Witaj! Zaloguj się lub Zarejestruj się jeśli nie masz konta.
Wiedza   Forum   Giełda   Galeria   Spis   Czat(0 )  
  Przypomnienie hasła Regulamin   FAQ   Minimapa     Sklep zoologiczny
 Podarcis sicula - Jaszczu.. »  Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Jaszczurki (Sauria) » Jaszczurki właściwe (Lacertidae) »
Jaszczurka tęczowa (Holaspis guentheri Werner, 1895)

Synonimy

Nazwy angielskie: Rainbow serrated tail lizard, Blue-tailed tree lizard, Serrate-toed tree-lizard, Günther's spiny lizard

Nazwy niemiecke: Bunte Flugeidechse, Sägeschwanzechse

Nazwa holenderska: Blauwstaart-boomhagedis

Wielkość
Osiąga do 12 cm długości, z czego połowa przypada na ogon.

Długość życia
Nieznana. Przypuszczalnie dożywa podobnego wieku jak inne jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych (Lacertidae) czyli 5-8 lat.

Wygląd
Kształt ciała jest innych niż u pozostałych gatunków z rodziny Lacertidae. Głowa jest silnie spłaszczona, pysk zaostrzony, a ciało u wyrośniętych osobników nie przekracza 5 mm wysokości. Zwierzę ma dodatkowo zdolność rozszerzania tułowia w czasie lotu ślizgowego lub wygrzewania się. Wówczas szerkość okolicy brzusznej może sięgać 30 mm. Ogon szeroki, tarczki na brzegu ogona i na kończynach również lekko spłaszczone. Ubarwienie silnie kontrastowe. Podstawowa barwa górnej strony ciała jest czarna. Na niej wzdłuż grzbietu ciągną się od oczu do nasady ogona dwa żółte a później zielonoturkusowe pasy. Na ogonie pasy są jasnobłękitne i szybko zlewają się w jeden. Wzdłuż głowy na jej górnej części pośrodku przebiega pojedynczy pas od końca pyska do początku tułowia. Po bokach tułowia również biegną jasne pasy. Boczne tarczki na ogonie mają pomarańczową barwę. Spodnia strona ciała może być szarawa do pomarańczowej, u młodych czarna.

Występowanie
Afryka Równikowa.

Podgatunki
Wyróżnia się dwa podgatunki:


  • Holaspis guentheri guentheri - podgatunek nominalny
    Zasiedla Sierra Leone, Ghanę, Nigerię, Kamerun, Gabon, Gwineę Równikową, Zair, Ugandę i Angolę.

  • Holaspis guentheri laevis
    Zasiedla Tanzanię, Malawi i Mozambik.


Według ostatnich prac oba podgatunki są uważane za oddzielne gatunki.

Cechy szczególne
Rodzaj Holaspis to jedyny gatunek jaszczurki właściwej (Lacertidae) i jeden z nielicznych gadów zdolny do lotu ślizgowego. Sprzyja temu silnie spłaszczone ciało. Dodatkowo w czasie lotu jaszczurka silnie rozpłaszcza tułów. Pod tułowiem w czasie lotu tworzy się powietrzna rynna umożliwiająca zmianę kierunku. Specjalnie wykształcone tarczki brzegów ogona i cały ogon pełni podobną funkcję jak sterówki w ogonie ptaków. W naturze obserwowano lot na odległość do 30 metrów! Zmiany kierunku lotu były również obserwowane. W terrarium takie obserwacje są niemożliwe ze względu na brak wystarczającej przestrzeni. Jednak można obserwować rozpłaszczanie tułowia, jaszczurki czynią to w czasie wygrzewania się.

Aktywność
Dzień.

Biotop
Środowiskiem życia są tropikalne lasy. W naturze zasiedlają korony drzew, często na dużych wysokościach.

Terrarium
Tylna ściana terrarium powinna być pokryta korkiem, cementem lub innym materiałem umożliwiającym jaszczurkom wspinanie się. Wnętrze powinny wypełniać dość grube gałęzie oraz korzenie z możliwością kryjówek. Autor opisu z powodzeniem stosuje lekko spróchniałe kawałki konarów z wydrążonymi, bardzo wąskimi dziuplami w których zwierzęta mają kryjówki. Jako podłoże można stosować torf lub jego mieszankę z piaskiem. 1/3 lub 1/2 górnej powierzchni terrarium powinna zajmować drobna siatka umożliwiająca wentylację. Terrarium musi być wyjątkowo szczelne gdyż zwierzęta są w stanie przecisnąć się przez najwęższe szczeliny. Ze względu na szybkość z jaką się porusza wszelkie manipulacje w terrarium i otwieranie drzwiczek trzeba wykonywać bardzo ostrożnie gdyż zwierzę łatwo wyskakuje na zewnątrz. Należy mieć na uwadze, że zwierzęta te w naturze nigdy nie schodzą z drzew, dlatego w wystroju terrarium niezbędna jest znaczna liczba elementów umożliwiających wspinanie się. Dla utrzymania odpowiedniej wilgotności podłoże powinno być stale lekko wilgotne, a w wystroju nie powinno zabraknąć żywych roślin.

Wielkość terrarium
Kroniger (1998) prowadził hodowlę w terrarium o wymiarach 39/45 cm i wysokości 59 cm (dla samca, dwóch samic). Autor niniejszego opisu prowadzi hodowlę w terrarium o wymiarach 50/35 i wysokości 40 cm (jeden samiec i 3 samice). Wydaje się, że są to minimalne wymiary terrarium dla tego gatunku. Istotna jest większa wysokość terrarium, ze względu na nadrzewny tryb życia zwierzęcia. Przy większej liczbie zwierząt, a szczególnie przy trzymaniu razem dwóch samców, terrarium powinno być znacznie większe.

