|
|
|
|
|
| « Testudo hermanni - Żółw g.. | Testudo marginata - Żółw .. » Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Żółwie (Testudines) » Żółwie lądowe » | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Żółw egipski (Testudo kleinmanni Lortet, 1883)
)
)
Jeszcze w roku 1985 żółw egipski (Testudo kleinmanni) był jednym z najmniej poznanych "śródziemnomorskich" gatunków żółwi tzn. zamieszkujących basen Morza Śródziemnego. Sytuacja zmieniła się jednak w latach 90 - tych z powodu legalnego, a przede wszystkim nielegalnego handlu. Obecnie wiemy znacznie więcej na temat tego gatunku, lecz przypadki rozmnożenia w niewoli wciąż należą do rzadkości. Żółw egipski należy do gatunków zagrożonych wyginięciem. Trudny w hodowli, wrażliwy na zmiany środowiska. SYSTEMATYKA
Po raz pierwszy, w 1869 roku, gatunkowi nadano nazwę Testudo leithii (Gϋnter) na podstawie osobnika rzekomo pochodzącego z "Sindh" (obecnie północno - zachodni Pakistan). W 1883 roku Lortet opisał go jako Testudo kleinmanni. W 1887 roku Lortet zdał sobie sprawę z tego, że powyższe dwa taksony były synonimami. Jednakże Williams (1953r.) uznał termin Testudo kleinmanni za ważniejszy, bowiem człon pełnej nazwy "leithii" przypisano już gatunkowi żółwia z rodziny Pelomedusidae (Carteremys leithii) pochodzącego z Indii. Termin Testudo kleinmanni został nadany na cześć Edouarda Kleinmanna- dyrektora egipskiego biura "Credit Lyonnais", który zlokalizował wiele osobników w pobliżu Aleksandrii. Obszar ten aktualnie funkcjonuje pod nazwą "pustynia w pobliżu Aleksandrii". Z zoogeograficznego punktu widzenia, pokrewieństwo gatunku z innymi z rodzaju Testudo nadal nie jest w pełni wyjaśnione. Przez 132 lata nie opublikowano żadnej szczegółowej klasyfikacji. W 2001 roku Perälä opisał nowy gatunek - Testudo werneri - na podstawie populacji zamieszkującej tereny na wschód od Nilu (dokładnie Izrael - pustynia Negev). Oczywiście dalsze badania, w celu dokładnego scharakteryzowania nowego gatunku, są niezbędne. Wpływ obecnego nomenklaturalnego problemu na populacje w niewoli jest prawdopodobnie znikomy, gdyż większość osobników żyjących w naszych terrariach pochodzi z Libii. WYSTĘPOWANIE Testudo kleinmanni (również Testudo werneri) występują w przybrzeżnych regionach Libii, Egiptu oraz w zachodniej części pustyni Negev (południowy Izrael) w pasie sięgającym maksymalnie 60 - 100/120km w głąb lądu. Występowanie Testudo kleinmanni obecnie ograniczone jest tylko do przybrzeżnych rejonów Libii i Egiptu (na zachód od Nilu). Rzeczywista "dystrybucja" gatunku wciąż nie została właściwie określona. Według Fritz'a i Buskirk'a, zasięg gatunku rozciąga się na zachód do Trypolitanii (północno-zachodnia Libia). Z kolei w Cyrenajce, regionie Libii, nowo opisany gatunek Testudo cyrenaica prawdopodobnie zamieszkuje to samo środowisko co Testudo kleinmanni (Pieh i Perälä 2002r.). Według Schleich'a (1989r.), Testudo graeca (również Testudo cyrenaica) i Testudo kleinmanni nie są jednak sympatryczne. W innych rejonach występowania Testudo kleinmanni to jedyny spotykany gatunek. Ekspansja i ingerencja ludzka w środowisko naturalne mocno zredukowały liczbę żółwi egipskich w Egipcie. Przypuszcza się nawet, że w tym kraju Testudo kleinmanni prawdopodobnie wyginął. KLIMAT Klimat znajduje się pod dużym wpływem Morza Śródziemnego. Wilgotne powietrze znad Morza Śródziemnego w decydujący sposób kształtuje warunki klimatyczne śródziemnomorskich rejonów Afryki. Środowisko cechuje się wyraźnymi okresami (porami roku):
