|
|
|
|
|
| « Basiliscus plumifrons - B.. | Crotaphytus collaris - Le.. » Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Jaszczurki (Sauria) » Legwany (Iguanidae) » | |
Bazyliszek pręgowany (Basiliscus vittatus Wiegmann, 1828)
Osiąga długość 75 cm (bez ogona 17 cm). Większość jednak ma rozmiary 43-52 cm (bez ogona 11-13 cm) i waży 40-70g. Długość życia W naturze żyją bardzo krótko, młode są ofiarą wielu drapieżników. W terrarium prawdopodobnie mogą dożyć kilkanastu lat. Wygląd Barwa ciała brązowa do oliwkowobrązowej, na każdej stronie ciała 2 białe lub żółte linie. Ponadto na grzbiecie i kończynach ciemne pasy poprzeczne. Spód ciała żółty, podgardle lekko pomarańczowe. U samca trójkątny płatek na głowie. Grzebień na grzbiecie i ogonie niewielki. Występowanie Od południowego Meksyku przez całą Amerykę Środkową aż do północno-zachodniej Kolumbii. Ponadto rozmnażająca się populacja występuje w USA, na południu Florydy. Powstała z osobników sztucznie wprowadzonych tam przez człowieka. Cechy szczególne Bazyliszki w momencie zagrożenia mają zdolność biegania na dwóch tylnych kończynach zarówno po lądzie jak i po wodzie. Odpowiednia budowa łusek na tylnych brzegach palcach powoduje opór w czasie uderzania o powierzchnię wody. Podmuch powietrza pod stopą formuje się w kształt kieszonki, która zapobiega stykaniu się z wodą. Ta właściwość przyczyniła się nawet do nadawania bazyliszkom lokalnej nazwy: jaszczurka Jezusa Chrystusa. W warunkach terrarium taki bieg na dwóch kończynach możliwy jest to zaobserwowania tylko w bardzo dużych terrariach. Aktywność Dzień. Podobnie jak inne gatunki bazyliszków w nocy jest bardzo czujny i łatwo się budzi. Biotop W porównaniu z innymi gatunkami bazyliszków zasiedla bardziej różnorodne środowiska. Występuje w tropikalnych i subtropikalnych zarówno deszczowych jak i suchych lasach do wysokości 1500 m n.p.m. Czasami spotykany też na otwartych terenach. Prawie zawsze występuje w pobliżu rzek, jezior, rozlewisk. W Meksyku, gdzie zasiedla często dość suche tereny trzyma się wszelkich rowów, zbiorników do pojenia bydła, większych kałuż. Młode w tym rejonie często zasiedlają stare, kamienne mury. W Nikaragui jest jedną z najczęściej spotykanych jaszczurek zasiedlając ogrody, pnącza porastające ściany domów, a nawet brzegi dróg w dużych miastach. Obserwacje z Kostaryki wskazują, że młode przebywają często na ziemi, na plażach wzdłuż rzek, a dorosłe zwykle na drzewach i palmach kokosowych. Areał osobniczy wynosi 10-15 m2. Szczyt aktywności dobowej przypada na godziny poranne. W czasie popołudniowych upałów pozostają ukryte, a po 16.00 pojawiają się znowu. Śpią zwykle na wysokości 0,3 do 2,7 metra nad ziemią. Terrarium Wilgotne i silnie zarośnięte roślinnością. Jako podłoże poleca się mieszanki ziemi ogrodowej, torfu i mchu. Konieczny basen z wodą. Bazyliszki ze względu na swoją wielkość i usposobienie potrzebują bardzo obszernego terrarium, które praktycznie nigdy nie jest za duże. Szczególnie korzystna byłaby szklarnia z tropikalnym, wilgotnym mikroklimatem, silnie zarośnięta i zaopatrzona w duży basen. Ze względu na zdolności wspinania się bazyliszków w terrarium powinny być gałęzie, liczne i dość odporne rośliny ( np. Philodendron, Monstera, Maranta, Scindapsus, Ficus, Bromeliaceae). Ściany można pokryć korkiem, korą. Żywe rośliny wpływają korzystnie na mikroklimat terrarium, przyczyniając się do zwiększania wilgotności powietrza. Nie powinno zabraknąć ciemnych kątów i gęstej roślinności, gdzie bazyliszki mogą się ukryć. Duży i łatwy do czyszczenia basen jest konieczny. Woda służy bazyliszkom do picia, pływania, oddawania odchodów. Basenu nie należy ogrzewać grzałkami