Synonimy
Inne nazwy tej jaszczurki to ostajnica oczkowana lub scynk oczkowy (oczkowany). Starsza nie używana nazwa łacińska Lacerta ocellata.

Wielkość
Dorasta do ok. 20-25 cm długości, z czego połowę stanowi ogon. Niektóre źródła podają również, że jaszczurki te mogą dorastać do 30 cm.

Długość życia
Prawdopodobnie kilkanaście lat.

Wygląd
Ostajnica nakrapiana ma walcowate, wydłużone wężowato ciało, pokryte drobnymi, połyskującymi, gładkimi łuskami, ciasno przylegającymi do siebie. Głowa mała, lekko zaostrzona, krótka. Kończyny zarówno przednie jak i tylne krótkie, kikutowate (tylne nieznacznie dłuższe od przednich, o bardzo delikatnych paluszkach), walcowate, pięciopalczaste. Ogon gruby, stanowiący połowę długości ciała (50-35%). U osobników młodych dłuższy niż u dorosłych (łatwo odpada). Barwa ciała ostajnica jest bardzo zróżnicowana, od żółtawej, żółto-kremowej, przez kremowo-brązową, szarawą, do ciemnobrązowej, z różnymi odcieniami. Na grzbiecie występują liczne ciemne plamki, z białymi środkami (z czarną obwódką) lub z krótkimi, poprzecznymi paskami w kolorze czarnym, biało nakrapianymi. Plamki te bardzo często tworzą wyraźne, poprzeczne rzędy. Zdążają się także osobniki bez takiego znaczenia. Strona brzuszna jasna, najczęściej biała lub lekko kremowa.

Występowanie
Południowa Europa - Grecja i leżące wokół niej mniejsze wyspy na Morzu Egejskim, Malta, Sycylia, Sardynia, Cypr, południowe Włochy (okolice Neapolu), północna i północno-wschodnia Afryka (Maroko, Tunezja, północna Algieria i Libia) oraz Azja Mniejsza (Syria, Iran, inne kraje arabskie na Półwyspie Arabskim), Azja południowo-zachodnia, a także północno-zachodnie Indie.

Cechy szczególne
Ostajnica nakrapiana w razie niebezpieczeństwa potrafi błyskawicznie zakopać się w podłoży w celu natychmiastowego ukrycia. Potrafi także odrzucić ogon. Pomimo swych krótkich i nieproporcjonalnych w stosunku do reszty ciała kończyn doskonale się wspina, na różnego rodzaju skały, a także bardzo szybko porusza się, charakterystycznym wężowatym ruchem.

Aktywność
Gatunek aktywny w dzień, sporadycznie również i o zmierzchu. Prowadzi naziemny tryb życia.

Biotop
Ostajnica nakrapiana zamieszkuje najczęściej środowiska suche, obszary skaliste, skąpo porośnięte roślinnością, kamieniste i kamienisto-piaszczyste pustynie, ale także suche zarośla, tereny na obrzeżach pól uprawnych, ugory, winnice, gaje oliwne, rumowiska skalne, brzegi kanałów nawadniających, nadmorskie kamieniste urwiska, a także pozornie jałowe, piaskowe wydmy. Często spotyka się ją również w załomach murów, pod kamieniami i pod opadłymi liśćmi. Lubi podłoże piaszczyste, o luźnej konsystencji, gdzie może się szybko zakopać w razie niebezpieczeństwa. Zwykle żyje na nizinach, ale w Maroku dociera do 2400 m n. p. m.

Terrarium
Powinno ono mieć stosunkowo duża powierzchnię dna, wysokość raczej nie jest tu istotna, aczkolwiek trzeba wziąć poprawkę na grubość podłoża, którego warstwa powinna mieć około 10 - 15 cm, najlepiej jeżeli grubość będzie różna w różnych miejscach terrarium. Jako podłoża należy użyć piasku lub żwiru, jednak należy bezwzględnie zwrócić uwagę na jego wielkość, ponieważ nie może być on zbyt drobny, pylisty, gdyż będzie dostawał się pod łuski jaszczurki, powodując w następstwie ich odpadanie i stany zapalne. Piasek nie może być również ostry, bo będzie wówczas ranić oczy ostajnic. W zbiorniku nie może jednak znajdować się samo podłoże, dlatego należy umieścić w nim kilka dużych kamieni, na których jaszczurki chętnie będą się wygrzewać. Do dekoracji najlepiej jest wykorzystać płaskie kamieni, łupki skalne, z których tworzyć można wymyślne tarasy i kryjówki, których to również nie może zabraknąć w terrarium. Można również położyć kilka płatów kory. Kamieniami wykleić można także tylną ścianę, wmurowując je np. w wylany świeżo cement lub gips, albo też szczelnie i gęsto przymocowywać klejem silikonowym. Nieodzownym elementem terrarium, poprawiającym i urozmaicającym znacznie jego wygląd powinny być rośliny, które sadzi się w doniczkach, zabezpieczonymi przed wykopaniem, przez ciągle ryjące w podłożu jaszczurki, dużymi kamieniami. Należy wybierać takie gatunki roślin, które dobrze znoszą wysoką temperaturę oraz niezbyt wysoka wilgotność, można polecić to rośliny z rodzaju Sedum (rozchodniki), Sempervivum (rojniki), Lithops (tzw. żywe kamienie), czy aloesy. Nie należy sadzić kaktusów. W terrarium musi koniecznie znajdować się niewielki zbiornik a wodą, z którego ostajnice często korzystają.

