Biczogon malijski (Uromastyx maliensis Jogger, 1998)

Długość życia
W naturze ponad 20 lat.

Wygląd
Posiada dużą głowę, występuje w trzech podstawowych kolorach: ciemny brąz, bladozielony i jasnobrązowy, gdy jest młody, jednak, gdy dorośleje staje się coraz ciemniejszy, dążąc do czerni. Jego łapki są pokaźnych rozmiarów, zakończone pazurkami, dzięki którym potrafi bardzo szybko kopać nawet twardą zbitą ziemię na pustyni. Ogon jest płaski, niezbyt długi, ale gruby, jak i reszta ciała jest od spodu powleczony zwykłymi łuskami, a od góry kolcami.

Występowanie
Mali oraz Algieria południowo-zachodnia.

Cechy szczególne
Jaszczurka trudna w hodowli na początku i pochłania dużo czasu i nerwów, gdy się aklimatyzuje do nowego otoczenia. Aklimatyzacja może trwać nawet miesiąc, w ciągu którego powinno się z nią mieć jak najmniej kontaktu. Jednak gdy się zaaklimatyzuje i oswoi staje się bardzo wdzięczną, przyjazną jaszczurką. Można karmić ją z ręki, brać na ręce i czasem wypuszczać by "rozprostowała kości" w dużym pokoju, pod czujnym okiem opiekuna gdyż jak każda jaszczurka pochodząca z odłowu, przez cale życie będzie szukała miejsca gdzie może uciec i ukryć się, a biega całkiem szybko.

Ciekawostki
Uromastyx maliensis do niedawna, do roku 1996, istniały pod nazwą Uromastyx acanthinura. Zmieniło się to z różnych przyczyn, pierwsza i główna, która pozwoliła na oddzielenie U.maliensis od U.acanthinura to odmienność kolorów; u maliensis brakuje intensywnych barw takich jak pomarańczowe, czerwone, zielone, które często są spotykane u ich krewnych z Maroko. Barwy Biczogonów malijskich są mało zróżnicowane, od czerni do ciemnych beżów. Za oceanem, są to zwierzęta polecane początkującym hodowcom, z powodu niskich cen, łatwości w oswajaniu, w karmieniu i utrzymaniu. W Polsce wszystkie spotykane biczogony pochodzą z importu z zachodu, albo były łapane na wolności, lecz jak wszystkie biczogony, są chronione i znajdują się w drugim załączniku CITES.

Aktywność
Dzień.

Biotop
Żyje na pustyni lub stepie w warunkach nie do wytrzymania przez człowieka, o bardzo niskiej wilgotności, około 20%.

Terrarium
Biczogony to jaszczurki, które prowadzą tryb życia naziemny, wiec terrarium nie musi być zbyt wysokie, na tyle, by można było wstawić jakieś elementy dekoracyjne, po których nawet jeśli się wespnie, i się wybije z tylnych łapek to nie ucieknie. Jako podłoże dla w miarę podrośniętych osobników stosuje się najczęściej żwirek rzeczny (sterylny), lub można również używać karmę dla królików, lub karmę dla ptaków (bez pestek słonecznika), która w razie zjedzenia nie zaszkodzi aż tak jak to może piasek, a na dodatek ma wartości odżywcze. Jako dekoracje można użyć łupane kamienie piaskowca. Wymaga miejsca do wygrzewania się, najlepiej gdyby to był jakiś kamień pod promiennikiem (nie kamień grzewczy!) oczywiście nie powinno się zapominać o kryjówkach, gdzie będzie mógł spać w spokoju. Rzecz bardzo ważna - główna kryjówka powinna znajdować się w ciepłej części terrarium. By załatwić dwie rzeczy naraz, można zrobić "most" z kamieni, układając 2 równolegle do siebie pozostawiając odpowiednia ilość miejsca miedzy nimi by mogły się tam zmieścić biczogony, i przykryć całość jakimś płaskim kamieniem. Niektóre biczogony malijskie chętnie pija wodę z miseczki, lecz inne, jak większość wszystkich biczogonow, szybko ja zasypuje piaskiem,
nie zwracając na nią uwagi.

Wielkość terrarium
Dla jednej pary 100/100/50 cm.

Oświetlenie
Jak każdy gad, by ułatwić syntezę witaminy D w witaminę D3, która ułatwia przyswajanie wapnia, wymaga promieni UVA i UVB, dostarczanych przez świetlówkę o pełnym widmie naświetlania, przez 12-14 godzin dziennie z wyjątkiem zimy, potrzebny jest również promiennik ciepła, albo żarówka na podczerwień o mocy około 150W.

