Oceń 1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek [9]
Loading...
Kategorie: Jaszczurki – Artykuły

Genetyka – podstawy dziedziczenia na podstawie gekona lamparciego

 

Genetyka – podstawy dziedziczenia na podstawie gekona lamparciego

W artykule tym CHciałbym poruszyć podstawy dziedziczenia, które jak widać po postaCH na forum sp.dzają ciągle niektórym z Was sen z powiek. Postaram się, więc krótko, rzeczowo i jak najprościej potrafię wytłumaczyć wam jak powstają a przede wszystkim jak się dziedziczą odmiany barwne. Gatunki pokazane, jako przykłady w tym artykule nie mają oczywiście wpływu na sam sp.sób dziedziczenia, bo ogólna zasada jest zawsze taka sama nieważne czy będziemy rozmnażać pytony królewskie, gekony lamparcie czy jakikolwiek inny gatunek. Jednak jak już pewnie zauważyliście u pewnyCH gatunków występuje dużo więcej odmian barwnyCH niż u innyCH.

Zacznijmy, więc od tego, czym są odmiany barwne i skąd się biorą. Są to swego rodzaju „anomalie” genetyczne, które występują raz na jakiś czas wśród typowo ubarwionyCH osobników dla danego gatunku. Powstają na skutek mutacji genowyCH, które mówiąc najprościej są zmianą dotyCHczasowej informacji genetycznej występującą poDCzas jej kopiowania. Do mutacji doCHodzi samoistnie, lub pod wpływem różnyCH czynników zewnętrznyCH. Wiele z tyCH mutacji skutkuje zmianą wyglądu zewnętrznego zwierzęcia. Dzięki temu, że mutacje są przekazywane potomstwu mogły powstać właśnie odmiany barwne.

Odmiany barwne możemy podzielić na dwie grupy:

    • odmiany jednogenowe – czyli te, które powstały w środowisku naturalnym, bądź w hodowlaCH na skutek mutacji jednego genu
    • odmiany wielogenowe – są to odmiany, u któryCH za nietypowy fenotyp, czyli odmienny wygląd, odpowiada więcej niż jedna mutacja, większość odmian tego typu została stworzona w hodowlaCH, poprzez łączenie ze sobą różnyCH odmian jednogenowyCH

 .

Jak już wsp.mniałem mutacje dziedziczone są przez potomstwo i mogą mieć CHarakter:

 .

    • dominacyjny
    • kodominacyjny
    • recesywny

Oczywiście nie mamy wpływu na to, w jaki sp.sób dziedziczy się dana ceCHa, a najprostszym sp.sobem na sp.awdzenie tego jest połączenie inaczej ubarwionego osobnika z tym o klasycznym ubarwieniu. Zanim jednak przejdę do zilustrowania tyCH trzeCH sp.sobów dziedziczenia CHciałbym Was zapoznać z dwoma kluczowymi pojęciami, które są niezbędne do zrozumienia tematu:

    • het.rozygota – osobniki het.rozygotyczne posiadają na CHromosomaCH homologicznyCH dwa różne Allele tego samego genu (oznaczane Aa) gdzie (A) może być Allelem dominującym lub kodominującym, czyli tym, który nie pozwala ujawnić się Allelowi recesywnemu (a)
    • homozygota – osobniki homozygotyczne posiadają natomiast dwa takie same Allele danego genu, przy czym mogą to być dwa Allele dominujące (AA) jak również dwa recesywne (aa)

Co to oznacza w praktyce? sp.jrzcie na przykłady poniżej:

DOMINACJA

PoDCzas dziedziczenia dominacyjnego nasz Allel (A) czyli Allel dominacyjny warunkuje nam kolor czy też wzór (a czasem oba) naszego zwierzęcia. Jednym z przykładów jest odmiana gekona lamparciego nazwana Enigma . Tak wyglądający osobnik może być het.rozygotą, czyli posiadać jeden Allel dominujący(NA), który odpowiada za to ubarwienie lub homozygotą, posiadającą dwa takie Allele (AA). W obu jednak przypadkaCH Enigma będzie wyglądać tak samo gdyż odmiany dominacyjne nie mają tak zwanej „formy super”, co oznacza, że sp.tkanie się dwóCH Alleli dominacyjnyCH (AA) nie skutkuje dalszymi zmianami w wyglądzie, jednak nie jest bez znaczenia przy rozmnażaniu.

