Witaj! Zaloguj się lub Zarejestruj się jeśli nie masz konta.
Przypomnienie hasła Regulamin   FAQ   Sklep zoologiczny   Koszulki terrarystów  
trwają prace nad nową wersją....
Jaszczurki Węże Żółwie Krokodyle Pajęczaki Płazy Owady Skorupiaki Mięczaki Wije Ssaki Owadożery
« Niechciani goście w naszy..RTG w leczeniu gadów.. »  Artykuły » Zdrowie »

Przegrzanie u gadów
Lek. wet. Marta Marciniak, przychodnia weterynaryjna SALVET, Warszawa



Zapadnięte oczy u kameleona świadczą o przegrzaniu

Skutek zbyt wysokiej temperatury w terrarium - silne odwodnienie

Odwodniony żółw

Opistotonus u przegrzanej młodej agamy

Odwodnienie u żółwia

Odwodnienie u kameleona

Leżenie na kratce wentylacyjnej przy zbyt wysokiej temperaturze

Legwan trzymany w temperaturze 32°C w całym terrarium

Kąpiel w celu schłodzenia przegrzanego żółwia

Kąpiel w celu schłodzenia przegrzanego legwana

Objawy ala tężyczkowe przy zbyt wysokiej temperaturze w terrarium

W okresie letnim częstymi pacjentami przychodni weterynaryjnej są przegrzane gady. Dlaczego i jak do tego dochodzi oraz jak udzielić pierwszej pomocy zanim pojedzie się do lekarza?

Pamiętać należy, że gady są zwierzętami zmiennocieplnymi i temperatura ich ciała zależy od temperatury panującej w środowisku, w jakim przebywają. Zarówno wychłodzenie, jak i przegrzanie organizmu jest bardzo niebezpieczne. Każdy gatunek gada ma swoją preferowane optimum temperaturowe, w którym czuje się najlepiej. Przekroczenie górnej granicy o 5-10°C może skutkować przegrzaniem i poważnymi uszkodzeniami narządów wewnętrznych.

Jaszczurki, węże i żółwie mieszkające w terrarium mają warunki zależne od właściciela. Dlatego należy pamiętać, by każde lokum dla naszego gada odpowiednio wyposażyć w źródło światła, ciepła, a także zapewnić odpowiednią wilgotność i wentylację. W przypadku temperatury należy zapewnić przynajmniej 2-3 strefy temperaturowe, a co za tym idzie wyposażyć pomieszczenie w 2-3 termometry, dzięki którym będziemy mogli kontrolować odpowiedni zakres temperatur. Na przykład u agamy brodatej na wyspie ciepła powinno być 35-38°C, średnia temperatura to 27-28°C, a w cieniu 23-24°C. W nocy wystarczy około 20-22°C. W terrarium wyposażonym w listwy wentylacyjne lub otwory na suficie i ścianie przedniej zapewniamy odpowiednią cyrkulacje powietrza. Niedopuszczalne jest utrzymywanie gada w akwarium lub pudle z otwartą górą pozbawioną otworów wentylacyjnych w ściankach. Powietrze w takim pojemniku nie podlega cyrkulacji i przy dnie panuje zaduch.

W okresie letnim, gdy na zewnątrz panuje wysoka temperatura, wewnątrz terrarium też automatycznie robi się cieplej. Należy zwracać uwagę na usytuowanie terrarium w pokoju. Umieszczenie go na parapecie okiennym powoduje dodatkowe, niebezpieczne nagrzewanie środowiska wewnątrz pojemnika. Warto na okres letni zapewnić lampy grzewcze o niższym zakresie grzewczym, zamontować termostat lub w ogóle zrezygnować z elementów grzewczych, gdy w pomieszczeniu, gdzie stoi terrarium, jest bardzo ciepło. Konieczne jest zapewnienie gadom stałego dostępu do miski lub basenu z wodą, który w miesiącach letnich zapewnia możliwość schłodzenia się zwierzęcia.

Dobrym rozwiązaniem jest przeniesienie na okres letni pupila na wybieg zewnętrzny. Można do tego przeznaczyć dostępne w handlu eksploraria, siatki na ryby na kole wiązane od góry lub samemu zmontować wolierę. Pomieszczenie to musi być tak zbudowane, by gad z niego nie uciekł, a jednocześnie uniemożliwiać dostanie się do wewnątrz drapieżników takich jak koty, czy dzikie ptaki. W wolierze zwierzę musi mieć możliwość schowania się w cień, a także stały dostęp do wody.

