| « Geochelone sulcata - Żółw.. | Testudo graeca - Żółw mau.. »  Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Żółwie (Testudines) » Żółwie lądowe » |
Żółw Bella*, zawiasek gładkobrzegi* (Kinixys belliana GRAY, 1831)
Nazwy w innych językach: Nazwa angielska: Bell’s hingeback tortoise
Nazwa niemiecka: Glattrand-Gelenkschildkröte
Nazwa francuska: Testudo le’Bell
Nazwa hiszpańska: Tortuga bisagra de BellSystematyka:
Podgromada: Anapsida Rząd: Testudines Podrząd: Cryptodira Rodzina: Testudinidae Rodzaj: Kinixys Gatunek:
Pokarm: W skład diety Kinixys sp. wchodzą zarówno pokarmy pochodzenia roślinnego jak również zwierzęcego. Z racji, że jest to gatunek wszystkożerny podajemy urozmaicony pokarm bazujący głównie na ziołach, ze znacznym udziałem owoców (również przejrzałych) i warzyw. Inne pokarmy takie jak grzyby, ślimaki, owady, noworodki mysie, dżdżownice, świerszcze i zoophobasy powinny być dodawane do pokarmu średnio raz w tygodniu. Warto również do sporządzanych sałatek dodawać suszone własnoręcznie zioła jak też komercyjnie dostępne mieszanki ziołowe, które są ważnym elementem urozmaicającym dietę w okresie zimowym. Z podawanych pokarmów najchętniej spożywane są cykoria, pieczarki, dżdżownice, noworodki mysie, banany, truskawki, pomidor. W miarę postępującej adaptacji zwierząt sukcesywnie wprowadzamy kolejne pokarmy. Największe problemy z zaakceptowaniem nowej diety mają osobniki wzięte z natury jako dorosłe. Przez długi czas pozostają wybredne i oporne na nasze starania. Dużo łatwiej odbywa się to z osobnikami młodymi, które jeszcze nie mają nawyków żywieniowych i dużo lepiej znoszą stres jakim jest transport. Na przyjmowanie pokarmu ma również wpływ hierarchia w grupie. Czasami u zwierząt będących w trakcie aklimatyzacji w grupach mieszanych możemy obserwować gorszy apetyt w porównaniu z grupą składającą się z samych samic. Samce, przynajmniej moje, są bardziej nieśmiałe i bardziej ostrożne niż samice. Co do składu jakościowego i ilościowego pokarmu przyjmowanego przez osobniki żyjące na wolności wiemy niewiele. Wydaje się być jednak właściwym udział pokarmu zwierzęcego w diecie na poziomie 10-20%, choć był ten gatunek rozmnażany z powodzeniem na diecie w 100% złożonej z roślin a kondycja zwierząt była doskonała. Były prowadzone badania nad dietą K.speeki w warunkach naturalnych. Jak u wszystkich gatunków żółwi konieczne jest wzbogacanie przygotowywanych sałatek o wapń, witaminy i mikroelementy, którymi posypujemy pokarm w zależności od potrzeb 2-3 razy w tygodniu. Są to żółwie, które aktywnie polują i wykazują żywe zainteresowanie pokarmem zwierzęcym. Podobne zachowanie obserwujemy u żółwia żabuti Geochelone carbonaria i pochodzącego z Indonezji żółwia żółtogłowego Indotestudo sp. Czasami zwierzęta nie chcą przyjmować pokarmu tylko wtedy gdy pozostajemy w zasięgu ich wzroku i musimy wziąć ten fakt pod uwagę w pierwszym okresie aklimatyzacji. Początkowo pokarm podajemy codziennie wyrzucając systematycznie nie zjedzone resztki. W późniejszym czasie wydaje się być celowe karmić dorosłe zwierzęta 4-5 razy w tygodniu. Dzięki temu łatwiej akceptują nowe składniki diety, jak również unikamy dzięki temu zbyt gwałtownego wzrostu. Bardzo ważny jest ciągły dostęp do wody, gdyż są to żółwie pijące jej duże ilości. Wybór żółwia: Zdrowy żółw zawiasowy powinien być solidnie zbudowany, mieć twardy pancerz i ważyć tyle co równa mu objętość wody. Niższa masa zwierząt może świadczyć o odwodnieniu, niedożywieniu i złej opiece. Świeżo zakupione zwierzęta