Witelogenina – nowy alergen pochodzący z hodowli mączników

Witelogenina – nowy alergen pochodzący z hodowli mączników

Alergie to temat dręczący nie tylko osoby narażone na pyłki roślinne podczas wiosennego spaceru, dokuczliwy kurz w domowym zaciszu, czy składniki codziennej diety, ale także hodowców zwierząt. O ile opieka nad gadami, czy ptasznikami przebiega zazwyczaj bezproblemowo, o tyle już owady karmowe mogą stanowić źródło silnych alergenów. Przekonał się o tym nie jeden, kto próbował hodować mączniki młynarki (Tenebrio molitor). Te bardzo proste w obsłudze owady karmowe mogą silnie uczulać. Alergia jest nieadekwatną reakcją organizmu na kontakt z alergenem. Naukowcom z Uniwersytetu w Madrycie udało się ustalić nowy alergen odpowiedzialny za wywoływanie silnych alergii po kontakcie z mącznikiem młynarkiem zarówno w postaci larwalnej, poczwarki, jak i dorosłej (imago).

Witelogenina to złożona fosfolipoproteina, która u zwierząt jajorodnych pełni funkcję prekursora witeliny głównego materiału zapasowego gromadzonego w żółtku jaj np. owadów. Cząsteczka ta jest transportowana u owadów przez hemolimfę do rozwijających się komórek jajowych, gdzie służy jako kluczowe źródło energii oraz niezbędnych składników odżywczych dla zarodka. To właśnie witelogenina pochodząca od mącznika młynarka (Tenebrio molitor) okazała się substancją uczulającą. Co ciekawe w badanym przypadku ustalono, że osoba cierpiąca na alergię pochodzącą od mącznika młynarka nie była uczulona na inne owady, takie jak świerszcze czy szarańczę.

Witelogenina została zidentyfikowana jako alergen także u innych gatunków owadów, w tym w jadzie pszczół (Apis melifera; alergen Api m12) oraz jadzie osy (Vespula vulgaris; alergen Ves v 6). Alergen ten w przypadku hodowli mączników może ujawnić się po latach. W tym przypadku objawy pojawiły się dopiero po 4 latach od pierwszego kontaktu z hodowlą mączników. Początkowo objawy obejmowały katar i zatkany nos, później przeradzały się w suchy kaszel i duszności (astmę).

Oprócz witelogeniny znanych jest również kilka innych substancji będących alergenami mącznika młynarka (Tenebrio molitor) takich jak tropomiozyna C (alergen wytwarzany również przez niektóre karaczany), kinaza argininowa (alergen wielu stawonogów: karaczanów, krewetek, roztoczy kurzu), czy alfa amylaza (obecna zarówno w stawonogach, jak i w mące wywołuje astmę zwaną często astmą piekarzy).

Literatura:

1. Baptista-Serna, L., De Las Heras-Gozalo, M., Korshunova, D., Santano, E., Martínez, M. J., Pineda, F., Cañas, J. A., Del Pozo, V., & Sastre, J. (2026) . Vitellogenin Identified as a Novel Allergen in Tenebrio molitor: Evidence from an Occupational Asthma Case. Journal of Investigational Allergology and Clinical Immunology , 36(4) . https://doi.org/10.18176/jiaci.1175.
2. Barre A, Pichereaux C, Velazquez E, Maudouit A, Simplicien M, Garnier L, et al. Insights into the allergenic potential of the edible yellow mealworm ( Tenebrio molitor). Foods. 2019;8:515.
3. Villa C., Moura MBMV, Teixeira CSS, Costa J, Mafra I. Monitoring yellow mealworm ( Tenebrio molitor) as a potential novel allergenic food: effect of food processing and matrix. Nutrients. 2023;15:482.
4. Ganseman E, Ieven T, Frans G, Coorevits L, Pörtner N, Martens E, et al. Alpha-amylase as the culprit in an occupational mealworm allergy case. Front Allergy. 2022;3:992195.
5. Bernstein DI, Gallagher JS, Bernstein IL. Mealworm asthma: clinical and immunologic studies. J Allergy Clin Immunol. 1983;72:475-80
6. Uriarte SA, Fernández-Nieto M, Carnés P, López-Matas MA, Sastre J. Rhinitis due to larvae used in pet food. J Investig Allergol Clin Immunol. 2015;25:311-2
7. Blank S, Seismann H, McIntyre M, Ollert M, Wolf S, Bantleon FI, et al. Vitellogenins are new high molecular weight components and allergens (Api m 12 and Ves v 6) of Apis mellifera and Vespula vulgaris venom. PLoS One. 2013;8:e62009.
8. Scala E, Abeni D, Villella V, Villalta D, Cecchi L, Caprini E, et al. Investigating sensitization to novel foods: a real-life prevalence study of IgE-mediated reactivity to cricket, locust, and mealworm in insect food-naïve allergic individuals. J Investig Allergol Clin Immunol. 2025;35:197-202.

Liczba wyświetleń: 56