Względna wilgotność wynosi zazwyczaj ponad 60% przez cały rok. Z prawie wszystkimi opadami mamy do czynienia w zimie. Średnia wartość opadów w regionie to około 200mm na rok. Znane skrajne dane dla Aleksandrii wynoszą od 33 do 316mm/rok. Średnia temperatura powietrza, w przybliżeniu, to około 14°C w styczniu i 26,5°C we wrześniu, ze średnimi dziennymi wahaniami od 8°C do 10°C (Müller 1996r.). ŚRODOWISKO Sczegółowe badania Mendelssohn'a i Geffen'a (1987r.) odnoszą się do taksonu znanego obecnie jako Testudo werneri. Na szczęście gatunek żyje w ekosystemie zbliżonym do środowiska zamieszkanego przez Testudo kleinmanni. Obserwacje w hodowlach pokazują, że roczny cykl Testudo kleinmanni jest bardzo podobny do rocznego cyklu dziko żyjących Testudo werneri. Tak więc poniższy opis dotyczy środowiska naturalnego Testudo werneri na pustyni Negev. Gatunek zamieszkuje stałe piaszczyste wydmy. Dominującym gatunkiem roślinnym jest Artemisia monosperma. To niski krzew pokrywający duże obszary regionu. W tym habitacie drzewa praktycznie nie występują. Wraz z nadejściem pierwszych zimowych deszczy, wiele jednorocznych roślin zaczyna kiełkować. Dostarczają one obfity pokarm przez kilka miesięcy. Dostępna jest czasami woda pitna. T. kleinmanni i T. werneri są najbardziej aktywne zimą. W zależności od temperatury i opadów spotkać je można koło południa. Noce spędzają częściowo zakopane w płytkich kryjówkach pod krzewami. Latem, w trakcie gorących i suchych miesięcy, większość jednorocznych roślin po prostu usycha, więdnie. Woda pitna jest praktycznie niedostępna. Żółwie spędzają ten czas w norkach gryzoni, gdzie zachowała się odpowiednio wysoka wilgotność i temperatura. Jednak w tym czasie ich aktywność nie zanika całkowicie. Czasami można zaobserwować żółwia zmieniającego swoje "lokum" nad ranem, lub wieczorem. Samice składają jaja w płytkich norkach w pobliżu krzewów późną wiosną, lub wczesnym latem. Młode wykluwają się wraz z nadejściem pierwszych zimowych deszczy. Zasięgi terytorialne w naturze są względnie duże. Według Geffen'a i Mendelssohn'a (1988r.), na badanym obszarze 5 samców zamieszkiwało teren o powierzchni 35ha. Z kolei 4 samice spotkano na terenie o powierzchni 16ha. Temperatura ciała większości aktywnych Testudo werneri wynosi od 28 do 32°C. W Egipcie potencjalne środowisko życia Testudo kleinmanni nie ogranicza się wyłącznie do piaszczystych wydm, ale także zawiera piaszczyste i żwirowe równiny z rozproszonymi skałami i płytkimi piaszczystymi wadisami (Baha El Din i Baha El Din 1994r.). Niestety liczba Testudo kleinmanni w Egipcie drastycznie zmalała. Przypuszcza się, że gatunek mógł w tym kraju wyginąć. W Libii aktywne osobniki spotykano przy temperaturze 16°C w trakcie deszczowej pogody. OPIS GATUNKU Testudo kleinmanni to jeden z najmniejszych gatunków żółwi lądowych na świecie. Samice osiągają maksymalną długość karapaksu (SCL- straight carapace length- prosta długość karapaksu) 14,4cm i wagę 400g (Farkas 1997r.). Samce są znacznie mniejsze. Dorastają do 10,5cm i mogą ważyć najwyżej 