Przykłady kojarzeń:

1. Łącząc osobnika odmiany Enigma, który jest het.rozygotą (NA) z normalnie ubarwionym osobnikiem statystycznie połowa miotu będzie nosiła ten gen.

Wynik tego łączenia to: 50% Enigma(NA), 50% Nominał(NN)

 .

N

A

N

NN

NA

N

NN

NA

 .

Enigma
(het.rozygota NA)
x Nominał = Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(het.rozygota NA)
Nominał Nominał
x =

 .

2. Połączenie natomiast dwóCH Enigm z któryCH każda będzie het.rozygotą(Aa) pozwala uzyskać w miocie również osobniki homozygotyczne, które jednak nie będą różnić się wyglądem od het.rozygot.

 .

Wynik tego łączenia to: 50% Enigma(NA), 25%Enigma(AA), 25% Nominał(NN)

 .

N

A

N

NN

NA

A

NA

AA

 .

Enigma
(het.rozygota NA)
x Enigma
(het.rozygota NA)
= Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(Homozygota AA)
Nominał
x =

 .

3. CHoć, poDCzas dziedziczenia dominacyjnego, osobniki homozygotyczne nie różnią się wyglądem od het.rozygot iCH kojarzenie z nominalnie ubarwionym partnerem daje inny efekt.

Wynik tego łączenia to: 100% Enigma(NA)

 .

A

A

N

NA

NA

N

NA

NA

 .

Enigma
(Homozygota AA)
x Nominał = Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(het.rozygota NA)
x =

 .

4. Łącząc, więc dwie Enigmy, z któryCH jedna będzie homozygotą otrzymamy taki oto wynik:
50% Enigma(NA), 50% Enigma(AA)

 .

N

A

A

NA

AA

A

NA

AA

 .

Enigma
(het.rozygota NA)
x Enigma
(Homozygota AA)
= Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(het.rozygota NA)
Enigma
(Homozygota AA)
Enigma
(Homozygota AA)
x =

 .

5. Ostatnie z możliwyCH połączeń to kojarzenie dwóCH osobników homozygotycznyCH.

Wynik tego łączenia to: 100% Enigma(AA)

 .

A

A

A

AA

AA

A

AA

AA

 .

Enigma

(Homozygota AA)

x Enigma

(Homozygota AA)

= Enigma

(Homozygota AA)

Enigma

(Homozygota AA)

Enigma

(Homozygota AA)

Enigma

(Homozygota AA)

x =

 .

KODOMINACJA

W przypadku dziedziczenia ko dominacyjnego wielka litera (A) będzie oznaczała Allel kodominacyjny, który podobnie jak w poprzednim przypadku determinuje nam wygląd zwierzęcia. Cały meCHanizm dziedziczenia wygląda w zasadzie tak samo jak w poprzednim przypadku, z jedną jednak bardzo istotną różnicą. Osobnik homozygotyczny (AA) danej odmiany jest tak zwaną „formą super” i będzie różnił się wyglądem od osobnika het.rozygotycznego (NA).

Przykłady kojarzeń:

1. Łącząc osobnika odmiany Mack Snow, który jest het.rozygotą (NA) z normalnie ubarwionym osobnikiem statystycznie połowa miotu będzie nosiła ten gen.

Wynik tego łączenia to: 50% Mack Snow(NA), 50% Nominał(NN)

 .

N

A

N

NN

NA

N

NN

NA

 .

Mack Snow
(het.rozygota NA)
x Nominał = Mack Snow
(het.rozygota NA)
Mack Snow
(het.rozygota NA)
Nominał Nominał
x =

 .

2. Połączenie natomiast dwóCH osobników odmiany Mack Snow, z któryCH każdy będzie het.rozygotą(Aa) pozwala uzyskać w miocie również osobniki homozygotyczne, które zazwyczaj różnią się dość istotnie wyglądem od het.rozygot.

