Nazwa angielska: Devil's Flower Mantis, Giant Devil's Flower Mantis
Nazwa niemiecka: Die Teufelsblume
Nazwa czeska: kudlanka ďábelská
Ogólne informacje:
Żaden chyba z gatunków modliszek nie stanowił tak „mrocznego przedmiotu pożądania” jak Idolomantis diabolica – czyli „diabelski kwiat”. Jedna z największych, najpiękniej ubarwionych i zarazem najdziwniejszych pod względem kształtu modliszek. Przez wiele lat gatunek znany był tylko i wyłącznie z opisów – sporadycznie w hodowlach pojawiały się pojedyncze osobniki. W 1998 roku jedna z Czeskich wypraw entomologicznych do Afryki przywiozła kilka kokonów, wśród nich jeden, nieco inny od pozostałych. Z kokonu wykluło się kilkanaście larw – ich wygląd jednoznacznie sugerował, że należą do rodziny Empusidae, a po kilku wylinkach, kiedy uwidocznił się kształt przedplecza, stało się jasne, że to nic innego, jak właśnie Idolomantis. Było już jednak za późno – Karel Vad’ura, guru czeskich hodowców modliszek, w którego hodowli znalazło się kilka sztuk Idolomantis, poległ na tym, na czym większość osób, próbujących rozmnożyć ten gatunek – zanim doczekał się pierwszej dorosłej samicy, samce już od dawna zdobiły gablotę z preparatami. W 2001 roku zdjęcie Idolomantis, autorstwa niemieckiego taksonoma Reinharda Erhmanna pojawiło się na obwolucie książki o modliszkach. Zdjęcie było zrobione w naturze – ale autor długo utrzymywał lokalizację w tajemnicy. Sam temat jednak powrócił i w 2004 roku Idolomantis zostały przywiezione z jednej z wypraw organizowanych przez niemieckich entomologów skupionych wokół portalu terra-typica.ch – im też jako pierwszym udało się rozmnożyć Idolomantis.
Trzeba przyznać, że jest to jedna z najbardziej efektownych modliszek – jednocześnie jedna z najtrudniejszych w hodowli, nie tylko ze względu na trudne do zapewnienia w warunkach domowych warunki, ale również dlatego, że trzeba przy jej hodowli być niezwykle bacznym obserwatorem.
Wygląd:
Ubarwienie u młodych z poczatku białe, z czarnymi plamkami, następnie piaskowe i biało- piaskowe do biało –zielonego z charakterystycznymi czerwonymi, czarnymi i białymi plamami na goleniach i udach, po złożeniu odnóży chwytnych tworzącymi wzór kwiatu – u podrośnietych osobników i imago. Charakterystyczny wyrostek na głowie. Przedplecze bardzo szerokie, trójkątne, zwężające się ku odwłokowi z charakterystycznym ząbkowaniem zewnętrznych krawędzi. Osobniki imago zielonkawe.
Występowanie:
Afryka: Tanzania, Kenia
Wielkość:
Samiec: Samiec: 8-9 cm
Samica: Samica: 9-10 cm
Długość życia/liczba wylinek:
Samiec: 6-8 miesięcy (1-2 miesiące jako imago) / 7 wylinek
Samica: ok. 10 miesięcy ( 2-3 miesięcy jako imago) / 9 wylinek
Trudność hodowli:
Gatunek nie polecany dla początkujących. Ze względu na duże rożnice w tempie wzrostu osobników obydwu płci, wymaga dużo uwagi i de facto indywidualnego traktowania każdego osobnika. Wylęg jest umiarkowanie liczny. Ze względu na filigranową budowę ciała, niezwykle finezyjny kształt przedplecza i dużą liczbę wyrostków modliszki mają duże problemy z poprawnym przechodzeniem wylinek, w momencie kiedy nie zapewnimy im właściwych warunków.
Hodowla
Temperatura:
Tak, jak w przypadku większości zwierząt egzotycznych, zamiast polegać na niepewnych,często absolutnie nieuzasadnionych informacjach warto skorzystać z zasobów sieciowych i sprawdzić jak wygląda rozkład temperatur oraz wilgotności powietrza w miejscu występowania owadów. Idolomantis to owady wybitnie kserotermiczne – wymagają bardzo wysokiej temperatury w dzień i wyraźnego spadku temperatury w nocy.
Dzień: 30-35°C (punktowo do 45°C).
Noc: 20-22°C
Wilgotność:
W naturze wylęg modliszek następuje z nastaniem pory wilgotnej, dlatego w przypadku młodych do 3-4 wylinki warto utrzymywać nieco wyższą wilgotność. Wilgotność można zwiększać też okresowo w momencie kiedy modliszka zbliża się do wylinki – ułatwimy w ten sposób jej przejście (jest to krytyczny moment w hodowli – najwięcej osobników pada ze względu na niemożność przejścia wylinki, lub w efekcie deformacji wynikających z jej niepoprawnego przejścia). Wilgotność podnosimy tylko i wyłącznie podlewając podłoże, pod żadnym pozorem nie powinno się spryskiwać owadów.
