|
|
|
|
|
| « Pelomedusa subrufa - Pelo.. | Sternotherus odoratus - ż.. » Opisy gatunków » Gady (Reptilia) » Żółwie (Testudines) » Żółwie wodne » |
|
Wklęsłopancerzówka czerwonogłowa (Platemys platycephala Schneider 1792)
Nazwa żółwia pochodzi od greckiego platys (płaskie) oraz kephale (głowa), więc w tłumaczeniu dosłownym oznacza żółwia płaskogłowego.  Nazwa polska: Wklęsłopancerzówka czerwonogłowa, platynogłówka
 Nazwa angielska: twist-necked turtle (pochodzi od słowa używanego w Gujanie: cashipan), flat-headed turtle, twist-neck turtle, twisted-neck turtle, twistneck turtle, (western) twist-neck turtle
 Nazwa niemiecka: Rothopf-Plattschildkröte
 Nazwa czeska: Vausivka ploskohalvá
Synonimy Testudo platycephala, Testudo planiceps, Testudo martinella, Emys discolor, Emys canaliculata, Emys carunculata, Emys caniculata, Hyrdaspis constricta, Emys martirella, Platemys Martinella, Platemys platemys, Platemys platycephala Rodzaj Platemys reprezentowany jest tylko przez jeden gatunek: Platemys platycephala. Żółw ten był pierwszym gatunkiem gada, u którego odnotowano mozaicyzm diploidalno – triploidalny. Jest także jednym z dwóch znanych gatunków rozdzielnopłciowych o takim mozaicyzmie. Badania pokazały, że mozaicyzm pojawia się w populacjach z Surinamu i Gujany Francuskiej, lecz z Brazylii i Boliwii znane są jedynie diploidy. Statystycznie triploidia była powiązana z płcią męską. Wysnuto hipotezę jakoby wielkość genomu odgrywała rolę w determinacji płci u tego gatunku. U osobników mozaikowych krew, śledziona, wątroba i jądra zawierały zarówno komórki diploidalne jak i triploidalne. Podgatunki Występują dwa podgatunki:
Wygląd Gad ten charakteryzuje się stosunkowo małymi rozmiarami (nie przekracza 18 cm długości). Jego karapaks jest znacznie spłaszczony ze specyficznym, wyraźnym rowkiem – bruzdą środkową utworzoną przez dwa kile biegnącą praktycznie przez całą długość karapaksu. Podwójny kil jest bardzo charakterystyczny dla tego gatunku. Na grupie 121 żółwi prowadzono badania wzrostu tarczek oraz pancerza. Karapaks w linii prostej, szerokość i wysokość pancerza wzrastają w przybliżeniu w tym samym tempie, co plastron w linii prostej i są ściśle powiązane w długością plastronu. Podobną prawidłowość zaobserwowano we wzroście długości mostu i szerokości obu: przednich i tylnych płatów plastronu, w stosunku do długości plastronu. Nierówne tempo wzrostu pojawia się w przypadku tarcz przykręgosłupowych (vertebralnych), co może być powiązane z rozwojem krzywizn karapaksu. Femoralna tarcza rośnie szybciej od pozostałych sześciu tarcz plastronu. Charakterystyczny dla tego gatunku jest również rozwój rowu śródgrzbietowego, wklęsłości plastronu u samców oraz utrata tarczek młodocianych. Głowa w płaszczyźnie grzbietowej jest barwy pomarańczowo-brązowej. Szyja pokryta brodawkami, zmieniającymi barwę ku podstawie szyi. Skóra na czubku głowy jest gładka, nie występują na niej duże łuski. Pancerz jest mozaiką kolorów od jasnego do ciemnego brązu z czarnymi smugami. Plastron jest jednolicie czarny, rzadziej brązowy z żółtą obręczą rozciągającą się na zewnętrznych obrzeżach płytek. Kończyny są bardzo drobne o kruchej budowie, pokryte ciemnymi (nawet czarnymi), dużymi łuskami. Ich budowa wskazuje na gatunek, który sporo czasu spędza na lądzie. Egzemplarz w dobrej kondycji powinien odznaczać się żywymi, pastelowymi barwami głowy i pancerza oraz często niezaspokojonym