|
|
|
|
|
| « Hydrosaurus amboinensis -.. | Pogona vitticeps - Agama .. » Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Jaszczurki (Sauria) » Agamy (Agamidae) » | ||
Agama błotna (Physignathus cocincinus Cuvier, 1829)
Systematyka Agamy błotne należą do zamieszkującej Stary Świat rodziny agam. Składa się ona z około 3900 gatunków różnych jaszczurek. Do rodzaju Physignathus należy 8 gatunków. Synonimy Agama błotna nazywana jest równie często agamą wodną. Dla rozróżnienia od innych gatunków z tego rodzaju używa się również nazwy zielona agama błotna, lub chińska agama błotna. Wielkość Są dosyć dużymi jaszczurkami (największymi z agam). Maksymalną długość około 1m osiągają jednak tylko wyrośnięte samce. Zwykle są mniejsze niż 90cm, a samice dochodzą zwykle do mniej niż 80 cm i są o wiele drobniejsze od samców. Ogon stanowi około 2/3 całkowitej długości zwierzęcia. Podane powyżej rozmiary agamy osiągają po około 3 latach od wyklucia. Jak wszystkie gady rosną jednak całe życie, a więc im są starsze tym większe. Zaraz po wykluciu młode agamki mierzą zaledwie 10-15 cm. Długość życia Dożywają zwykle 15-20 lat, a przy dobrej opiece nawet dłużej. Wygląd Krzepkie, smukłe, bocznie spłaszczone ciało. Ubarwienie jaskrawo-zielone, gardło żółtawe, o brzegu niebieskim lub różowym. Jaszczurki obu płci mają na grzbiecie kolczasty grzebień, biegnący od głowy do nasady ogona. Kończyny dobrze rozwinięte, z ostrymi pazurami na wszystkich palcach (po pięć na kończynie). Głowa trójkątna, u dorosłych osobników staje się duża i szeroka, oczy względnie duże, o pomarańczowych tęczówkach, ogon obrączkowany na przemian żółtymi (lub zielonkawymi) i brązowymi, szerokimi pasami. W poprzek tułowia biegną punktowe, niebieskie pasy najlepiej widoczne u osobników młodych. Tuż przy ustach biegną duże, zaokrąglone białe płytki. Język jaszczurki jest lepki, co pomaga w łapaniu i utrzymywaniu zdobyczy. Jest on lekko rozdwojony na końcu. Zęby są małe i zaostrzone. Ogólnie agamy błotne mają bardzo interesujący wygląd, którym bardzo przypominają legwany zielone. Aksamitna w dotyku skóra pokryta jest drobnymi łuskami. Występowanie Ojczyzną tych pięknych gadów jest południowo-wschodnia Azja oraz archipelag Indo-Australijski skąd są regularnie importowane. W niektórych krajach są jednak objęte ochroną prawną. Cechy szczególne Z wyglądu przypominają Legwany zielone, są doskonałymi pływakami, kiedy znajdą się w wodzie automatycznie machają na boki swym spłaszczonym ogonem, podczas gdy kończyny ściśle przylegają do ciała. By uniknąć drapieżnika nurkują wynurzając się wśród roślin. Czują się dobrze również na ziemi, gdzie można zaobserwować ich dziki bieg, kiedy coś je wystraszy lub kiedy ścigają zdobycz. Często biegają tylko na tylnych kończynach. Nie są polecane jako gady dla początkujących terrarystów, jednak uważam że średnio doświadczony amator dobrze da sobie z nimi radę. Ciekawostki W krajach orientalnych mięso agam błotnych jest cenionym przysmakiem. Kiedy samiec aktywnie broni swego rewiru lub kiedy zaleca się do samicy jego barwa staje się intensywniejsza. W razie zagrożenia potrafią skoczyć do wody nawet z wysokości wielu metrów, rzadko wyrządzając sobie przy tym krzywdę. Aktywność Dzień. Biotop Żyją w lasach nad brzegami rzek. Są to zwierzęta nadrzewne. Najczęściej spotyka się je skryte wśród liści, na gałęziach wiszących nad wodą, skąd skaczą w razie zagrożenia. W naturze agamy błotne tworzą grupy, w skład których wchodzi jeden dominujący samiec i kilka dorosłych samic. Młode prowadzą samotniczy tryb życia. Kilka terytoriów może znajdować się w zasięgu wzroku poszczególnych samców, każdy dominujący osobnik okazuje innym swoją obecność energicznie kiwając głową. Samce mogą się wzajemnie odpędzać, lecz gwałtowne walki zdarzają się rzadko. Terrarium Terrarium dla tych jaszczurek powinno mieć dużą przestrzeń wewnętrzną. Ze względu na nadrzewny tryb życia musi ono być wyposażone w liczne konary umożliwiające wspinaczkę. Pod gałęziami umieszcza się duży zbiornik z wodą, do którego agamy będą skakać kiedy zostaną spłoszone, oraz w którym będą załatwiać swoje potrzeby fizjologiczne. Woda musi być wymieniana za każdym razem kiedy jaszczurka się w niej