200g. Żółwie egipskie wyglądają jak "typowe żółwie śródziemnomorskie". Karapaks jest stosunkowo wysoko sklepiony, owalny, a czasami trapezoidalny. Najwyższy punkt pancerza znajduje się za jego centralną częścią. Płytki rogowe karapaksu zazwyczaj otoczone są czarnymi obwódkami, które często zanikają z wiekiem. Zatem bardzo stare osobniki mogą być jednolicie żółte. Płytka karkowa ma kształt typowy dla północnoafrykańskich żółwi z rodzaju Testudo (Highfield 1989r.). Tarczka nadogonowa jest najczęściej niepodzielona. Ogon nie posiada "kolca". Plastron ma kolor bladożółty. Znajduje się na nim jedna, lub dwie pary ciemnych, trójkątnych plam (jak np. u Testudo marginata). U starszych osobników tworzy się zawias w tylnej części plastronu (pomiędzy tarczkami brzusznymi i udowymi). Na silnych, przednich kończynach zlokalizowane są trzy, lub cztery rzędy bardzo dużych łusek. Głowa mała, z czarnymi, ciemnobrązowymi, błyszczącymi oczyma. Skóra oliwkowo-żółta. Każda kończyna przednia zaopatrzona jest także w pięć pazurów. Tylne nogi mają smukłą budowę. Ich chód przypomina poruszanie się na szczudłach. Ostrogi udowe, powszechne u większości podgatunków Testudo graeca, nie są obecne u Testudo kleinmanni. Samiec ma o wiele dłuższy i cieńszy ogon, niż samica. To powszechna różnica u większości gatunków żółwi lądowych. Wydalają stężony kwas moczowy (oszczędna gospodarka wodna) co stanowi adaptację do ich środowiska. Żółw egipski jest zwierzęciem typowo roślinożernym. Żywi się kwiatami i liśćmi roślin( hibiskus, opuncja). Największą aktywność wykazuje od lutego do kwietnia i od września do października, kiedy to poszukują jedzenia w środku dnia. Resztę dnia spędzają w ukryciu, najlepiej pod korzeniami krzewów lub w jamach pod dużymi kamieniami. W okresach wysokich temperatur, kiedy to temperatura wzrasta do 50°C, aktywne są tylko rankiem i wieczorem. Jest gatunkiem niehibernującym!!! Testudo kleinmanni jest jednym z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków. Powodów jest kilka, ale największy stanowi wyłapywanie ich z naturalnego środowiska dla potrzeb handlu. Sklepy zoologiczne są miejscem zbytu dla handlarzy i napędzają nielegalny eksport, przyczyniając się tym samym do wyginięcia nie tylko tego gatunku. Kolejnym powodem jest rozwój infrastruktury i niszczenie ich naturalnego środowiska.  Żółw egipski (Testudo kleinmanni) HODOWLA W NIEWOLI Pierwsze doniesienia dotyczące hodowli w niewoli pochodzą z 1987 roku (Philippen i Sterbent 1987r.). Z kolei pierwsze obszerne informacje na temat rozmnażania Testudo kleinmanni opublikował Gad (2000r.). Standardową procedurą po nabyciu jakiegokolwiek gatunku żółwia jest jego kwarantanna. Terrarium powinno być jak największe (pomimo niewielkich rozmiarów żółwie egipskie, jak każdy żółw, "kochają" dużą przestrzeń). Dla jednego dorosłego osobnika przeznaczyłem terrarium o wymiarach dna 125x85cm. Oświetlenie składa się z dwóch świetlówek Repti Glo 8.0 i żarówki punktowej o mocy 40W pełniącej "funkcje grzewcze". Żarówka tworzy miejsce, w którym żółwie lubią się wygrzewać. Taki zestaw umożliwia utrzymywanie właściwej temperatury. W przyszłości mam zamiar zamontować zestaw lamp HQL (emitują światło najbardziej zbliżone do słonecznego- mają tym samym najwłaściwszą temperaturę