Oceń 1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek [40]
Loading...
2125
Gekonowate, Jaszczurki – Opisy

Chondrodactylus angulifer

Chondrodactylus angulifer – gekon

 

Systematyka

Gromada: Reptilia – gady

Podgromada: Lepidosaurialepidozaury

Rząd: Squamata – łuskonośne

Podrząd: Sauriajaszczurki

Infrarząd: Gekkota

Rodzina: Gekkonidae

Podrodzina: Gekkoninae

RodzajChondrodactylus

GatunekChondrodactylus angulifer (Peters, 1870)

 

W skład rodzaju wchodzą 4 gatunki:

1. Chondrodactylus angulifer

2. Chondrodactylus bibroni

3. Chondrodactylus fitzsimonsi

4. Chondrodactylus turneri

Podgatunki

Wyróżniamy dwa podgatunki:

1. Chondrodactylus angulifer angulifer

2. Chondrodactylus angulifer namibensis

Wygląd

To średniej wielkości przedstawiciel rodziny Gekkonidae, zamieszkujący kontynent afrykański – jest on jednym z najbardziej wytrzymałych i odpornych na trudne warunki życia gekonów świata. Może osiągać maksymalnie 15-17 cm długości, z czego ogon stanowi nieco mniej niż połowę długości całkowitej. Charakteryzuje się dość dużą głową z wyłupiastymi oczami i pionową źrenicą.

Ubarwienie grzbietu od jasnopomarańczowego po czerwono-brązowe o nieregularnym wzorze mozaiki – składającej się z nakładających się na siebie pasm i linii; tworzące również rysunek szewronu – o ciemnych jego krawędziach. Strona brzuszna jaśniejsza, różowawo-biała. Może zmieniać natężenie kolorystyki ubarwienia, ale w ograniczonym tylko stopniu – jest to uzależnione od nastroju samego gekona (np. w chwilach zagrożenia ze strony drapieżników, w trakcie zalotów do samicy, godowych walk z rywalami oraz podczas choroby).

Ciekawostki

W trakcie poruszania się tułów i ogon trzymany jest nisko nad powierzchnią ziemi. Spodnia część palców zaopatrzona w rzędy małych, kolczastych łusek ułatwiających poruszanie się po tak niestabilnym podłożu jakim jest piasek czy żwir oraz rycie w systemach wydmowych Namib i Kalahari.

Rdzenna ludność zamieszkująca te tereny wierzy w to, że jaszczurka ta posiada żądło i jest jadowita. To przekonanie wzięło się z niezwykle interesującego i charakterystycznego dla tego gatunku zachowania – w trakcie zagrożenia gekon ten wygina swój ogon do przodu, ponad grzbietem – naśladując tym samym typową postawę skorpionów (Fitzsimons & Brain, 1958).

Przeczytaj też  Tupinambis merianae - teju argentyński czarno-biały*

Chondrodactylus angulifer w porównaniu do innych gekonów nie należy do wokalnych gatunków – jedyne dźwięki, które jest w stanie wydawać w chwilach silnego stresu to piski.

Występowanie, biotop i warunki klimatyczne

Obszarem występowania Chondrodactylus angulifer jest Afryka Południowa – wybrzeże Namibii, zachodnia część RPA oraz południowo-zachodnia część Botswany. Większość tych terenów to wyjątkowo nieprzyjazne obszary pustynne – pustynie Kalahari i Namib z wyjątkowo dużymi amplitudami temperatur, zarówno dobowymi jak i sezonowymi.

Kotlina Kalahari jedynie w części południowo-zachodniej zasługuje na miano pustyni i spełnia jej definicję.

Pustynia Namib rozciąga się wzdłuż wybrzeża Atlantyku na długości niemal 2000 km (Simmons, Griffin; 1998) i należy do najstarszych i najbardziej suchych pustyń na świecie. W jej skład wchodzą zarówno piaszczyste, przemieszczające się wydmy (jedne z największych na Ziemi – niektóre mogą osiągać 300 m wysokości), jak i z piaszczystych czy też twardych, żwirowych równin. Niektóre rejony pustyni usiane są dodatkowo ostańcami z granitu i wapienia (Barnard 1998). O niezwykle rzadkich, mniej niż skąpych i nieprzewidywalnych opadach atmosferycznych. Poziom opadów niezmiernie niski – w zależności od rejonu wynoszą od 2 do 85 mm w ciągu całego roku (Lovegrove, 1993), a nierzadko zdarzają się opady raz na przestrzeni kilku lat.

Mimo tak ekstremalnie trudnych warunków do życia pustynia Namib charakteryzuje się znaczną bioróżnorodnością, o wysokim stopniu endemizmu zarówno świata roślin jak i zwierząt. Doskonałym przykładem świata roślin jest Welwitschia mirabilis (welwiczja przedziwna) – wiek tych największych szacuje się na ok. 2,500 lat (White 1983, Armstrong, 1990; Lovegrove, 1993).

