|
|
|
|
|
| « Stenodactylus petrii - Ge.. | Teratolepis fasciata.. » Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Jaszczurki (Sauria) » Gekony (Gekkonidae) » | |
Gekon murowy (Tarentola mauritanica Linnaeus, 1758)
Synonimy Gekon mauretański, czasami po prostu jest nazywany "tarentola", ale nie jest to poprawne. W Internecie można go także spotkać pod nazwą gekon krokodylowy (crocodile gecko). Wielkość Gekon murowy jest największym gatunkiem europejskim i mierzy od pyska po czubek ogona 12 - 16 cm. Afrykański podgatunek może mierzyć aż 18 cm długości. W Łódzkim ZOO wyhodowali istnego olbrzyma, który ma, co najmniej 20 cm. Pamiętajmy jednak, że gekony mierzymy razem z ogonem, który stanowi połowę długości jego ciała. Po utracie ogona czy to w przypadku ataku drapieżnika czy nieumiejętnych manipulacji opiekuna (dla przypomnienia zjawisko zdolności odrzucania ogona nazywamy autotomią), utracony kawałek odrasta ale już nie osiąga pierwotnej długości, dlatego osobniki o podobnych rozmiarach ciała mogą mieć różną długość całkowitą. Długość życia Gekon murowy żyje najczęściej 5 lat. Dobrze odżywiony (czyli nie zatłuszczony) i z regularnym cyklem biologicznym (czyli stworzenie w terrarium zmienności pór roku), mogą dożyć nawet 7 lat. Z niepotwierdzonych informacji wynika, że niektórym osobnikom udaje się osiągnąć sędziwy wiek 10 lat. Wygląd Średniej wielkości gekon o grzbieto - brzusznie spłaszczonym i krępym ciele Ma silne łapy, dzięki którym może szybko uciekać, zakończone one są spłaszczonymi palcami, na których tylko przy 3 i 4 palcu posiada pazurki. Na spodniej powierzchni palców gekony te mają narządy czepne w postaci drobnych listewek rogowych dzięki którym mogą poruszać się nawet po gładkich pionowych powierzchniach. Podgardle i brzuch pokryte ma drobnymi łuskami koloru szarego, brązowego lub beżowego. Grzbiet ma pokryty kolczastymi łuskami. Ubarwienie grzbietu jest zmienne i waha się od jasno do ciemnoszarej barwy; może być równie brązowe. Intensywność ubarwienia tych jaszczurek może się zmieniać pod wpływem różnych czynników tak zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Nocą są jaśniejsze za dnia, gdy się wygrzewają ich ciemniejsze ubarwienie powoduje szybszą absorpcje promieni słonecznych. Oczy posiadają zrośnięte przeźroczyste powieki, które w przypadku zanieczyszczenia są oczyszczane mięsistym językiem (wykorzystujemy to podając krople substancji leczniczych lub innych preparatów na oko gekona). Tęczówka ma kolor jasno-złoty z pionową czarną źrenicą, która w ciemności znacznie się rozszerza. Północno afrykański podgatunek (Tarentola mauritanica deserti) ma jaśniejszą barwę i jest nieco masywniejszy od europejskiego gekona murowego. Młode są podobne do rodziców ale mają wyraźnie pręgowany ogon. Występowanie Spotykany od płd. - zach. Hiszpanii przez płd. Włochy i Francję aż po kraje bałkańskie. Można go spotkać także na Wyspach Kanaryjskich, Krecie i płn. Afryce (od Maroka po Egipt). Gatunek ten zasiedla przede wszystkim obszary nabrzeżne, ale miejscami jego zasięg wnika daleko w głąb lądu (Płw. Iberyjski, płd. Francja). jest to najpospolitszy gekon w rejonie Śródziemnomorskim. Cechy szczególne Cechą szczególną tego gatunku są pazurki występujące tylko na trzecim i czwartym palcu każdej kończyny. Samiec, gdy jest zagrożony lub nawołuje samicę wydaje piskliwe dźwięki. Jak na gekony przystało samce są terytorialne i pilnie strzegą swego terenu (ściany, skały drzewa) przed innymi rywalami swego gatunku dlatego w jednym terrarium może my trzymać tylko jednego samca. W innym przypadku samce będą ze sobą