|
|
|
|
|
| « Diplopoda - Krocionogi.. | Opisy gatunków » Wije (Myriapoda) » |
|
Skolopendry (Scolopendromorpha)
Pozycja systematyczna Typ: stawonogi (Arthropoda)
Podtyp: tchawkowce (Tracheata)
Gromada: wije (Myriapoda)
Dział: tyłopciowe (Opisthogoneata)
Podgromada: pareczniki (Chilopoda)
Rząd: skolopendrokształtne
(Scolopendromorpha) Rodzina: Scolopendridae
Chociaż skolopendry są dość szeroko rozprzestrzenione na całym świecie , większość spośród około 550 gatunków (w tym największe) zamieszkuje strefę subtropikalną i tropikalną. Biologia tej grupy zwierząt jest stosunkowo słabo poznana. Ciało skolopendr składa się z 21-23 segmentów, pierwsze 2 segmenty pozbawione są odnóży krocznych i z reguły różnią się barwą od pozostałych. Dalsze segmenty wyposażone są w odnóża kroczne (na każdy przypada para) zakończone ostrymi pazurkami. U nasady odnóży znajdują się gruczoły wydzielające substancje jadowe - kontakt ze skolopendrą może wywołać bardzo nieprzyjemne podrażnienie skory. Odnóża ostatniego segmentu są silnie wydłużone (bardziej u samców) i pełnią rolę pomocniczą przy kopulacji, mogą nimi również łapać ofiarę lub straszyć wroga. Narządy gębowe składają się z 2 par szczęk, osłoniętych od spodu para szczękonóżek, na końcach których znajdują się ujścia gruczołów jadowych. Skolopendry są drapieżnikami, w naturze bytują z reguły w miejscach wilgotnych i zacienionych, często pod kamieniami w gnijących konarach powalonych drzew, w jaskiniach lub w ściółce. Jako zwierzęta typowo nokturnalne mają bardzo uwstecznione oczy, których funkcja jest ograniczona jedynie do określania natężenia światła. Podstawowym narządem zmysłu i orientacji są czułki. Co typowe dla zwierząt jadowitych, większość skolopendr jest bardzo jaskrawo ubarwiona. Panująca obecnie opinia, iż skolopendry dysponują bardzo silnym jadem jest błędna, większość gatunków ma jad, którego siłę możemy porównać do pszczoły lub osy. Wprawdzie w literaturze występują dość duże rozbieżności co do wielkości skolopendr, możemy uznać że największa to pochodząca z Wenezueli Scolopendra gigantea - opisane są osobniki o długości ciała 33 cm. Potwierdzone są przypadki zgonu w wyniku ukąszenia przez skolopendrę, jednak budzą one duże wątpliwości, z pośród trzech opisanych przypadków dwa pochodzą z czasów wojny secesyjnej, a trzeci dotyczy małej dziewczynki ukąszonej w głowę. W krajach azjatyckich lek przed tymi zwierzętami jest bardzo silnie zakorzeniony w świadomości ludzi. W Birmie wielu mężczyzn ma wytatuowane na przedramieniu tatuaże o charakterze magicznym, przedstawiające skolopendrę i mające chronić przed jej jadem. Jako zwierzęta terraryjne, skolopendry są bardzo ciekawym obiektem do obserwacji. Są szybkie i bardzo agresywne. W niewoli żyją nawet do 7 lat. Ze względu jednak na ryzyko związane z ukąszeniem stanowczo odradzamy je początkującym hodowcom, którzy nie mają doświadczenia ze zwierzętami jadowitymi. Terrarium Pokarm Wzrost
Rozmnażanie Dymorfizm płciowy - Dorosłe samce są nieco mniejsze od samic - poza tym niestety dymorfizm jest niewielki, odróżnienie płci jest bardzo trudne, możemy się jedynie posiłkować bardzo subtelnymi różnicami w budowie morfologicznej, takimi jak: - samice mają krótszą ostatnią parę nóg, samce (nie u wszystkich gatunków) dłuższą - samice są potężniej zbudowane - samce są mniejsze od samic - samce mają (nie u wszystkich gatunków) większe, grubsze szczęki - samce mają węższą, mniejszą głowę i segmenty zagłowowe - samce czasem pokazują swoje genitalia, więc wtedy sprawa jest oczywista Jedynie u dwóch gatunków skolopendr - S. morsitans oraz S. dalmatica naukowo został zbadany i opisany dymorfizm płciowy. Trwająca kilka godzin kopulacja odbywa się w nocy, choć nie jest to regułą. Samiec przy pomocy odnóży umieszczonych na ostatnim segmencie ciała robi oprzęd, na którym składa spermatofor. Taki pakiet pobiera po pewnym czasie samica. Kilka tygodni lub nawet miesięcy po kopulacji samica składa 20-130 jaj. Trzyma je między nogami i troskliwie się nimi opiekuje. Młode wykluwają się po 2-3 miesiącach, po wykluciu pozostają przez kilka dni w gnieździe. Czasami zdarza się, że samica pada ofiarą swojego potomstwa, czasem z kolei to ona pożera swoje dzieci. Dlatego też dobrze jest przenieść świeżo wyklute młode do osobnych pojemników. Niektóre gatunki zdolne są do partenogenezy. Czasami w handlu pojawiają się osobniki pozbawione zębów jadowych - niestety ten barbarzyński zabieg jest prawie zawsze równoznaczny ze śmiercią głodową zwierzęcia. Oprócz jadu gruczoły wydzielają również enzym odpowiedzialne za trawienie pokarmu - pozbawione ich zwierzę nie jest w stanie jeść i po kilku tygodniach pada z głodu.
|
Stan prawny §
Nie wymaga rejestracji
Załącznik CITES: Nie Aneks UE: Nie Dostępność
Trudność hodowli
Informacje o artykule
Data utworzenia: 12.05.2006
Data modyfikacji: 26.02.2011
Narzędzia użytkownika
REKLAMA 
|
||||||||||||||||||||||||
)
)
)
)
)
)