apetytem. Dzięki swym nieznacznym rozmiarom (zazwyczaj poniżej 160 mm długości karapaksu) żółwie te nie są postrzegane przez ludzi jako źródło pokarmu. Osiągają długość średnio do 16 cm, największe egzemplarze mierzą nieco poniżej 18 cm długości pancerza. Dorosłe żółwie osiągają masę nieznacznie przekraczającą 250 g. Długość życia W warunkach sztucznych żółw ten dożywa wieku ok. 20 lat. Występowanie Gatunek ten ma bardzo szeroki zasięg począwszy od tarczy gujańskiej po Ekwador, Peru oraz Północną Boliwię. Ogółem zasiedla Północną część Ameryki Południowej. Podobno jest też w Orinoko. Odznaczający się ciemniejszym ubarwieniem podgatunek Platemys platycephala melanota zasiedla tereny położone na zachodzie w górnym dorzeczu Amazonki wzdłuż rzek Santiago i Cenepa w Peru oraz rzek Napa i Curaray w Ekwadoru. Podgatunek nominalny P.p.platycephala spotykany jest w Kolumbii, Brazylii, północnej Boliwii, systemie odpływowym Karaibów (Gujanie, Wenezueli, Surinamie oraz Gujanie Francuskiej) jak i w dorzeczu Amazonki w górę biegu rzek Rurus, Juruna, Yavari i Putumayo. Osobniki zasiedlające obszar między strefami zasięgu obu podgatunków: system rzeczny Mamore w Boliwii oraz Madre de Dios, Purus i Ucayali w Peru są hybrydami między podgatunkowymi. Z Brazylii są jedynie dwa doniesienia odnośnie występowania podgatunku nominalnego. Pierwsze ze wschodniej części stanu Mato Grosso, rzeki Culuene – dopływu Xingu. Ponadto Muzeum de Zoologia João Moojen na Uniwersytecie miasta Viçosa w stanie Minas Gerais (Brazylia) posiada dwa okazy P.p.platycephala pochwycone w strumieniach przy lewym brzegu rzeki Aripuanã (dopływie Madeira) w strefie wpływu elektrowni Dardanelos Power Plant. Obszar pokrywa podgórski amazoński tropikalny las deszczowy. Naturalny habitat Platemys platycephala jest skrytym gatunkiem żyjącym w poszyciu lasu tropikalnego, który jest regularnie zalewany w trakcie pory deszczowej. Zasiedla także małe strumienie wewnątrz pierwotnego lasu deszczowego oraz bagna. Gady te można obserwować po ulewnych deszczach żerujące na skrzeku płazów. W tym czasie dochodzi również do kopulacji. Poza tym okresem żółwie zakopują się w poszyciu lasu i ich odnalezienie bywa bardzo trudne. Status prawny Presja ze strony handlu egzotycznymi gatunkami nie jest wysoka względem tego gada z racji jego niskiej popularności w chowie prywatnym. Żółwia tego nie chronią żadne międzynarodowe regulacje prawne, a jego naturalne populacje są liczne. Podobnie jednak jak w przypadku wielu innych gatunków jego przetrwanie uzależnione jest od wilgotnych lasów tropikalnych, które to z kolei same w sobie są siedliskami zagrożonymi. Behawior Platemys jest stosunkowo aktywnym i kontaktowym gadem. Są to zwierzęta towarzyskie, łatwo przyzwyczaja się do obecności człowieka pozwalając się karmić tak z pęsety jak i z ręki. Żywo reaguje na ruch przed przednią szybą zbiornika, szybko zaczyna kojarzyć opiekuna z pokarmem. Przy karmieniu grupy żółwi należy zwrócić uwagę na to by wszystkie osobniki miały dostęp do pożywienia, przy czym najlepiej karmić je z dala od siebie, ponieważ mogą walczyć o pokarm. Chęć do przebywania żółwi w basenie bądź na części lądowej jest zwykle uwarunkowana osobniczo, jednak w terrariach obserwowano gady te śpiące poza wodą i przebywające na części lądowej nawet do sześciu tygodni. Pokarm Zdrowe żółwie żerują już od pierwszego dnia po umieszczeniu ich w nowym zbiorniku. Akceptują w zasadzie