Natomiast bogactwo endemitów świata zwierząt jest szczególnie widoczne wśród chrząszczy i gadów (Lovegrove 1993).

Na skutek odziaływania zimnego Prądu Benguelskiego wilgoć w postaci mgły dociera na odległość ok. 50 km w głąb lądu, ich napływ trwa nieprzerwanie przez okres 100-200 dni w ciągu roku – pozwala ona przetrwać zwierzętom i roślinom żyjącym na tym obszarze. Jest też ważnym czynnikiem przyczyniającym się do różnorodności życia zwierzęcego w tym niezwykle suchym środowisku (Lovegrove 1993).

Przedstawiciele Chondrodactylus angulifer dzień spędzają w kryjówkach – często zajmują opustoszałe nory po innych pustynnych zwierzętach (w szczególności te wykopane przez skorpiony czy małe gryzonie) lub kopią własne o długości do ok. 90 cm i na głębokość 25 cm poniżej poziomu gruntu. Tuż po zachodzie słońca wychodzą z nich w poszukiwaniu pokarmu, poruszając się powoli z wielokrotnym zatrzymywaniem się, w celu zbadania otoczenia i wykrycia ewentualnego niebezpieczeństwa. A mają wielu wrogów – są nimi inne gady, w tym jadowite węże z rodzaju Bitis (B. arietans, B. caudalis, B. cornutum), ptaki takie jak płomykówka Tyto alba, puchacze Bubo lacteus i Bubo africanus czy ssaki – otocjony Otocyon megalotis i surykatki Suricata suricatta (Nel & Nolte, 1965).

Przeczytaj też  Oedura castelnaui

Aktywność

To jaszczurki o typowo nocnym trybie życia.

 

Długość życia

Przy zapewnieniu optymalnych warunków chowu mogą dożywać do ok. 10 lat.

Terrarium

Najlepszym rozwiązaniem w przypadku tego gatunku jest całoroczny chów w parach lub haremie 1.2 z jednym tylko samcem w zbiorniku. Pozwoli to na wyeliminowanie nadmiernej agresji ze strony terytorialnego samca skierowanej nawet do nowo wprowadzanej do jego zbiornika samicy. Terrarium o wymiarach 60x40x30 cm (dł.x szer.x wys.)jest już odpowiednie dla pary czy tria tych gekonów.To urodzeni kopacze – z tego względu jest potrzeba zapewnienia grubej warstwy podłoża. Do tego celu możemy wykorzystać zarówno piasek z domieszką gliny, żwiru, włókna kokosowego lub torfu – co najmniej kilkucentymetrową warstwę substratu. Nieodzowne dla utrzymania dobrego samopoczucia i kondycji naszych gekonów jest zapewnienie kilku kryjówek – mogą to być kawałki tub dębu korkowego, połówki łupin orzecha kokosowego czy też szczeliny stworzone z odpowiednio ułożonych łupków piaskowca, odpowiednio zabezpieczonych przed osunięciem i ewentualnym przygnieceniem mieszkańców zbiornika. Uzupełnieniem dość monotonnego, pustynnego 'krajobrazu’ mogą być nieduże zasuszone gałęzie czy korzeń. Wszystkie elementy wystroju powinny być z łatwością wyjmowane w celu okresowego mycia czy dezynfekcji co z pewnością przyczyni się do zminimalizowania ryzyka rozwoju groźnych dla zdrowia gekonów bakterii chorobotwórczych.

Naczynie z wodą nie jest wymagane – zapotrzebowanie organizmu na wodę gekony te będą czerpać absorbując ją z podawanych owadów karmowych oraz z regularnego, codziennego, ale niezbyt obfitego zraszania wodą zbiornika.

Oświetlenie

12-14 godzin w ciągu dnia. W okresie zimowym skracamy do 8-10 h.

Temperatura

W dzień 28-29°C, lokalnie do 35°C. Nocą w okresie ich aktywności niewielki jej spadek do 24°C. W okresie zimowym – przez około 1 miesiąc temperatura (zarówno w dzień jak i nocna) powinna zostać obniżona o ok. 6-8°C.

Utrzymywanie takich parametrów najlepiej odzwierciedla warunki panujące w środowisku naturalnym tych gekonów i z pewnością będzie pomocne do stymulacji typowych zachowań godowych (R.Bartlett & P.Bartlett, 1995).

Wilgotność

Niska, 35-45%; zimą redukujemy ją do poziomu 25-35%.

Żywienie

W warunkach naturalnych, w skład ich diety wchodzą zarówno owady (termity, ćmy, chrząszcze i ich larwy, szarańczaki)i inne stawonogi – pająki i skorpiony oraz jaszczurki (z wielkim upodobaniem pożerają też małe gekony z rodzaju Ptenopus i Colopus). W warunkach terraryjnych sprawiają wrażenie jaszczurek o nienasyconym apetycie i co najważniejsze, nie są wybredne – możemy podawać im wszystkie łatwo dostępne owady karmowe stosowane w żywieniu innych jaszczurek (świerszcze, szarańcze, karaczany), a w okresie lata plankton łąkowy. Wiele dorosłych osobników chętnie pobiera noworodki mysie. Jako urozmaicenie możemy też podawać larwy mącznika czy mola woskowego.