barwową). Dobrym rozwiązaniem są również reflektory MLR firmy Phillips. Jednak reflektory te mają dużą moc, tym samym mocno wysuszają terrarium, podłoże. Jednak ta cecha sprzyja w przypadku imitacji warunków letnich w terrarium. Ich zaletą jest to, że zapewniają odpowiednie światło, ciepło, a także emitują UV-B i UV-A. Z kolei świetlówki należy zawiesić stosunkowo nisko (15- 20cm), gdyż tylko wtedy ewentualne UV będzie docierać do żółwi. Nadejście zimy można zasymulować poprzez obniżenie temperatury. Najwłaściwszym podłożem jest ilasto-gliniasty piasek o stosunkowo niewielkiej granulacji (4mm)- idealny odpowiednik substratu z naturalnego środowiska Testudo kleinmanni. Należy jednak zwrócić uwagę na to, czy żółw zjada podłoże. Jeśli tak, to trzeba zastosować substrat zastępczy. Na szczęście, w przypadku swoich żółwi, nie zaobserwowałem tego zachowania. Takie podłoże pomaga utrzymać właściwą wilgotność (dolna warstwa jest wilgotna, z kolei powierzchnia sucha). Minimalna grubość podłoża powinna wynosić 6-8cm. Terrarium musi być wyposażone w kryjówki z wilgotnością zależną od pory roku (latem- wysoka wilgotność, zimą- niższa). Mogą to być połówki doniczek, kora, a także trawki. Swoje terraria udekorowałem naturalnymi trawkami, które można znaleźć na suchych łąkach, na terenach przylegających bezpośrednio do lasów sosnowych. Żółwie lubią się pod nimi zakopywać, a same trawki ususzą się i będą stanowiły znakomity element dekoracyjny zbiornika. Dzienna długość pracy sztucznego oświetlenia, w zależności od pory roku, będzie wynosić 10-14 godzin. W terrarium trzeba stworzyć strefy różnych temperatur (w zimie od 15 do 25°C; latem od 20 do 30°C). W zimie temperatura może czasami spaść do 10°C, z kolei podczas gorących letnich dni może osiągnąć aż 35°C. Zimą podłoże musi mieć wysoką wilgotność- zapewnia to regularne nawadnianie (w przybliżeniu 2 litry wody/ tydzień). W terrarium należy także umieścić pojemnik z wodą pitną. W trakcie lata podłoże wysycha (z wyjątkiem kryjówek, które mają mieć wysoką wilgotność- imitacja naturalnych warunków norek gryzoni). Woda dostępna jest okazjonalnie (w przybliżeniu raz na tydzień). Żółwie estywują w naturalnym środowisku i to od woli właściciela zależy, czy przeprowadzać estywację, czy też nie. Ma to niewątpliwie wpływ na sukces rozrodczy. Jednak na podstawie obserwacji w naturze stwierdzono, że nie wszystkie populacje, zwłaszcza T. werneri, estywują w swoim habitacie. Wszelka hodowla żywych roślin w zbiorniku nie ma sensu. Nie mamy do czynienia z odpowiednią relacją pomiędzy temperaturą i oświetleniem. Problem możemy jednak rozwiązać po zastosowaniu lamp HQL, lub hodowli w szklarni. Odradzam wszelkiego dotykania, podnoszenia żółwi bez konkretnego powodu. Żółwie egipskie łatwo się stresują. Dotyczy to zwłaszcza świeżo wyklutych młodych, które nie przyzwyczaiły się jeszcze do obecności opiekuna. Separacja nie jest konieczna. Samce nie są tak agresywne względem samic jak np. u Testudo horsfieldi czy Kinixys belliana belliana, K. noqueyi itp.. Jednak warto oddzielić obie płcie ze względu na to, że separacja pozytywnie wpływa na libido samca i nastawienie samicy. Sezon godowy ograniczony jest do kilku tygodni i tylko wtedy powinniśmy łączyć obie płcie. Trzymanie żółwi egipskich w terrarium