|
|
|
|
|
| « Eublepharis macularius - .. | Gekko ulikovskii - Gekon .. » Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Jaszczurki (Sauria) » Gekony (Gekkonidae) » | |||
|
Gekon toke (Gekko gecko Linnaeus, 1758)
Wielkość Należy do największych przedstawicieli gekonów, dorasta nawet do 40 cm, ale zazwyczaj osiąga 30-35 cm długości, z czego połowę stanowi ogon (oczywiście, jeśli całego lub części nie utraci, ale o tym później).
Długość życia Do 25 lat. Wygląd Ubarwienie szare z wieloma odcieniami szarości, oliwkowe (nasycenie tych barw podstawowych uzależnione jest od kondycji i nastroju jaszczurki), na tym tle pomarańczowe, czerwone i niebieskawe plamki, zwłaszcza te ostatnie układają się zazwyczaj w poprzeczne szeregi. Brzuch jasnoszary ciemnoplamkowany. Osobniki młode są podobne do dorosłych jednakże ich ogony pokrywają czarno białe poprzeczne pasy, które wraz z dorastaniem jaszczurki zanikają, choć pręgowanie ogona dorosłych Toke jest widoczne. Oko pokryte przeźroczysta zrośniętą powieką posiada czerwono pomarańczowa tęczówkę i pionową nie zawsze regularną źrenicę (co wskazuje na nocny tryb życia tej jaszczurki). W związku, że gekony maja zrośnięte powieki (tak jak węże) oczyszczają sobie oczy oblizując je swymi mięsistym językiem. Występowanie Północno-wschodnie Indie, Bangladesz, Birma, Tajlandia, Wietnam, południowe Chiny, Indonezja, Filipiny. Cechy szczególne Jest to jeden z najpopularniejszych gekonów spotykanych w terrariach. Nazwa "Toke" wzięła się z dźwięków, jakie wydają z siebie samce informując o zajętym terytorium oraz nawołując samice. Brzmią one "to-ke". Często tez wydają odgłosy brzmiące "ge-ko". Najintensywniej odzywają się od marca do maja. Pora "cicha" trwa od sierpnia do grudnia. Jaszczurki te cechuje silny terytorializm. Bronią swego terytorium zaciekle przed każdym intruzem swego i innych gatunków (dlatego nie możemy hodować z Toke innych gadów, a także trzymać w jednym terrarium dwóch dorosłych samców, bo grozi to śmiercią jednego z nich). Broniąc się odstraszają napastnika głośnym syczeniem z otwartą paszczą, wydają przy tym głośne gdaczące dźwięki. Fioletowo - różowo wybarwione wnętrze paszczy, głośne fuknięcia i energiczne podskoki skutecznie odstraszają nie jednego napastnika. Jeżeli gekonowi się nie uda wystraszyć agresora w ruch idą szczęki zaopatrzone w drobne i liczne ale dość ostre ząbki. Zaciśnięte szczęki trudno jest rozewrzeć nie uszkadzając paszczy gada, a ślady na skórze są bolesne i długo widoczne. Ciekawostki W rejonach zamieszkiwanych w naturze jest uważany za zwierzę przynoszące szczęście, dlatego jest mile witany w obejściach domostw. Do jego odgłosów ludzie mają takie samo podejście jak u nas do śpiewu kukułki. Wierzy się, że gdy dziecko się rodzi przy odgłosach Toke wróży mu to szczęśliwe życie. Toke tak jak inne gady łuskonośne (tu zaliczamy jaszczurki i węże) rosnąc całe życie, "wyrasta" ze skóry i przechodząc wylinkę. Gekony jednak nie zostawiają starego naskórka, ale wykorzystują jego wartości energetyczne i budulcowe - połykają go bez śladu. Dość często Toke atakuje drapieżnik, który łapie go za ogon. Podobnie jak u wielu innych jaszczurek Toke posiada zdolność odrzucenia ogona (który wije się intensywnie skuteczni odwracając uwagę drapieżnika od uciekającej jaszczurki) zjawisko to nazywamy autotomią. Oderwany kawałek ogona odrasta dzięki regeneracyjnym zdolnościom jego tkanek. Niestety ogon nie odzyskuje już swej poprzedniej długości, a i barwa i układ łusek jest inny, jednak nie należy mówić o "zeszpeceniu" jaszczurki po prostu ogon wygląda trochę inaczej. Podobnie jak inne gekony (choć nie wszystkie) Toke potrafi się poruszać po pionowych powierzchniach, a nawet po suficie i