Przeczytaj też  Varanus olivaceus

Dymorfizm płciowy

Dość łatwy do odróżnienia – samce są nieco większe i o bardziej masywnej głowie niż samice, a widoczne parzyste wybrzuszenia na spodniej stronie nasady ogona wskazują na obecność hemipenisów (Branch, 1988). Ponadto w przypadku podgatunku nominatywnego Chondrodactylus angulifer angulifer występuje dychromatyzm płciowy, czyli różnice w ubarwieniu między samcami, a samicami. U samców na bokach widoczne są białe plamki w ilości od 1 do 4 par. W przypadku samic białe plamki nie występują.

Rozmnażanie

Dojrzałość płciową osobniki tego gatunku osiągają w wieku 10-12 miesięcy. Do rozmnażania powinny przystępować jedynie zdrowe gekony i w dobrej kondycji. Przed sezonem rozrodczym powinniśmy poddać je kilkutygodniowemu, lekkiemu zimowaniu z nieco tylko obniżoną temperaturą, przy niższej wilgotności i ze skróconym dniem. Po przywróceniu optymalnych warunków gekony powinny przystąpić do godów, uwieńczeniem których będą kopulacje. W około 30 dni od zapłodnienia samica jednorazowo składa 1-2 jaja (Pianka, 1986); w warunkach terraryjnych może składać do 4x w ciągu całego sezonu rozrodczego (Rogner, 1986). W środowisku naturalnym jaja składane są głównie w okresie od września do stycznia (Haacke, 1976; Auerbach, 1987). Natomiast w warunkach niewoli – na półkuli północnej samice składają jaja przede wszystkim w pierwszych miesiącach roku – od stycznia do marca (Klarsfeld, 2003; Goldberg, 2005). O twardej, ale jednocześnie niezwykle cienkiej i kruchej skorupie – tu należy zachować wyjątkową ostrożność w trakcie ich przenoszenia do inkubatora. Plastikowe pojemniki powinny być wypełnione do ok. 2/3 substratem – dobrze sprawdzi się perlit lub drobniejszy żwir. Jaja inkubujemy w temperaturze 28-30° C i wilgotności 90-95%. W takich warunkach inkubacja trwa 55-65 dni.

Do tej pory nie potwierdzono aby u Chondrodactylus angulifer występowała TSDtemperaturowa determinacja płci.

Wyklute maluchy mogą mierzyć 6,2-6,8 cm przy wadze 1,75-2,5 gramów. Trzymamy je w mniejszych pojemnikach, na ręcznikach papierowych – koniecznością w ich odchowaniu jest zapewnienie stosunkowo wyższej wilgotności niż u dorosłych osobników. Maluchy karmimy codziennie owadami dopasowanymi wielkością do rozmiarów gekonów; nieodzowny w prawidłowym rozwoju tak młodych organizmów jest dodatek suplementów witaminowo-mineralnych.

Uwagi

Chondrodactylus angulifer od dawna jest ulubieńcem wielu entuzjastów terrarystyki – zawdzięcza to swemu atrakcyjnemu wyglądowi, niedużym rozmiarom oraz łatwości w chowie – ale tylko pod warunkiem zakupu zwierząt urodzonych w niewoli!

Przy spełnieniu powyższego warunku nie powinien również stwarzać problemów adeptom tak wspaniałego hobby jakim jest terrarystyka i może być doskonałą alternatywą dla tak popularnych gatunków jak Eublepharis macularius.

Natomiast w przypadku gekonów z odłowu niezmiernie trudna może okazać się aklimatyzacja co z pewnością będzie miało negatywny wpływ na dalsze ich życie w niewoli (w tym i na jego długość).

 

Opracowanie i źródła informacji

Redakcja jaszczurki na podstawie
Ecology, Captive Husbandry and Breeding of Chondrodactylus angulifer Jonathan D.Klarsfeld
Field Guide to Snakes & Other Reptiles of Southern Africa William R.Branch
Namibia: Biodiversity and Conservation M. Griffin, E.Marais, R.Simmons



ZABRANIA SIĘ kopiowania zdjęć oraz utworów (artykułów) w całości lub w części BEZ ZGODY właściciela i administratora strony.
Zgodnie z Ustawą o Prawie Autorskim i Prawach Pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 roku (Dz.U.94 Nr 24 poz. 83, sprost.: Dz.U.94 Nr 43 poz.170) wykorzystywanie autorskich pomysłów, rozwiązań, kopiowanie, rozpowszechnianie zdjęć, fragmentów grafiki, tekstów opisów w celach zarobkowych, bez zezwolenia autora jest zabronione i stanowi naruszenie praw autorskich oraz podlega karze. Znaki towarowe i graficzne są własnością odpowiednich firm i/lub instytucji.


Dodaj swoje przemyślenie na temat artykułu