Przewożąc gada na przykład do lekarza lub na urlop należy także zapewnić mu odpowiednie warunki. Najlepszym rozwiązaniem jest faunaboks lub pudełko po butach z licznymi otworami zapewniającymi dopływ powietrza. Dno pudełka można wyłożyć wilgotnym ręcznikiem lub ligniną, co daje dodatkową możliwość chłodzenia. Węże lub jaszczurki można również transportować w bawełnianych workach lub poszewkach odpowiednio zabezpieczonych przed ucieczką gada. W przypadku bardzo wysokich temperatur, jeśli to możliwe, lepiej zrezygnować z wycieczki i przesunąć ją na godziny popołudniowe lub wieczorne, kiedy temperatura otoczenia spada.
Gady się nie pocą, gdyż nie są wyposażone w gruczoły potowe. Zwierzęta te mają niewielkie możliwości oddania ciepła. Zatem nie regulują temperatury swojego ciała tak jak ludzie. Obniżają ją chłodząc się poprzez otwarcie jamy ustnej, szukając chłodniejszego miejsca w terrarium, zakopując się w ściółce, wchodząc do baseniku z woda. Przegrzanie, nawet krótkotrwałe, powoduje problemy z sercem, układem krążenia, nerkami i centralnym układem nerwowym.

W przypadku braku kontroli temperatury w terrarium, nie wyłączenia lamp grzewczych i/lub słabej wentylacji, a także przy braku miejsca zacienionego w wolierze naszemu pupilowi grożą poważne konsekwencje.

Objawami przegrzania są:
  • otwieranie pyska, przez co gad próbuje się schłodzić,
  • przesiadywanie na kratkach wentylacyjnych,
  • szukanie zacienionego miejsca,
  • przebywanie większości czasu w basenie,
  • próba zakopania się w podłożu lub wciśnięcia się za elementy wystroju.


Długotrwałe przegrzanie organizmu skutkuje objawami z układu oddechowego, a także, w skrajnych przypadkach, objawami neurologicznymi. U żółwi i jaszczurek bardzo często występuje wypływ pienistej wydzieliny z nozdrzy i jamy ustnej oraz oddychanie z otwartym pyskiem. U żółwi można zaobserwować zaczerwienienie skóry w wyniku przegrzania.

Do objawów neurologicznych należy wygięcie głowy do góry, tak zwany opistotonus, wyginanie ciała w kształt banana, drgawki, kręcenie się w kółko lub wokół własnej osi. W skrajnym przypadku przegrzania występuje skurcz spastyczny całego ciała, a węże przekręcają ciało na grzbiet, leżąc spodnią częścią ciała do góry.

Przegrzanego gada należy jak najszybciej przenieść do chłodnego pomieszczenia. Stopniowe obniżanie temperatury wewnętrznej ciała można uzyskać kąpiąc pupila w letniej (nie zimnej!) wodzie. Jak najszybciej, po udzieleniu pierwszej pomocy, należy udać się do lekarza weterynarii zajmującego się leczeniem gadów. Lekarz, poza podaniem leków przeciwwstrząsowych i nawodnieniem zwierzęcia, pobierze krew w celu oszacowania uszkodzeń narządów wewnętrznych, w tym nerek i wątroby. Mimo leczenia stan ten często kończy się zejściem śmiertelnym, dlatego zalecam w sezonie letnim uważne kontrolowanie temperatury. Obowiązkowo należy zamontować termostat, umieścić odpowiednio terrarium (nie na parapecie!) i zapewnić stały dostęp do wody.
Artykuł opracowano na podstawie doświadczeń z praktyki lekarskiej autorki.

Literatura:
Frye F.L. „Biomedical and surgial aspects of capitive reptile husbandry”
Mader D. „Reptile Medicine and Surgery. Second Edition”
Marciniak M. „Agama brodata Pogona vitticeps” Zeszyt terrarystyczny nr 1 Magazyn Akwarium 2011
Mutschmann F. „Snake Diseases. Preventing and Recognizing Illness”




lek.wet. Marta Marciniak

marta.marciniak@salvet.com.pl

Przychodnia Weterynaryjna SALVET
ul.Ratuszowa 1/3
Warszawa
22 670 20 42
Przychodnia Weterynaryjna OSTOJA SALVET
ul. Hlonda 2 lok.7
22 651 89 79

www.salvet.pl




Współpraca | Napisz do nas | Reklama | Koszulki | Nasze bannery
Serwisy współpracujące Agama brodata | Modliszki | Straszyki | Legwan zielony | Gekon lamparci
© 2001-2012 Copyright by terrarium.com.pl