Temperatura
Od 30 do 40°C, a pod promiennikiem ciepła temperatura może dochodzić nawet do 50°C, nocą koło 22°C.

Wilgotność
Powinna utrzymywać się w całym terrarium na poziomie około 20%. Zbyt wysoka wilgotność powoduje infekcje układu oddechowego.

Żywienie
Biczogony są typowymi roślinożercami, powinny dostawać świeży pokarm codziennie, o ile temperatura w terrarium jest wystarczająco wysoka by wysuszyć w ciągu dnia jedzenie, to wysuszone jedzenie im nie zaszkodzi drugiego dnia, gdyż w naturze przyzwyczajone są do jedzenia już zeschniętych roślin. Dieta jak najbardziej zróżnicowana w skład której wchodzą zioła, chwasty, rośliny uprawne oraz mieszanka suchych ziaren i nasion (mają silne szczęki i potrafią poradzić sobie nawet z suchym grochem). Zbierane rośliny nie mogą być pryskane żadnymi preparatami chemicznymi do ochrony roślin. Przysmakiem moich biczogonów są liście i kwiaty mniszka, które w ciągu lata można zamrozić na zimę, albo pohodować w domu w ciągu zimy. Raz na jakiś czas można im dostarczyć białka zwierzęce, w postaci np.świerszczy, ale moje jakoś niechętnie się za nimi uganiają. Pożywienie powinno być regularnie wzbogacane w preparaty witaminowe i wapniowo-fosforowe.

Rozpoznawanie płci
Płeć jest rozpoznawalna, gdy gad ma około 8-12 miesięcy. Samce mają zgrubienia przy nasadzie ogona oraz bardziej zaostrzone rysy głowy i budowę czaszki. Samce na ogół są ciemniejsze niż samice, jako dorosłe najczęściej są czarne i posiadają żółte plamy na grzbiecie. Samice mają smuklejsze głowy, są też jaśniej ubarwione. Czasem trafiają się samice upodobnione do samców, pod względem barw - czarne z żółtymi plamami.

Rozmnażanie
Raczej trudne, tylko po zimowaniu. Nie powinno się brać pod uwagę rozmnażania biczogonów jako sposobu na życie. W Polsce nikt ich nie rozmnaża i do tej pory nie udało się to nikomu.

Zimowanie
Zimuje się je w celu odzwierciedlenia warunków naturalnych. Po zimowaniu następuje okres godowy. Zimować można tylko osobniki bardzo zdrowe, gdyż odrobinę słabsze nie przeżyją. Zimowanie powinno trwać około 3 miesiące. W tym okresie temperatura powinna się utrzymywać na poziomie 20°C. Parę tygodni po rozbudzeniu powinien się zacząć okres godowy.
Uwaga! Podczas zimowania pada 75% Uromastyx'ów!

Uwagi
Nie należy trzymać w jednym terrarium dwóch samców, gdyż będą toczyć ostre walki. Świeżo po zakupie biczogonów, powinno się zbadać kał w celu sprawdzenia obecności pasożytów. Zwierzęta jeszcze nie zaaklimatyzowane wymagają dużo cierpliwości i pracy. Po pierwsze, powinno się je z samego rana wziąć do miski z woda i dać 3-4 minutową kąpiel w ciepłej wodzie, po czym od razu umieścić pod promiennikiem. Początkowo mało jedzą, co również może wskazywać obecność pasożytów. By zachęcić je do jedzenia, można na wierzchu jedzenia położyć parę żółtych(pewnego pochodzenia, nie pryskanych kwiatków). Podobnie jak inne jaszczurki roślinożerne biczogony mają słabość do żółtych kwiatów... można również położyć płatki kwiatu róży, a na koniec posypać pyłkiem kwiatowym (pollen). W nowym terrarium, póki się nie zaaklimatyzują, nie powinny mieć kryjówek, by jak najmniej spały, i przypadkowo nie wpadły w sen zimowy, który będzie wrogiem każdego niezdrowego gada. Zaleca się przykrycie terrarium kocami z każdej strony, by nie miały do czynienia z ruszającym otoczeniem, które powoduje stres. Jeśli zakupiło się parę osobników, przez pierwsze 1,5-2 miesiące powinny być trzymane oddzielnie, by się nawzajem nie stresowały,i by każdy z nich miał dostęp do swojej miseczki z jedzeniem, i swoje własne miejsce do spania.

Opracowanie
Opracował: Piotr Pręgowski