Dzień: 30-40%
Noc: 50-70%
Terrarium:
Wielkość: Dla osobnika imago co najmniej 20x20x40 cm (szerokość x głębokość x wysokość). Ze względu na wysoką temperaturę wskazane większe terrarium. Dla postaci larwalnych dowolne mniejsze pojemniki, których wysokość będzie stanowiła co najmniej czterokrotność długości modliszki. Wskazane terrarium ze ścianami wykonanymi z siatki, zapewniającymi dobrą cyrkulację powietrza. Pokrywa terrarium powinna być ażurowa i oklejona siatką (dobra jest luźno rozciągnięta gaza opatrunkowa). Podrośnięte osobniki Idolomantis praktycznie całe życie spędzają na pokrywie terrarium, musi dawać im ona możliwość pewnego zaczepienia, stąd niewskazane są metalowe siatki.
Wyposażenie: Nad terrarium powinna znajdować się żarówka – pełniąca funkcję nie tylko oświetlenia ale i ogrzewania. W bezpośredniej bliskości żarówki temperatura w dzień może osiągać punktowo nawet 45°C. Żarówka powinna być umieszczona tak, by dać owadowi możliwość przemieszczania się po pokrywie w poszukiwaniu miejsca o optymalnej temperaturze (np. w rogu terrarium).
Wystrój: wystrój stanowić mogą suche rośliny – np. osty – stanowiące naturalny habitat modliszki.
Podłoże: torf/włokno kokosowe zmieszane z piaskiem.
Pokarm:
Ze względu na sposób polowania, niezwykle delikatną budowę ciała i dużą płochliwość, owady wymagają wyłącznie pokarmu latającego – mniejszego od nich samych. Wylęg karmimy muszkami owocowymi (ze względu na wielkośc modliszek najlepiej lotnym Drosophila hydei). Młode, już na stadium L2 dosyć dobrze radzą sobie z molami woskowymi (barciak mniejszy), molami spożywczymi (mklik). Pokarm powinien być jak najbradziej urozmaicony, od L3-L4 możemy bez obaw wprowadzać do diety latające niewielkie karaczany, muchy domowe, a później również motyle. Zdecydowanie odradzane jest podawanie owadów prostoskrzydłych i karaczanów.
Hodowla grupowa:
Modliszki wykazują umiarkowany kanibalizm i przy zapewnieniu obfitości latającego pokarmu można je trzymać w większych grupach. Wskazane jest jak najwcześniejsze rozdzielenie osobników przeciwnych płci.
Rozmnażanie
Dymorfizm płciowy:
Samiec: od L2-L3 u samca widoczne 7-8 segmentów na spodzie odwłoka. Imago smuklejsze o antenowatych, pierzastych czułkach, z węższym i mniejszym przedpleczem
Samica: od L2-L3 na spodzie odwłoka widoczne 6 segmentów. Odwłok imago szeroki, czułki i skrzydła krótsze.
Dojrzałość płciowa:
Doprowadzenie do imago osobników obydwu płci z jednego kokonu w tym samym czasie jest niezwykle trudne. Jeżeli istnieje taka możliwość warto kupić samce o co najmniej 2 wylinki młodsze od samic. Jeśli nie mamy takiej możliwości powinniśmy jak najwcześniej wyseksować osobniki i trzymać samce w niższej temperaturze niż samice, jednocześnie ograniczając karmienie. Z reguły, ze względu na bardziej filigranową budowę ciała i problemy z wylinką do imago dorasta mniej samców.
Samiec: 2-3 tygodnie po linieniu na imago
Samica: 2-4 tygodnie po linieniu na imago
Czas kopulacji:
Sama kopulacja trwa kilka godzin. Samica nie wykazuje zbytniej agresji w stosunku do samca. Samce w dosyć „nieporadny” sposób zabierają się do kopulacji, warto dać im sporo czasu.
Ooteka:
Pierwsza: po 2-4 tygodniach od wylinki imaginalnej
Kolejne: co ok. 3-4 tygodnie
Liczba: ok. 6
Wygląd: podłużne, o typowym dla przedstawicieli rodziny kształcie, pokryte cienką warstwą, łuszczącej się pianki. Długości do 3-4 cm.
Inkubacja: 35°C w dzień, w nocy spadek temperatury, wilgotność 60-75%, 4-6 tygodni. Ooteki można sporadycznie delikatnie spryskiwać wodą o temperaturze otoczenia kokonu.
Liczba larw: 20-40
Larwy:
Wielkość: ok. 9mm
Wygląd: białe, lub zielonkawo-białe
Pokarm: L1 polują na D. hydei, starsze larwy jak w części „hodowla”
Wskazówki: wylęg poleca się trzymać w pojemniku zbiorczym, zapewniając larwom odpowiednią ilość pokarmu i dużą przestrzeń. Osobniki na etapie L3 warto rozdzielić, samce trzymając w nieco niższej temperaturze.