ogrodowym pozytywnie wpłynie na ich kondycję, jednak czasami zbyt wysokie temperatury letnie ograniczają aktywność żółwi i skłaniają je do zapadnięcia w estywację. Kolejnym minusem jest niestabilność warunków atmosferycznych w "naszych szerokościach geograficznych". Zmienna temperatura, opady mogą doprowadzić do rozregulowania zegara biologicznego żółwi egipskich. Terrarium Mimo niewielkiej wielkości żółwia powinno się mu zapewnić duża powierzchnię. W naturalnym środowisku potrafi pokonać długą drogę zanim zaspokoi głód. Najlepszym rozwiązaniem jest zbudowanie skrzyni o powierzchni co najmniej 1 m2/1 żółwia. Skrzynia powinna mieć wysokość 40-50 cm i być niczym od góry nie przykryta. Uwagi Co pół roku należy wymieniać świetlówki, ponieważ intensywność promieniowania maleje po tym okresie. W okresie letnim można wyprowadzić żółwia na zewnątrz. Z letnich kąpieli słonecznych powinien korzystać jak najczęściej, ale pamiętać musimy o stworzeniu miejsc zacienionych, o niższej temperaturze. Żółw sam będzie mógł wybrać najdogodniejszy pod względem temperatury i nasłonecznienia region balkonu czy dobrze ogrodzonego, zabezpieczonego przed psami, kotami i gryzoniami ogrodowego wybiegu. W ciągu dnia żółw będzie aktywny w godzinach porannych, kiedy to w poszukiwaniu jedzenia, będzie obchodził cały teren i wygrzewał się w miejscach najbardziej nasłonecznionych oraz późnym popołudniem. Na noc należy zabrać go do terrarium.  Żółw egipski (Testudo kleinmanni) ŻYWIENIE W naturalnym środowisku żółwie egipskie żywią się jednorocznymi gatunkami roślin:
Testudo kleinmanni jedzą zarówno liście jak i kwiaty. Reguła żywienia żółwia egipskiego, tak jak i innego żółwia z rejonu morza Śródziemnego jest prosta - zawierająca wysoki poziom błonnika, niskobiałkowa i nisko węglowodanowa dieta roślinna. W okresie letnim podajemy:
Nasiona tych kwiatów są do zdobycia w wielu sklepach ogrodniczych, ogrodniczych, a o sadzonki dzwonków, floksów, krzewy hibiskusa warto pytać na targach w okresie wiosennym. Mając swoją bazę roślinną, będziemy pewni, że nie jest ona skażona i zawsze będzie świeża. Liście i kwiaty polewamy Calcium gluconicum dostępnym w aptekach. Po każdym posiłku żółw powinien mieć zapewnioną możliwość wygrzania się. Niedogrzanie, nieoświetlone terraria doprowadza, m.in. do niestrawności, biegunek wzdęć. Niestrawione jedzenie będzie zalegać w przewodzie pokarmowym i gnić. Najlepszym wskaźnikiem dobrego funkcjonowania przewodu pokarmowego jest kał- ciemnobrązowy do czarnego uformowany w twarde, zbite wałeczki, długości 2-3cm, nie wydalający nieprzyjemnej woni. Nie podajemy:
Zimą podajemy cykorię oraz rośliny z własnej hodowli, dlatego już latem trzeba pomyśleć o założeniu małego żółwiowego ogródka zimowego, którym rosnąć mogłyby mniszek lekarski, dzwonki i cykoria. Dodatek białka zwierzęcego w postaci wołowiny, sera czy jajek przyczynić się do nadmiernego wzrostu u żółwi młodych. Karapaks nie rośnie wówczas równomiernie, ale w postaci piramid. Kościec staje się szybko łamliwy,a to z powodu zwiększonego stężenia fosforu, w który mięso jest bogate. Wysokie stężenie fosforu we krwi doprowadza do ucieczki wapnia z kości. Do tego dochodzą schorzenia nerek i wątroby. Bogate w fosfor są również banany i truskawki. Owoców unikamy, ponieważ przyczyniają się do gwałtownych fermentacji. Dochodzi do zaburzenia flory bakteryjnej przewodu pokarmowego do wzdęć. Oddawany kał jest luźny, o nieprzyjemnej woni. Dodatek kawałka jabłka raz na miesiąc nie zaszkodzi, ale pożytku również nie przyniesie. Dodatki Ważnym elementem w żywieniu jest uzupełnianie diety preparatami mineralno-witaminowymi. Przy zakupie nutraceutyków zwracamy uwagę na stosunek wapnia do fosforu. Powinien być wynosić - dla żółwi młodych oraz samic w kresie reprodukcyjnym 9:1, dla dorosłych, co najmniej 2:1. PROBLEMY ZDROWOTNE Według Highfield'a (1996r.), Testudo kleinmanni należy do bardzo wrażliwych gatunków żółwi. Nie powinien mieć kontaktu z przedstawicielem jakiegokolwiek innego taksonu. Układ immunologiczny Testudo kleinmanni jest niezmiernie słaby wobec obcych patogenów. Zwierzęta importowane, są niezwykle delikatne i wiele z nich zazwyczaj nie przeżywa pierwszego roku. W zasadzie potrzeba kilku lat, żeby upewnić się, że importowany osobnik jest zdrowy i nie cierpi już na problemy związane z nieodpowiednimi warunkami transportu i pobytem u handlarza. Na początku najczęstszymi dolegliwościami są infekcje spowodowane pierwotniakami. Powszechne jest również odwodnienie. Później możemy mieć do czynienia z chorobą nerek, kamieniami w pęcherzu moczowym, apatią żółwi. Nie nadaje się dla początkujących terrarystów!!! Jak zwykle w hodowli żółwi w niewoli są związane z nieodpowiednimi warunkami utrzymania. Zbyt wilgotne podłoże przyczynia się do częstych infekcji plastronu i karapaksu na tle bakteryjnym i grzybiczym. Z kolei zbyt niska temperatura terrarium i przeciągi przyczyniają się do powstania zapalenia dolnych i górnych dróg oddechowych. Dołącza do nich często zapalenie spojówek. Żółw niewidzący nie je, staje się letargiczny. Specyficzna budowa układu oddechowego żółwi - brak rzęsek w nabłonku oraz przepony, uniemożliwia odkrztuszanie, co prowadzi do tego, że praktycznie nawet małe( dla nas) zapalenie w obrębie jamy nosowej, przyczynia się do zapalenia płuc. Problemy z nerkami pojawiają się, gdy zamiast podłoża piaszczystego zaoferujemy wióry, trociny, ścinki papieru- takie podłoże nie zapewnia utrzymania odpowiedniego mikroklimatu-dochodzi szybko do odwodnienia. Karmienie pokarmem wysokobiałkowym (np. psia karma) może doprddwadzić do nadmiernej produkcji kwasu moczowego, tworzenie się złogów i niewydolności nerek. ROZMNAŻANIE Dźwięki wydawane przez samca w trakcie kopulacji: http://www.tortoise.org/tortcall.html W warunkach hodowlanych trudno mówić o sukcesie hodowlanym. Do celów reprodukcyjnych żółwie egipskie potrzebują dużej przestrzeni i odpowiedniego odżywiania, temperatury no i oczywiście partnera. Na wolności do godów dochodzi wczesną wiosną, kiedy zaczyna robić się ciepło. Zaloty są, mimo niepozornych gabarytów, spektakularne- samiec oprócz taranowania samicy własnym karapaksem, podczas samego aktu kopulacji wydaje głośny, piszczący odgłos. Samica składa od 1-5 jaj w paskowym zagłębieniu, w cieniu, pod krzakami. Wczesną jesienią lub późnym latem z jaj wykluwają się małe żółwiki, które większość czasu spędzają w zacienieniu.          Tekst poprawił i przeredagował: Mikołaj "elegans" Kaźmierczak- poprawianie trwa :-)
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu
|