mogą być zestresowane i nieśmiałe, dlatego nie należy niepotrzebnie ich niepokoić, nie podnosić jeśli nie jest to konieczne. Aby móc dokładnie obejrzeć żółwia, jego głowę, oczy, mięśnie skroniowe, kończyny, i miękkie części ciała należy postępować ostrożnie i na pewno nie z użyciem siły. Oczy powinny być otwarte, błyszczące, lekko wilgotne, ale nie łzawiące(jest to często spotykane przy utrzymywaniu zbyt niskiej wilgotności) zapadnięte (zwierzę w złej kondycji, odwodnione i wychudzone) , zaczerwienione z opuchniętymi powiekami. Nozdrza powinny być suche, bez widocznej wydzieliny, która wraz ze świszczącym oddechem może być objawem poważnej choroby układu oddechowego. Skórę oglądamy w poszukiwaniu pasożytów zewnętrznych (kleszczy), otarć, zranień. Nie należy też bagatelizować zmian zlokalizowanych na skorupie, które w przyszłości mogą być źródłem zakażenia roznoszonego drogą krwi do innych narządów. Jeśli to tylko możliwe należy dokładnie obejrzeć jamę ustną w poszukiwaniu oznak infekcji(przekrwienia, nadżerki, krwawienia). Aklimatyzacja: W początkowym okresie po zakupie najwłaściwsze będzie utrzymywanie każdego osobnika w osobnym terrarium. Dzięki temu mamy ułatwioną obserwację samopoczucia, aktywności, żerowania i kondycji zwierząt. Aklimatyzacja może trwać długie tygodnie jeśli żółwie pochodziły z fermy czy z odłowu. Początkowo bardzo bojaźliwe i płochliwe z czasem staja się bardziej odważne i pozwalają nam się podglądać w czasie żerowania i codziennej aktywności przypadającej na godziny poranne i wieczorne. Jednak mimo właściwego postępowania z naszej strony niektóre osobniki pozostają płochliwe już na zawsze. Zbiornik przygotowany dla nowo przybyłych zwierząt powinien być urządzony jak najprościej, aby możliwe było obserwowanie kału, moczu i ilości spożywanego pokarmu. W takim terrarium będzie nam również łatwo utrzymać czystość i przeprowadzać dezynfekcję i odrobaczanie. Na pomieszczenie kwarantannowe najlepsze są pojemniki wykonane ze szkła czy plastiku o minimalnych wymiarach 2 X 4 dł. pancerza. Jako ściółkę możemy wykorzystać ręczniki papierowe, które będziemy mogli często i w łatwy sposób wymieniać czy sztuczny trawnik będący łatwym do dezynfekcji i czyszczenia. Jako że jest to gatunek prowadzący skryty tryb życia niezbędna staje się kryjówka, w której będziemy mogli utrzymywać wyższą wilgotność. Temperatura powinna oscylować w okolicach 26-32°C w ciągu dnia ze spadkiem nocnym do, około 22-26°C. Do utrzymania właściwej temperatury możemy użyć żarówek, promienników ceramicznych, mat grzejnych zamontowanych pod terrarium. Bardzo pożądanym elementem będzie również świetlówka emitująca UVB, jednak niektóre osobniki mogą nie akceptować silnych źródeł światła - takie osobniki nigdy nie wygrzewają się. Pomocny może być także automatyczny zraszacz - niestety zwykle dosyć głośny, czy ultradźwiękowy nawilżacz podłączony do elektronicznego wyłącznika czasowego. Równie dobrze sprawdza się ciśnieniowy opryskiwacz ogrodowy. Terrarium: Najlepszym miejscem do chowu i hodowli tego gatunku jest właściwie zabezpieczone przed ucieczką zwierząt i atakami drapieżników, terrarium ogrodowe czy szklarnia. Na zewnętrznym wybiegu mogą przebywać w czasie ciepłych miesięcy i raczej w ciągu dnia. Są to żółwie, które świetnie kopią jak też dobrze radzą sobie ze wspinaczką, dlatego ich ucieczki bywają częste. Taki zewnętrzny wybieg powinien mieć możliwie największa powierzchnię w nasłonecznionej części ogrodu a minimalne zalecane wymiary to 3 x 5 metrów dla