nieustannie walczyć okaleczając się silnymi szczękami, co może doprowadzić do śmierci słabszego z rywali. Pamiętać należy także że gekony zjadają swą wylinkę (w ten sposób zmniejszają straty substancji budulcowych) i tylko rzadko można dostrzec w terrarium pozostawione resztki wylinki jaszczurki. Ciekawostki Rodzaj Tarentola zawiera kilkanaście gatunków (naukowcy wciąż się spierają ile ich jest). Najczęściej spotyka się dane o 14 gatunkach. Gekony te występują także na Kubie, Bahamach (T. americana), wyspach Kanaryjskich (T. bottegeri, T. delalandii, T. gomorensis), północnej Afryce (T. ephippiata - Mauretania, Kamerun, Sudan; T. annularis - Somalia, Arabia Saudyjska; T. neglecta - Algieria, Libia) ,. Aktywność Prowadzi głównie nocny tryb życia, ale można go czasami spotkać w ciągu dnia w zacienionych miejscach na skałach lub ścianach budynku. Najczęściej trzyma się w pobliżu kryjówek, do której może błyskawicznie uciec w razie zagrożenia. Ożywia się dopiero o zmierzchu i późnym wieczorem. w okresie dużych spadków temperatur nocnych np. wczesną wiosną, można go spotkać rano wygrzewającego się nieopodal swojej kryjówki. Dzień spędza w ukryciu - szczelinach skalnych, dziuplach, pod korą drzew lub w zakamarkach budynków. Biotop Żyje głównie na skałach, murach, a także budynkach mieszkalnych i gospodarskich. Często spotykamy go w rzadko zarośniętych gajach oliwnych i dzikich sadach. Do ich naturalnych wrogów należą: sowy, węże i dzikie koty. Kupno W Polsce nie powinno być ma żadnych trudności przy zakupie gekona murowego . Najczęściej pochodzą one z prywatnych hodowli jednak czasem można dostać osobniki z odłowu (złapane na wolności i przywiezione do kraju jako "pamiątki z podróży"). Zawsze powinno się kupować gekony z hodowli, ponieważ prawdziwy terrarysta powinien chronić światową herpetofaunę i nie napędzać "machiny" ogałacania naturalnych populacji zwierząt. Poza tym hodowca zna płeć i wiek gekona, którego mamy zamiar kupić i może nam coś więcej powiedzieć na jego temat. Jaszczurki złapane na wolności często są nosicielami chorób i pasożytów (roztocza, kleszcze, glisty), osłabione transportem i złymi warunkami przetrzymywania. Na ogół gekony murowe są dostępne w większości sklepów zoologicznych, a ich ceny należą do umiarkowanych (około 60 pln). Terrarium Idealnie nadaje się terrarium o układzie pionowym (tzw. wertykalne), ponieważ gekony te z zamiłowaniem biegają po ścianach. rozmiary zależą od ilości i wielkości osobników. Dla dorosłej pary tych gekonów wystarcza terrarium o wymiarach 40 x 40 x 60 cm (dł. x szer. x wys.).
Żywienie Gekon murowy w naturze poluje na ćmy, muchy, szarańczaki, pajęczaki i inne drobne bezkręgowce. Często ofiarą dorosłych wyrośniętych osobników padają osobniki młode własnego i innych gatunków. W warunkach terrarium karmimy go owadami hodowlanymi (świerszcze, muchy, larwy mącznika), a także złapanym "planktonem łąkowym", ćmami i innymi stawonogami. Zawsze przed podaniem pokarmu należy go wzbogacić dodając do niego witaminy przeznaczone dla gadów np.: sera reptimineral C, sera reptilin, JBL terra crick. przy braku dostępności tych preparatów wystarczą np. Vibovit Junior (dla dzieci) lub Can Vit (dla psów). Przy zaniedbaniu tej czynności może dojść do zmian krzywicznych w kośćcu młodego gekona, ważna jest też suplementacja wapniowo - mineralna u samic w ciąży. Rozpoznawanie płci Dymorfizm płciowy jest u osobników młodych słabo widoczny. Dorosłe samce mają grubszą nasadę ogona i wyraźnie uwypukloną jej spodnią stronę, bo znajdują się tam narządy kopulacyjne - półprącia (hemipenes). dodatkową