Oświetlenie
Stosuje się 12 godzinny cykl dnia i nocy. Niezbędne jest dość silne oświetlenie. Autor opisu w swoim terrarium stosuje 150W lampę halogenową, stanowiącą jednocześnie źródło ciepła. Jak dla wszystkich gadów wskazane jest stosowanie naświetlania UV, chociaż dotychczasowe doświadczenia wskazują, że gatunek ten przy zapewnieniu zróżnicowanego pokarmu, wapnia i witamin może żyć w dobrej formie również bez UV.

Temperatura
Jako gatunek z nizinnego, tropikalnego lasu równikowego wymaga dość wysokich temperatur. Kroniger (1998) stosuje następujące temperatury: pod lampą: w lecie 45°C, w zimie 35°C, na powierzchni podłoża: w lecie 27°C, w zimie 18°C. W nocy temperatora waha się w granicach 15-25°C zależnie od pory roku.

Wilgotność
Waha się w granicach 40-80%. Wyższa powinna być w nocy i rano, najniższa po południu. Uzyskuje się ją poprzez zraszanie terrarium i utrzymywanie stale lekko wilgotnego podłoża.

Żywienie
Gatunek ten w naturze żywi się wszelkimi bezkręgowcami, istotnym składnikiem pokarmu są mrówki, chrząszcze. W terrarium chętnie zjada świerszcze do wielkości około 10 mm. Mączniki należy stosować ostrożnie i niezbyt często ze względu na wysoką zawartość tłuszczu i niebezpieczeństwo zaczopowania przewodu pokarmowego przez chitynowe osłonki larw. Muchy przyjmowane są niezbyt chętnie. Doświadczenia autora opisu wskazują, że najlepszym pokarmem jest dla nich "plankton" łąkowy zbierany w siatkę entomologiczną latem i jesienią. Owady, pajęczaki, a nawet niektóre pluskwiaki są przez nie chętnie zjadane. Taka urozmaicona dieta zapewnia również dostarczenie wszystkich niezbędnych składników. Poza sezonem do podawanego pokarmu należy dodawać wapno - obtoczyć świerszcze w wapnie przed ich podaniem. W terrarium nie może zabraknąć niewielkiego pojemnika z wodą. Można do niej dodawać witaminy w płynie sprzedawane dla gadów lub ptaków.

Rozpoznawanie płci
Samiec ma rozszerzoną nasadę ogona, gdzie mieści się hemipenes.

Rozmnażanie
Przy zapewnieniu odpowiednich warunków rozmnaża się w terrarium. Samiec ugania się za samicą próbując chwycić ją za ogon. Kopulacja trwa 5-7 minut. Zdarza się, że w czasie kopulacji połączona para spada ze ściany terrarium lub gałęzi na podłoże, ale nie powoduje to przerwania kopulacji. Gody u tego gatunku trwają prawie przez cały rok. Zwykle tylko w okresie listopad-styczeń występuje przerwa. Jaja składane są zwykle późnym popołudniem, wieczorem lub w nocy. Nie wiadomo jak długo po kopulacji następuje zniesienie jaj. Samica składa jednorazowo dwa lub tylko jedno jajo w ciepłe i wilgotne miejsce w terraium. Często pod korzeniami albo w doniczkach z roślinami. Zdarza się, że kilka samic składa jaja niemal w tym samym miejscu. Jaja składane są w odstępach 6-8 tygodni. Jaja inkubuje się w lekko wilgotnej mieszance torfu z piaskiem albo w vermikulicie w temperaturze 27-29°C. W wyższych temperaturach lub w temperaturze poniżej 22°C lęgną się uszkodzone, niezdolne do życia młode. Inkubacja jest długa, trwa zwykle 10-12 tygodni. W tym czasie należy dbać, aby jaja nie wyschły, jednak podobnie jak w przypadku innych jaszczurek woy nie wlewa się bezpośrednio na jaja ale do substratu w którym są inkubowane. Młode mają około 5-7 cm.

Uwagi
Do Europy importowane są praktycznie wyłącznie osobniki z Tanzanii należące do podgatunku Holaspis guentheri laevis. W związku z ostatnimi zmianami w systematyce tego rodzaju uznającego dotychczasowe podgatunki za oddzielne gatunki w Polsce mielibyśmy w handlu właściwie Holaspis laevis. Holaspis to forma o wciąż słabo poznanej biologii. Ze względu na środowisko życia wszelkie badania tego gatunku w naturze są wyjątkowo trudne.


Opracowanie
Opracował dr Robert Maślak na podstawie własnych doświadczeń oraz literatury:
Kroniger, M. (1998): Protokoll einer Parrung bei Holaspis guentheri laevis Werner, 1895. Die Eidechse 9/1:41-42
Kroniger, M. (1998): Haltung und Nachzucht von Holaspis guentheri laevis Werner, 1895. Die Eidechse 9/3:82-90.
Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu


Współpraca | Napisz do nas | Usługi | Reklama | Redakcja | Wsparcie
Zobacz: Gady-gady | Szrek | Euro-zoo
© 2001-2008 Copyright by terrarium.com.pl. Serwerem zarządza firma PROMEDIA | Nakarm głodne dziecko
Kwiaty z dostawą - Kwiaciarnia Wroclaw