dorosłej pary. Teren wybiegu powinien być porośnięty ziołami, trawami i krzewami chroniącymi przed silnym słońcem. Powinny być również dostępne kryjówki w formie nor, jak też miejsce dające możliwość zakopania się. Terrarium urządzamy w typie sawannowym. Jako podłoże w terrarium pokojowym możemy zastosować mieszaninę gliny, piachu i ziemi ogrodowej, kokos mielony, mieszaninę kory i torfu czy darń. Jednak należy pamiętać o niedopuszczaniu do przesuszenia podłoża gdyż może stracić zdolność do absorpcji wody i w konsekwencji pylić. Do wystroju możemy użyć korzeni, kęp traw np. kostrzewy, kamieni, suchych liści. Konieczny jest płytki zbiornik na wodę o dużej powierzchni. Niektóre osobniki potrafią spędzić w nim znaczna cześć dnia. Są to żółwie, które każdego dnia wypijają duże ilości wody i jak większość gatunków bardzo lubią oddawać w czasie kąpieli kał i mocz, dlatego konieczne jest codzienne czyszczenie basenu. Z racji skrytego trybu życia i podatności na stres terrarium urządzamy tak, aby było dostępnych kilka kryjówek. W takim schronieniu ściółka powinna mieć wyższą wilgotność i być częściej wymieniana, ponieważ mają w zwyczaju zanieczyszczać ją odchodami. Bardzo ważne jest utrzymanie dość wysokiej wilgotności. Powinna ona oscylować w przedziale 50 - 80%. Osiągamy to dzięki codziennemu kilkukrotnemu zraszaniu terrarium. Jest to również czynnik stymulujący aktywność i apetyt u tego gatunku. W wyposażeniu terrarium niezbędne są:
Temperatura, wilgotność, oświetlenie: Jest to gatunek, który w naturze jest poddawany sezonowym zmianom wilgotności. W zachodniej Afryce występują dwie pory deszczowe. Najwyższa wilgotność przypada na okres od marca do czerwca i od sierpnia do listopada. Między listopadem a marcem jest sucho. Wahania temperatury w ciągu roku są nieznaczne. Najchłodniej jest od czerwca do listopada, a najcieplej od grudnia do maja. Nocne spadki temp. mogą wynosić do 16°C. W silnie nasłonecznionych miejscach temp może dochodzić do ponad 35°C, ale przy tej temp. rzadko bywają aktywne. Największa ich aktywność przypada na okres godzin porannych i wieczornych kiedy temperatury są umiarkowane. W tym czasie poszukują pożywienia czy partnera w czasie okresu godowego. Dodatkowym bodźcem stymulującym aktywność jest deszcz. Wtedy bardzo chętnie polują na ślimaki, dżdżownice, stonogi. W czasie suszy kryją się w termitierach, zagrzebują w mulistych brzegach zbiorników wodnych czy pod korzeniami. Korzystają też z nor wykopanych przez inne gatunki zwierząt. Z podobnych kryjówek korzystają w czasie południowej sjesty i nocnego spoczynku. W warunkach terraryjnych temperaturę utrzymujemy w dzień w przedziale 26-32°C a nocą 22-26°C. Dymorfizm płciowy:
Samiec - długi ogon kładziony na bok, wklęsły plastron, w porównaniu z samicą pancerz smuklejszy i przednie płytki brzeżne bardziej wydłużone, płytki analne krótkie i szerokie, lekko wygięte, kąt pomiędzy płytką szyjną a pierwszą kręgową ma mniej niż 180°. Samica - ogon krótszy niż u samca, ale stosunkowo długi w porównaniu z samicami np. Testudo horsfieldi czy T. hermanni, pancerz szerszy w widoku z góry okrąglejszy, plastron płaski, płytki analne trójkątne, kolory na skorupie zwykle mocniej wysycone. Rozmnażanie: Okres godowy w naturze przypada na czas od czerwca do listopada. W niewoli do kopulacji może dochodzić przez cały rok, choć z moich obserwacji wynika, że gody w warunkach terrariowych zwykle ograniczają się do okresu czerwiec/lipiec do listopada. Niektóre pobudzone płciowo samice wspinają się