akwarystycznymi, ogrzewanie, jeżeli jest konieczne należy umieścić pod basenem. Wielkość terrarium Minimalne wymiary to 90/90/120 cm, im większe tym lepsze. Oświetlenie Długość dnia 12-14 godzin, regularne naświetlanie UV wpływa pozytywnie na żywotność, barwę i rozmnażanie. Poleca się stosowanie żarówki Osram-Ultravitalux (300 W), naświetlanie codziennie po 20 minut z odległości 1 m. Temperatura Od 28 do 30°C, pod promiennikiem ciepła temperatura może dochodzić nawet do 40°C, woda w basenie 24-28°C, w nocy temperatura powinna utrzymywać się na poziomie 20-25°C. Trzeba jednak podkreślić, iż temperatura powyżej 40°C grozi śmiercią. Wilgotność Żywienie  Jaja Gatunek często spotykany w hodowli. Łatwy do rozmnożenia. Dojrzałość płciową osiąga najwcześniej ze wszystkich gatunków bazyliszków bo już w wieku 6-10 miesięcy, przy długości ciała 8-10 cm (bez ogona) i wadze 15-25 g. Samica składa kilka jaj, młode samice mają zwykle 3-8 jaj. Dojrzałe samice mogą mieć do 18. Jaja po zniesieniu mają ok. 17 mm długości i 11 mm szerokości i ważą ok. 1,2 g. W miarę upływu inkubacji zwiększają swoje rozmiary, tak, że przed wylęgiem mogą mieć 20 mm długości i 12 mm szerokości. Przy 28-30 C wylęg następuje po 50-70 dniach. Młode mają długość 12-15 cm z ogonem, bez ogona 32-43 mm i ważą 1,3-1,8 g. Po pół roku mają zwykle 24-26 cm długości, bez ogona 6-7 cm i ważą 8-12 g. Rozmnaża się w ciągu całego roku, jednak szczyt pory godowej przypada na porę deszczową (maj-listopad). W czasie godów samce szczególnie często kiwają głowami. Niekiedy kopulacja następuje bardzo szybko, bez wstępnych prób podejmowanych przez samca. W czasie kopulacji samiec przytrzymuje samicę pyskiem w okolicy szyi, sam akt trwa tylko 20-60 sekund. Skuteczna, pojedyncza kopulacja wystarcza na zapłodnienie kilku kolejnych złożeń jaj. Samica ma bowiem zdolność gromadzenia nasienia (zjawisko amphigonia retardata). Okres od kopulacji do złożenia jaj jest bardzo różny i wynosi od 10 do 65 dni. Zwykle jest to 40-45 dni. Być może jego wydłużenie wiąże się ze zdolnością samicy do przetrzymywania nasienia. Przez cały okres ciąży samica przyjmuje pokarm. W tym czasie trzeba szczególnie uważać na podawanie witamin i wapnia. Samica w czasie ciąży często staje się agresywna względem innych osobników. W ciągu sezonu samica składa jaja 3-5 razy, wyjątkowo 6-7 razy. Między poszczególnymi zniesieniami upływa 45-65 dni, ale notowano przypadki gdy upłynęło zaledwie 9 dni. Na miejsce złożenia samice wybierają często wilgotną ziemię w podłożu lub w doniczkach zawieszonych wysoko w terrarium. W dużych terrariach znalezienie jaj nie jest proste, dlatego poleca się wcześniej wstawić duży pojemnik z lekko wilgotnym piaskiem w ciemny kąt terrarium, a samica z dużym prawdopodobieństwem wybierze go do złożenia jaj. Większość samic składa jaja przed południem i w nocy. Początkowo samica podejmuje próby wygrzebania norki w różnych miejscach terrarium. Poszukiwania odpowiedniego miejsca trwają zwykle 2-3 dni. Samica składa kolejne jaja w odstępach około 5 sekund. Samica zagrzebuje norkę. Cała operacja trwa zwykle 2-3 godziny. Trwające ponad tydzień poszukiwanie miejsca do złożenia jaj jest patologiczne i prowadzi do śmierci samicy z powodu zatrzymania jaj (niem. Legenot). W takiej sytuacji, jeżeli występują jeszcze dodatkowe objawy tego schorzenia należy podać oxytocynę i wapno. Zatrzymanie jaj jest najczęstszą przyczyną śmierci samic w terrarium. Szczególnie samice które zbyt wcześnie przystąpiły do godów cierpią na zatrzymanie jaj kończące się najczęściej śmiercią. W przypadku nieskuteczności oksytocyny pozostaje w ostateczności zabieg chirurgiczny. Pojedyncze jaja rozrzucone po terrarium też