Wielkość terrarium
W ustalaniu wymiarów terrarium należy zwrócić uwagę przede wszystkim na długość i ewentualnie szerokość, niż wysokość, ponieważ jaszczurki te nie wymagają pomieszczeń zbyt wysokich, gdyż zasadniczo nie wspinają się. Optymalne rozmiary terrarium dla grupy złożonej z jednego samca i dwóch, trzech samic to około 60/40/50 (dł/szer/wys).

Oświetlenie
Cykl 12-14 godzinny. Można użyć promiennika podczerwieni, zalecane jest również lekkie promieniowanie UV. W przypadku braku wyżej wymienionych źródeł należy zastosować żarówkę reflektorową opalizowaną o mocy około 40-60W.

Temperatura
Temperatura powietrza w dzień powinna wahać się w granicach 24-28°C, a czasami nawet do 30°C. W terrarium powinno być miejsce gdzie lokalnie w podłożu temperatura wynosi 28-35°C (grzałka lub odpowiednio zabezpieczony kabel grzewczy, wyłączane na noc). Temperatura powietrza w nocy 18°C, nie powinna spadać niżej, nie może być też zbyt wysoka.

Wilgotność
Średnio powinna wynosić 40-60%. Nieco wyższa wilgotność powinna być rano, a mniejsza w południe i wieczorem. Jaszczurki te mają stosunkowo duże zapotrzebowanie na wodę, dlatego trzeba w terrarium umieścić pojemniczek z czystą wodą do picia, który będzie także pełnił rolę nawilżacza powietrza.

Żywienie
Żywi się bezkręgowcami. W naturze poluje głownie na owady, pająki, nagie gąsienice i wije, czasami zjada również małe jaszczurki. Niekiedy dietę uzupełnia pokarmem roślinnym. W terrarium należy jej podawać świerszcze, koniki polne, nie duże szarańcze, małe karaczany, larwy mącznika młynarka (nie za często) , ćmy oraz pająki i w niedużych ilościach małe ślimaki. Jako pokarm roślinny podaje się nieduże ilości owoców. Pożywienie powinno być wzbogacane w wapń i inne składniki mineralne oraz witaminy - przede wszystkim dla młodych, podatnych na krzywicę.

Rozpoznawanie płci
Samce posiadają zgrubienie u nasady ogona.

Rozmnażanie
Ostajnica nakrapiana jest gatunkiem żyworodnym. W naturze gody odbywają się zazwyczaj dwa lub trzy razy w roku. Po okresie ciąży samica rodzi od 3 do 12 młodych, zazwyczaj 8-12, chodź notowano przypadki nawet 15 sztuk. Młode mierzą około 4-6 cm długości i są już w pełni ukształtowane. Młode zaraz po urodzeniu instynktownie zagrzebują się w podłożu. Rosną szybko. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 2 lat. W terrarium zwykle nie ma problemów z ich rozmnażaniem.

Zimowanie
Praktycznie nie zimuje się, a na pewno nie stosuje się typowego zimowania. Tylko dla osobników pochodzących z rejonów Morza śródziemnego zaleca się obniżenie temperatury do ok. 20-18°C.

Uwagi
Ostajnica nakrapiana potrafi łatwo odrzucić ogon, dlatego nie należy jej nagle łapać, ogon oczywiście szybko zregeneruje się i odrośnie, ale nie będzie już taki jak poprzedni. Należy unikać trzymania kilku samców razem, szczególnie w małych terrariach, gdyż zachowują się on e wobec siebie agresywnie, w dużych pomieszczeniach, z duża liczbą kryjówek jest to możliwe.

Opracowanie
Opracował Łukasz Różański na podstawie poniższej literatury:
"Mały słownik zoologiczny - gady i płazy" Włodzimierz Juszczyk, Wiedza Powszechna, Warszawa 1978.
"Płazy i gady - gatunki środkowoeuropejskie" Ulrich Gruber, Przewodnik kieszonkowy.
"Die Terrarien Tiere" G. Nietzke
"Nasze zwierzęta", ELIPSA, Warszawa 1996.