na inne osobniki tej samej płci wydając dźwięki podobne do tych wydawanych przez samca w czasie kopulacji. Samiec może pozostawać z samicami przez okres całego roku, jednak gody będą dużo intensywniej zaznaczone i prawdopodobnie skuteczniejsze jeśli rozdzielimy płcie na pewien czas. W swojej grupie nie rozdzielam płci po okresie godowym. Niektóre samce jak też samice mogą być silnie terytorialne i reagować agresją na intruza również z innego gatunku. Samica w okresie od września do grudnia a nawet do marca znosi od 2 do 5 owalnych jaj o wymiarach od 33mm x 28mm do 43mm x 30mm, które inkubujemy w lekko wilgotnym podłożu w temp 28-32°C i wilgotności 60-90% przez 110 - 180 dni (średnio około 140 dni). Im mniej jaj w zniesieniu tym są one większe. Młode zaczynają przyjmować pokarm po około tygodniu. Samica może znosić jaja raz lub nawet dwa razy w sezonie lęgowym w odstępie około dwóch miesięcy. Odchów młodych W czasie odchowu młodych Kinixys sp. utrzymujemy wilgotność rzędu 70% i temperaturę w przedziale 25-32°C. Bardzo ważny jest dostęp do czystej i świeżej wody oraz promieniowania UVB odpowiadającego za przyswajanie wapnia z pokarmu. Dietę opieramy głównie na ziołach z dodatkiem cykorii, kapusty pekińskiej z niewielkim dodatkiem owoców i białka zwierzęcego. Należy pamiętać o dodatku wapnia i witamin do pokarmu min 3x w tygodniu. Karmimy codziennie urozmaiconym pokarmem, niezjedzone resztki usuwamy aby zapobiec ich pleśnieniu. Przy odchowie młodych bardzo ważna jest wysoka wilgotność, którą możemy utrzymać używając jako podłoże wymieszane włókno kokosowe, torf, mech, liście dębowe. Kępy mchu są idealnym schronieniem. Ochrona: Gatunek eksportowany z Afryki zachodniej w ogromnych ilościach, głównie z Ghany, Togo gdzie występuje K. (belliana) nogueyi, jako osobniki fermowe, czy odłowione z natury. Większość osobników dorosłych w krótkim czasie po imporcie padała (tak też działo się ze zwierzętami importowanymi do Polski) Kilka lat temu było kilka osobników z rodzaju Kinixys w Warszawskim Zoo. Aktualnie są to zwierzęta rzadko spotykane w rekach prywatnych jak i ogrodach zoologicznych. Obecnie sporadycznie importowany do UE w małych ilościach. Coraz częściej rozmnażany na terenie EU i USA. Pierwsze udokumentowane i znane mi rozmnożenie w Polsce miało miejsce w 2009 roku. Czasami są również oferowane K. homeana, K. erosa K. speekii bardzo rzadko K. belliana belliana z ferm w Tanzanii. JEST TO GATUNEK NIEHIBERNUJĄCY !!! – nie zimujemy tego gatunku. Uwagi: Importowane dorosłe osobniki są bardzo podatne na stres i zwykle silnie zarobaczone. Spotykamy się u nich z pasożytami wewnętrznymi (glisty, pierwotniaki) jak i zewnętrznymi - głównie kleszcze. Konieczne jest badanie kału i zastosowanie właściwych leków przeciw-pasożytniczych. NIEWOLNO stosować Iwermektyny - jest toksyczna dla żółwi. Zbyt niska wilgotność może powodować łzawienie oczu podobnie jak pyliste podłoże. Nowym zwierzętom należy zapewnić spokój i urozmaicony pokarm. Początkowo zależy nam na tym, aby jadły cokolwiek. Bardzo dobrze akceptowana jest cykoria, kapusta pekińska, banany, pieczarki, pomidory, dżdżownice, gotowane jajko. Zbyt mała zawartość włókna w diecie może powodować, że kał będzie luźniejszy. |
Stan prawny §
Wymaga rejestracji
Załącznik CITES: II Aneks UE: B Dostępność
Trudność hodowli
Informacje o artykule
Data utworzenia: 11.12.2008
Data modyfikacji: 04.03.2010
Narzędzia użytkownika
Po lekturze artykułu, zapraszamy na nasze forum dyskusyjne
|
||||||||||||||||||||||||||||||