to nawet tych o największej gładkości. Uzyskuje to dzięki specjalnej budowie spodnich części palców, gdzie znajdują się tzw. lamelle. Struktury te zbudowane są z milionów mikroskopijnych szczecinek o bardzo dużej powierzchni przylegania i przyczepności do najmniejszych nierówności podłoża. W mechanizm działania tego skomplikowanego układu uzależniony jest od napięcia powierzchniowego podłoża (dlatego nawoskowany liść o niskim napięciu powierzchniowym jest "złym" podłożem do poruszania się dla gekona), a także funkcjonowania skomplikowanego układu naczyń krwionośnych w palcach tych jaszczurek oraz panującym w nich ciśnień krwi. Wprawny obserwator zauważy, że gekon kładąc palce na podłożu najpierw dotyka go środkiem stopy a dopiero potem kładzie końcówki palców odrywając kończynę od podłoża robi to z odwrotną kolejnością. Właśnie w ten sposób reguluje wspomniane ciśnienie w sieci naczyń krwionośnych ułatwiające działanie lamelli. Aktywność Zmierzch i noc. Za dnia ukrywa się w szczelinach skał, dziuplach drzew. Podobnie jak węże, gekony ze względu na zarośnięte powieki śpią z otwartymi oczami. Biotop Zamieszkuje tropikalne lasy, ale najczęściej spotkać go można na skałach, w opuszczonych budynkach, chętnie wchodzi do zamieszkanych domostw a nawet znajdujemy go w dużych aglomeracjach miejskich gdzie sprowadza go tu mnogość i łatwa dostępność owadów szkodników towarzyszących człowiekowi (tzw. synantropijnych). Terrarium Tylną i boczną ścianę terrarium pokrywamy kawałkami kory, korka, zaprawą "skalną" urządzamy też tu kryjówki. Przydadzą się także konary lub korzenie najlepiej z wydrążeniami by Toke mogły się tam schować w ciągu dnia. Dno pokrywamy mieszaniną piasku z torfem i mchem torfowcem. Toke rzadko schodzą na dno terrarium, ale jego skład pomaga w utrzymaniu należytej wilgotności w pomieszczeniu. Bez problemów można umieścić w terrarium żywe rośliny, które upiększą pomieszczenie hodowlane. Należy jednak umieścić gatunki niewymagające intensywnego oświetlenia. Świetnie nadają się do tego epifity z rodzaju np. Aechmea, Tilandsia, Cryptanthus, Asplenium. Ogrzewanie składa się z żarówek lub promienników, także zacementowany w jednej ze ścian terrarium kabel grzewczy, dostarczy do terrarium odpowiednią ilość ciepła. Cały "system grzewczy" (oczywiście nie dotyczy to oświetlenia) podłączyć możemy do termostatu, co zapewni stałość temperatury w terrarium. Nie należy jednak zapominać o spadku temperatury w ciągu nocy. Jako źródła ciepła w małych terrariach (np. w tych gdzie podrastają młode gekonki) możemy użyć butelki wypełnionej wodą z zanurzoną akwarystyczną grzałką zatapialną. Wielkość terrarium Dla stada dorosłych osobników (1 samiec i 2-3 samice) minimalne wymiary pomieszczenia hodowlanego to 70/60/100 cm. (terrarium typu wertykalnego tzn. wysokość jest największym wymiarem). Oświetlenie  Mocno przyklejone do podłoża jaja Uwagi Nie należy trzymać pary gekonów Toke razem z innymi gekonami gdyż te jaszczurki mają silnie rozbudzony instynkt terytorialny i bedą zaciekle bronić swojego terytorium przed intruzami, nie należy trzymać również dwóch samców razem, gdyż bedą toczyć ostre walki, czasem również samice są agresywne zwłaszcza, gdy brakuje im kryjówek. Opracowanie Opracował: Witold "Wiciu" Borkowski na podstawie własnych doświadczeń oraz literatury: Obrazowy atlas gekonu, L. Klatil Chameleoni a gekoni, R. Kraus, M. Kocian Chowame terariowe zvieriata, F. Szalay, H. Szalayova Reptili w terrariumie, S. Kudriacew, S. Mamed Zwierzęta w terrarium, C. Przybyszewski Mały słownik zoologiczny - gady, W. Juszczyk Encyklopedie teraristiky, E. Bruins Encyklopedia zwierzęta - Płazy, gady |
|||
 Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu
|