załatwi, co ułatwia zamontowanie korka spustowego. Basen powinien być tak głęboki, aby jaszczurka mogła się w nim swobodnie zanurzyć, mogąc jednocześnie odpoczywać w wodzie wspierając się o dno. W przypadku większej głębokości należy oczywiście pamiętać o umożliwieniu wyjścia z wody poprzez wstawienie do niej korzenia lub kamienia. Terrarium można obsadzić wytrzymałymi roślinami, które przez dorosłe osobniki mogą jednak być niszczone (dzieje się tak tylko z delikatnymi roślinami gruntowymi). Najlepiej nadają się więc epifity, paprocie i bardziej wytrzymałe rośliny drzewiaste. Dodają one naturalnego wyglądu naszemu terrarium, co ładnie wygląda i jednocześnie poprawia samopoczucie gadów. Z tych samych powodów dobrze jest pokryć tylną ścianę korkiem. Podłoże powinien stanowić torf lub ściółka leśna, zmieszana z niewielką ilością piasku. Na dnie można również ułożyć kilka płaskich kamieni. Agamy lubią się wylegiwać na gadzich hamakach, które dobrze jest im zapewnić. Nie jest to jednak konieczne kiedy w terrarium znajduje się odpowiednio grube konary. Przy konstrukcji zbiornika nie można oczywiście zapomnieć o prawidłowej wentylacji. Jeżeli nabywamy osobnika dzikiego (szczególnie jeżeli chodzi o pochodzące z odłowu), ściany terrarium powinniśmy obłożyć matami kokosowymi lub innym materiałem, który zamortyzuje uderzenia spłoszonych gadów o szyby. Po oswojeniu jaszczurki mało estetyczne "tapety" mogą zostać usunięte. Wielkość terrarium Młodym jaszczurkom wystarczają odpowiednio urządzone, małe akwaria, które szybko staną się jednak zbyt małe i konieczne stanie się zastąpienie ich odpowiednimi terrariami. Minimalne wymiary terrarium dla grupy dorosłych gadów (samiec i dwie samice) powinno mieć wymiary 200x70x100 cm. Im większa ilość zwierząt, tym pojemnik musi być odpowiednio większy. Oświetlenie Cykl 12-13 godzinny, oświetlenie składa się z świetlówki o zwykłym świetle, lub emitującej ciepło żarówki żarowej. Przydatność żarówki emitującej promienie UV jest wątpliwa, gdyż jedni sądzą, że jest potrzebna inni że nie. Dobrze jest jednak naświetlać agamy tymi promieniami około 25 minut co drugi dzień (okres ten jest zależny od wielkości zbiornika oraz od odległości zwierząt od żarówki). Zbyt długie naświetlanie może doprowadzić do uszkodzenia oczu jaszczurek. Podstawową zasadą jest umieścić sprzęt grzewczy tak, aby gady nie mogły się o niego poparzyć. Temperatura Od 27 do 30°C, a pod promiennikiem ciepła temperatura może dochodzić nawet do 33°C, nocą koło 24°C. Do utrzymania tak wysokiej temperatury przydatny jest również kabel grzewczy, który umieszcza się częściowo pod kamieniami, na których jaszczurki będą się chętnie wygrzewać. Wilgotność Powinna się utrzymywać na poziomie 70%. Zapewniamy ją zraszając codziennie terrarium letnią wodą, oraz umieszczając część kabla grzewczego pod zbiornikiem z wodą. Żywienie Na wolności żywi się rozmaitymi bezkręgowcami, małymi żabami, jaszczurkami i ptasimi pisklętami. Tylko sporadycznie zjadają rośliny. W niewoli należy karmić je świerszczami, mącznikami, dżdżownicami, muchami itp., oraz noworodkami mysimi lub kawałkami surowego mięsa (najlepiej drobiowego). Czasami powinny dostać mieszankę owoców i warzyw (nie wszystkie jednak to lubią). Karmę należy wzbogacać także preparatami witaminowymi i wapiennymi, gdyż inaczej jaszczurka może nabawić się metabolicznej choroby kośćca; wraz z podawaniem wapnia należy zapewnić jej światło z promieniami UVB w celu jego przyswojenia. Dorosłe jaszczurki powinny być karmione co 3-4 dni. Młode należy karmić codziennie. Rozpoznawanie płci U młodych agam rozróżnienie płci może sprawiać kłopoty, ale u dorosłych jest dość proste (18-miesięcznych i starszych). Samce mają większą głowę, mocniejsze szczęki, dłuższy, bardziej pokaźny (o dłuższych kolcach) grzebień niż samice. U gadów obu płci wzdłuż wewnętrznej powierzchni ud biegnie szereg niewielkich otworów (porów), które są większe u samców. Rozmnażanie  Bardzo trudne, chyba że zapewni się im wszystkie niezbędne warunki, wówczas ich hodowla nie będzie już taka nieosiągalna. Do tego celu należy wyselekcjonować dobrze karmione, zdrowe osobniki. Wybrane okazy muszą mieć co najmniej po dwa lata i 60 cm długości. W naturze okres godowy trwa od grudnia do stycznia. Jaja zostają złożone w płytkiej jamie w wilgotnym podłożu, często w pobliżu wody, ale powyżej jej poziomu. W niewoli trzyma się razem jednego dorosłego samca i do trzech samic. Samica jest płodna przez dwa miesiące. Podczas drugiej części tego okresu należy zmniejszyć czas oświetlenia do 10 godzin dziennie. Temperatura powinna wtedy wynosić 23°C w dzień i 20°C w nocy. Pod koniec drugiego miesiąca okres oświetlenia i temperatura powinny stopniowo wzrastać. Potem klimat musi wrócić do normy i żywienie również. Aktywność płciowa gadów powinna się rozpocząć. Samica składa jaja po 60 dniach od zapłodnienia. Podłoże, w którym zostaną złożone powinno być mieszaniną wilgotnego torfu i piasku o grubości około 20 cm. Na nie kładziemy deskę, pod którą samica prawdopodobnie wykopie norę. Jaja należy szybko usunąć, gdyż samica może je niechcący zniszczyć. Umieszcza się je w inkubatorze, w którym powinna panować temperatura 23°C. Młode wylęgną się po koło 65 dniach. Aby wilgotność nie była zbyt niska (co grozi wysuszeniem), wnętrze należy co jakiś czas zraszać letnią wodą. Trzeba przy tym jednak uważać, by zbytnio nie zmoczyć samych jaj, gdyż może to doprowadzić do ich zepsucia. Kiedy czas wylęgu będzie już bliski, jaja muszą być często kontrolowane. Młode uwalniają się rozcinając skorupę jaja za pomocą zęba jajowego, który potem odpada. Indywidualne zwierzęta przychodzą na świat w ciągu od 6 do 48 godzin. Zimowanie Nie zimuje się. Zalecane obniżenie temperatury - patrz rozmnażanie. Łączenie oprócz trzymania agam w grupie jednogatunkowej, można również łączyć je z innymi gadami, a także większymi płazami. Należy się tu głównie kierować wielkością potencjalnego lokatora, oraz jego wymaganiami środowiskowymi. Mniejsze osobniki mogą zostać przez agamy zjedzone. Na towarzyszy agam błotnych nadają się dobrze m.in. legwany zielone, gekony toke, bazyliszki, większe scynki i ropuchy agi. Lista ta praktycznie nie ma końca, gdyż istnieje bardzo wiele zwierząt odpowiednich do trzymania z tymi stosunkowo nie konfliktowymi jaszczurkami. Uwagi Nie należy trzymać dwóch samców razem, gdyż te jaszczurki mają silnie rozbudzony instynkt terytorialny i będą toczyć ostre walki. Kilka terytoriów może znajdować się w zasięgu wzroku poszczególnych samców, każdy dominujący osobnik okazuje innym swoją obecność energicznie kiwając głową. W przypadku osobników pochodzących z odłowu z naturalnego środowiska mogą występować pewne problemy "wychowawcze": okazują w niewoli naturalną aktywność i mogą być agresywne (zwykle jednak nie ma tego problemu). Nawiązanie kontaktu z tymi jaszczurkami może więc nie być łatwe. Zbyt częste dotykanie stresuje je. Są one bardzo szybkie i ruchliwe, więc chwytając je należy zachować ostrożność, aby nie uciekły. Niektóre osobniki potrafią bez wahania ugryźć opiekuna. Osobniki pochodzące z hodowli są jednak zwykle spokojne i nie agresywne. Gady te bardzo dobrze nadają się do trzymania w domowym terrarium. Są pięknie ubarwione, stosunkowo łatwe w opiece, nie są zbyt duże i dobrze znoszą niewolę. Przy dobrej opiece mogą się nawet rozmnażać. Najlepiej nabywać jaszczurki młode, które nie skończyły jeszcze pierwszego roku życia. Starsze osobniki gorzej aklimatyzują się do życia w niewoli. Ponieważ większość tych pięknych gadów pochodzi z importu lub z amatorskich hodowli, rzadko spotyka się je w idealnym stanie, wiele osobników posiada jakieś wady, takie jak np. brakujące kolce na grzebieniu lub rany na ciele. Przed zakupem należy sprawdzić czy nie ma wycieku z nosa i czy dziąsła nie są spuchnięte. Trzeba również zwrócić uwagę na jasność oczu, intensywność barwy ciała i na żwawość podczas chwytania. Niestety agamy mają tendencje do ocierania sobie pyska na szybach, których nie zauważają. Może to doprowadzić do poważnych uszkodzeń ciała, nikt nie jest w stanie powiedzieć dlaczego tak się dzieje. W wypadku takich czy innych zranień agamę należy zabrać do weterynarza. Opracowanie Opracował: Agam na podstawie własnych doświadczeń oraz artykułu w czasopiśmie "Reptile & Amphibian Hobbyist" z sierpnia 2000 roku. |
||
 Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu
|
)
)