cechą rozróżniającą jest obecność wyraźniejszych otworów preanalnych. W porównaniu z samicami samce są masywniejsze, ich głowa jest nieco szersza. Rozmnażanie Po zakończeniu spoczynku zimowego wiosną zaczynają się gody, po których zapłodniona samica potrzebuje dużych ilości minerałów i witamin (patrz żywienie). Po około 3 - 4 tygodniach samica składa po 2 jaj, które najczęściej zakopuje w podłożu pod ukryciami. Jaja należy zabezpieczyć przed dostępem dorosłych gekonów siatką lub dobrze podziurkowanym, plastikowym pojemnikiem bez wieczka, albo przenieść do inkubatora celem dalszej inkubacji. W czasie inkubacji jaj w terrarium należ podnieść nieco wilgotność i temperaturę powietrza. w warunkach rozwoju jaj w inkubatorze przy temperaturze 28°C i wilgotności 80% po około 70 dniach wylęgają się małe gekony, mierzą około 3 - 4 cm. Odchów młodych Po wykluciu młode gekony przenosimy do małych pomieszczeń zabezpieczonych przed ucieczką jaszczurek i owadów karmowych np. pojemniki typu fauna - box. W takim pomieszczeniu powinny znajdować się rozmaite kryjówki takie jak rozłupane łupiny orzechów kokosowych lub pudełka tekturowe. Właściwie wymagania środowiskowe są takie same jak dla dorosłych choć niektórzy zalecają nieco wyższą wilgotność. Młode gekoniki karmimy małymi owadami (np. młodymi świerszczami, muchami). Ważne jest, aby przed podaniem pokarmu posypywać go preparatem witaminowo - wapniowym. Przy odpowiednim karmieniu dorastają rozmiarów dorosłych po 18 miesiącach w tym też czasie osiągają dojrzałość płciową. Zimowanie Chcąc rozmnażać gekona murowego i zapewnić zdrowe i liczne potomstwo trzeba zastosować spoczynek zimowy celem przygotowania organizmów naszych podopiecznych do sezonu rozrodczego. Wystarczy 6 tygodniowy okres spoczynku, by gekony przygotować do rozrodu. Dwa tygodnie przed zimowaniem, wybieramy najsilniejsze osobniki, bo zimowanie jest też formą naturalnej selekcji, którą przeżywają tylko osobniki w dobrej kondycji. Przestajemy karmić gekony. Stopniowo skracamy oświetlenie terrarium i obniżamy temperaturę. Zimujemy jaszczurki w zaciemnionych pojemnikach, z lekko wilgotnym torfem, kawałkiem kory, stanowiącym kryjówkę. pozostawimy także miseczką z płytką wodą, co zapewni odpowiednią wilgotność. Temperatura zimowania wynosi 10 - 12°C. Po zimowaniu stopniowo podnosimy temperaturę i wydłużamy czas oświetlenia w terrarium. Po tygodniu podajemy pierwsze owady karmowe. Uwagi Jaszczurek tych lepiej nie oswajać i nie brać do rąk bez konieczności, ponieważ łatwo popadają w stres, mogą ugryźć, odrzucić ogon (autotomia), a poza tym gekon to nie zabawka! Opracowanie Opracował Aron, przeredagował i uzupełnił Witold "Wiciu" Borkowski na podstawie literatury: Diesener G., Reichholof J. "Leksykon przyrodniczy. Płazy i gady", GeoCenter. 1997; Dobrowolska H., "Zwierzęta Świata - gady", PWN. 1989; Henkel F., W. Schmidt "Geckos". Eugen Ulmer Verlag. 1991; Jes H. "Jeśteri jako terarijni zvirata". Vasut. 1998; Juszczyk W. "Mały słownik zoologiczny - gady i płazy", Wiedza Powszechna. 1981; Klatil L. "Obrazowy atlas gekonu", Forsaź. 1999; Köhler G.:inkubationvon reptilieneiern". Herpeton. 1997; Kraus R., Kocian M. "Chameleoni a gekoni", Polaris. 1998; Kudriacew S., Mamaied S. "Reptili w terrariumie". Sielakaja Now. 1995; Przybyszewski C. "Zwierzęta w terrarium", Glob. 1986; Stefańscy A., R. "Gekony w terrarium", Oficyna wydawnicza "HOŻA"; Szalay F., H. Szalayová "Chovame terariove zvierata". Priroda. 1990; Vergner I. "Jeśteri. Biologie, chov. Gekoni I". Madagaskar. 2001; |
|
 Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu
|