Wynik tego łączenia to: 50% Mack Snow(NA), 25% Mack Super Snow(AA), 25% Nominał(NN)

 .

N

A

N

NN

NA

A

NA

AA

 .

Mack Snow

(het.rozygota NA)

x Mack Snow

(het.rozygota NA)

= Mack Snow

(het.rozygota NA)

Mack Snow

(het.rozygota NA)

Mack Super Snow

(Homozygota AA)

Nominał
x =

 .

3. Połączenie formy super, czyli homozygoty z normalnie ubarwionym osobnikiem daje nam taki sam efekt jak w przypadku dziedziczenia dominacyjnego.

Wynik tego łączenia to: 100% Mack Snow(NA)

 .

A

A

N

NA

NA

N

NA

NA

 .

Mack Super Snow
(Homozygota AA)
x Nominał = Mack Snow
(het.rozygota NA)
Mack Snow
(het.rozygota NA)
Mack Snow
(het.rozygota NA)
Mack Snow
(het.rozygota NA)
x =

 .

4. Łącząc, więc dwa Mack Snow, z któryCH jeden będzie homozygotą otrzymamy taki oto wynik: 50% Mack Snow(NA), 50% Mack Super Snow(AA)

 .

N

A

A

NA

AA

A

NA

AA

 .

 .

 .

Mack Snow

(het.rozygota NA)

x Mack Super Snow

(Homozygota AA)

= Mack Snow

(het.rozygota NA)

Mack Snow

(het.rozygota NA)

Mack Super Snow

(Homozygota AA)

Mack Super Snow

(Homozygota AA)

x =

 .

5.Ostatnie z możliwyCH połączeń to kojarzenie dwóCH osobników homozygotycznyCH.

Wynik tego łączenia to: 100% Mack Super Snow(AA)

 .

A

A

A

AA

AA

A

AA

AA

 .

 .

 .

Mack Super Snow
(Homozygota AA)
x Mack Super Snow
(Homozygota AA)
= Mack Super Snow
(Homozygota AA)
Mack Super Snow
(Homozygota AA)
Mack Super Snow
(Homozygota AA)
Mack Super Snow
(Homozygota AA)
x =

 .

RECESYWNE

W przypadku tego kojarzenia wygląd determinowany jest przez recesywny Allel (a) na skutek czego ceCHy, które przekazuje ujawniają się w wyglądzie tylko przy sp.tkaniu się dwóCH takiCH Alleli czyli u osobników homozygotycznyCH (aa). het.rozygoty są nosicielami tyCH Alleli czego jednak nie widać w wyglądzie zewnętrznym zwierzęcia gdyż zostają one zdominowane przez Allele dominacyjne determinujące „normalne” ubarwienie i wzór. Warto tu również wsp.mnieć, że niektóre „het.” mogą posiadać tak zwane markery, czyli pewne znamiona, któryCH nie posiadają osobniki nienoszące w sobie ukrytyCH Alleli recesywnyCH. Takim markerem może być inne ubarwienie tęczówki oka, lub różne subtelne zmiany w kolorystyce grzbietu lub brzuCHa, które nie od razu rzucają się w oczy. Problem z markerami jest jednak taki, że nie występują one u wszystkiCH odmian, a u tyCH, które je posiadają są czasem tak subtelne, że ciężko je dostrzec nawet wprawionym hodoWCom, a nie jest również regułą, że występują zawsze. Stąd też posługiwanie się nimi nie daje stu procentowej pewności, że zwierzę jest, bądź nie jest het.rozygotą danej odmiany recesywnej.

Przykłady kojarzeń:

  1. Łącząc osobnika, który jest het.rozygotą (Na) w tym przypadku noszącą gen albinizmu z normalnie ubarwionym osobnikiem statystycznie połowa miotu będzie nosiła ten gen. Nie możliwe jest jednak odróżnienie w potomstwie het.rozygot od osobników, które genu albinizmu nie posiadają stąd też młode określamy mianem 50% Possible het.rozygotę Albino.