mogą świadczyć o tym schorzeniu. Wówczas trzeba wykonać badania czy pojedyncze jaja nie pozostały w jajowodach. Złożone jaja należy przenieść do inkubatora. Jako substrat do inkubacji można stosować vermiculit, perlit, torf lub mieszankę torfu i piasku. Jaja w połowie powinny być zakopane w lekko wilgotnym substracie i nie odwracane w czasie całego okresu inkubacji. Wielu hodowców poleca zmniejszać wilgotność substratu w miarę inkubacji tak, aby przed wylęgiem wynosiła około 60%. Infekcje grzybowe zdarzają się zwykle w jajach uszkodzonych i obumarłych. W przypadku ataku grzybów na zdrowe jaja poleca się stosowanie środków przeciwgrzybiczych stosowanych w leczeniu grzybic u ludzi, (np. kremów Canesten lub Exoderil). Jaja martwe są żółte lub zielonkawe. Inkubowane jaja należy codziennie kontrolować i w razie potrzeby izolować szybko "podejrzane" jaja aby uniknąć rozprzestrzeniania się infekcji. W trakcie inkubacji jaja stają się brązowawe i zwiększają swoją objętość wskutek wchłaniania wody z substratu. Przy prawidłowej technice inkubacji i zapłodnionych jajach procent wylęgłych młodych jest u bazyliszków wysoki i sięga 80-100%. Najważniejsze dla uzyskania sukcesu w rozrodzie jest:
Młode rozrywają osłonkę jaja za pomocą zęba jajowego, po wystawieniu głowy zwykle tkwią w tej pozycji przez kilka godzin. Po wydostaniu się z jaja resztki woreczka żółciowego wystają z brzucha jeszcze zwykle przez 1-2 dni. Jeżeli znaczna część woreczka pozostaje na zewnątrz (2-6 mm) młode przez pierwsze dni powinny przebywać w sterylnym terrarium wyłożonym wilgotnym papierem w temperaturze inkubacji jaj. Kiedy resztki zanikną można je przenieść do terrarium dla młodych. W przypadku wahań w temperaturze inkubacji jaj lub genetycznych wad rodziców znaczna część młodych może mieć pokrzywione kręgosłupy lub inne zniekształcenia. Do wychowu grupy młodych poleca się terrarium o wymiarch 100/60/100 cm. Warunki powinny być takie same jak w terrarium dla dorosłych. Ważne jest utrzymywanie odpowiedniej wilgotności (70-100%), codzienne zraszanie i duży basen. Młode przyjmują pokarm często już dzień po wylęgu. Należy podawać odpowiednie do ich wielkości owady. Przez pierwsze pół roku młode mogą przebywać w grupie rodzeństwa, ale czasami trzeba oddzielać osobniki słabsze, zdominowane przez inne. Są one często mniejsze, mają objawy krzywicy. Po umieszczeniu ich w oddzielnym terrarium należy rozpocząć intensywne karmienie i dostarczanie zwiększonej ilości witamin i wapnia. Po ujawnieniu się cech dymorfizmu płciowego (w wieku 4-6 miesięcy) należy oddzielić samce i samice, aby uniknąć zbyt wczesnego godowania. Zbyt wczesne zajście w ciążę prowadzi u samic do zatrzymania jaj, zahamowania wzrostu i wyczerpania. Samice powinny przystępować do rozrodu w najwcześniej w wieku 10 miesięcy, a więc wcześniej niż u innych gatunków bazyliszków. Duży problem z tym związany polega na tym, że wiele samic również bez kontaktu z samcami zachodzi w ciążę w młodym wieku (6-8 miesięcy) i składa oczywiście niezapłodnione jaja. Znaczna część tych samic cierpi na zatrzymanie jaj i ginie. Pierwsze doświadczenia w celu zapobiegania takiej sytuacji wskazują, że w krytycznym okresie, czyli u B.vittatus między 5 a 10 miesiącem samice należy hodować w znacznie suchszym środowisku (mały pojemnik z wodą, rzadkie i niewielkie spryskiwanie terrarium). Prawdopodobnie może to zapobiegać składaniu jaj ponieważ w naturze okres godowy jest mocno skorelowany z porą deszczową. Młode linieją pierwszy raz w wieku 4-6 tygodni, a cały proces może trwać nawet 3 tygodnie. Młode linieją 3-5 razy, dorosłe 1-2 razy w roku. Uwagi |
|
 Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu
|