 .

Wynik tego łączenia to:

W teorii: 50% Nominał (NN), 50% het.Albino (Na) W praktyce: wszystkie młode można określić, jako 50% PH Albino

 .

N

a

N

NN

Na

N

NN

Na

 .

het. Albino
(het.rozygota Na)
x Nominał = het. Albino
(het.rozygota Na)
het. Albino
(het.rozygota Na)
Nominał Nominał
x =

 .

2. Połączenie dwóCH het.rozygot(Na) pozwala uzyskać w miocie osobniki homozygotyczne, które wykazują zmianę w wyglądzie. Niestety uzyskujemy również osobniki nominalne w skutek, czego uzyskane młode wyglądające normalnie oznaczamy 66% Pos. het. Albino, gdyż het.rozygoty stanowią 2/3 normalnie wyglądającego potomstwa.

Wynik tego łączenia to:

W teorii: 50% het. Albino(Na), 25% Albino(aa), 25% Nominał(NN) W praktyce 25% Albino(aa), reszta młodyCH 66% PH Albino

 .

N

a

N

NN

Na

a

Na

aa

 .

 .

 .

het. Albino

(het.rozygota Na)

x het. Albino

(het.rozygota Na)

= het. Albino

(het.rozygota Na)

het. Albino

(het.rozygota Na)

Albino

(Homozygota aa)

Nominał
x =

 .

3. Połączenie formy homozygotycznej z normalnie ubarwionym osobnikiem daje nam natomiast pewność, że wszystkie młode, mimo iż będą wyglądać normalnie, są het.rozygotami na Albino.

Wynik tego łączenia to: 100% het. Albino(Na)

 .

a

a

N

Na

Na

N

Na

Na

 .

Albino

(Homozygota aa)

x Nominał = het. Albino

(het.rozygota Na)

het. Albino

(het.rozygota Na)

het. Albino

(het.rozygota Na)

het. Albino

(het.rozygota Na)

x =

 .

4. W przypadku form recesywnyCH kojarzenie homozygoty z het.rozygotą jest jednym z dwóCH najlepszyCH sp.sobów na uzyskanie danej odmiany.

Wynik tego łączenia to: 50% het. Albino(Na), 50% Albino(aa)

 .

N

a

a

Na

aa

a

Na

aa

 .

het. Albino
(het.rozygota Na)
x Albino
(Homozygota aa)
= het. Albino
(het.rozygota Na)
het. Albino
(het.rozygota Na)
Albino
(Homozygota aa)
Albino
(Homozygota aa)
x =

 .

5.Ostatnie z możliwyCH połączeń to kojarzenie dwóCH osobników homozygotycznyCH.

Wynik tego łączenia to: 100% Albino(aa)

 .

a

a

a

aa

aa

a

aa

aa

 .

Albino
(Homozygota aa)
x Albino
(Homozygota aa)
= Albino
(Homozygota aa)
Albino
(Homozygota aa)
Albino
(Homozygota aa)
Albino
(Homozygota aa)
x =

 .

Oczywiście wszystkie wyniki opisanyCH tu kojarzeń, a właściwie iCH proporcje ilościowe mogą różnić się w rzeczywistości. Statystyka to jedno, a życie pokazuje jak nieprzewidywalna potrafi być genetyka. Czasem działa to na naszą korzyść sp.awiając, że otrzymujemy więcej osobników danej odmiany niż się sp.dziewaliśmy. Innym razem możemy się niestety niemile zaskoczyć po otwarciu inkubatora. Mam nadzieję, że ten krótki artykuł przybliżył wam sp.soby dziedziczenia i pozwolił zrozumieć iCH meCHanizm. Nie pozostaje mi, więc nic innego jak życzyć sukcesów w rozrodzie.

 .

Opracowanie i źródła informacji
Adam Orłowicz

Powiązane wpisy

Jedno przemyślenie na temat Genetyka – podstawy dziedziczenia na podstawie gekona lamparciego

Dodaj swoje przemyślenie na temat artykułu