każdy rodzaj pokarmu zwierzęcego. W ich menu znaleźć się powinny ryby, płazy oraz ich skrzek (pamiętamy o tym, że wszystkie rodzime gatunki są chronione) także bezkręgowce, w tym świerszcze, słabo schitynizowane larwy owadów i ślimaki (zwłaszcza drobne gatunki wodne jak zatoczki i świderki). Okazjonalnie żółwiom można zaoferować noworodki gryzoni, które są przez nie bardzo chętnie zjadane. W naturze gady żywią się drobnymi rybami, ślimakami, płazami, owadami oraz innymi bezkręgowcami, a także niektórymi roślinami. Terrarium W zbiorniku najważniejszą rolę odgrywa powierzchnia dna oraz poziom wody. Jako podłoże w zbiorniku hodowlanym dobrze zastosować torf imitujący zamulone dno naturalnych zbiorników. Dorosłe osobniki dobrze czują się na takim substracie i można zastosować go zarówno w części wodnej, na dnie jak i w części lądowej. Przestrzec należy przed stosowaniem piasku w terrariach dla młodych żółwi, gdyż mogą go połykać. Dorosłe raczej nie przejawiają podobnych tendencji. Zbiornik dla żółwi można obsadzić licznymi roślinami, co zwiększy jego walory estetyczne, a także dodatnio wpłynie na komfort zwierząt. Nadają się tu przede wszystkim gatunki stosowane w hydroponice, zwłaszcza pnącza (Epipremnum, Hedera, Hoya, Ficus pumila, Monstera, Philodendron, Scindapsus, Spathiphyllum, Syngonium). Wszelkiego rodzaju zatopione korzenie, tworzące podwodne nisze i kryjówki są doskonale wykorzystywane przez zwierzęta. Przy młodych egzemplarzach koniecznie należy zadbać o odpowiedni prześwit podwodnych korytarzy, zwierzęta mogą bowiem uwięznąć i w konsekwencji się utopić. Predyspozycje do częstego korzystania z części lądowej wydają się być u tego gatunku osobniczo-specyficzne. Bywa także, że egzemplarze odrzucane przez grupę częściej przebywają na lądzie – te osobniki najlepiej oddzielić od reszty. Zachowanie to różni się także na przestrzeni roku w związku ze zmianami zachodzącymi cyklicznie w naturalnym środowisku żółwi. Parametry fizyczne i chemiczne zbiornika w którym utrzymujemy żółwie:
Platemysy czują się dobrze zarówno w szklanych terrariach jak i w plastikowych kontenerach odpowiedniej wielkości. Żółwie te można łączyć w terrariach z innymi gatunkami, jednak koniecznie muszą one mieć podobne preferencje względem poziomu wody oraz najlepiej jeżeli pochodzą z tego samego rejonu Świata. Żółwie z odłowu Zwierzęta spotykane na giełdach w Europie najczęściej pochodzą z importu (Surinam regularnie eksportuje ten gatunek), a ich kondycja pozostawia wiele do życzenia. Gatunek charakteryzuje się stosunkowo dużą wytrzymałością, dlatego nawet źle traktowane i żywione żółwi przeżywają dość długo. Najczęstszymi defektami są uszkodzenia pancerza: pęknięte tarczki, brakujące ich fragmenty, nawet całe płytki odstające od karapaksu bądź plastronu. Tego rodzaju urazy w hodowli mogą nastręczać wielu problemów, stając się przyczółkiem dla rozwoju grzybów i bakterii. Z tego powodu często dobrym wyjściem jest w porozumieniu z lekarzem weterynarii usunięcie martwych, odstających fragmentów tarczek, pod którymi mogą gromadzić się zanieczyszczenia. Przy odpowiednich warunkach i diecie gady z czasem regenerują podobne uszczerbki. Kolejną kwestią są delikatne kończyny żółwi, które mogą ulec uszkodzeniom w trakcie transportu, za sprawą żywiołowego temperamentu zwierząt. Groźne mogą być infekcje bakteryjne w tej okolicy, których objawami są opuchnięte palce oraz ropnie w okolicy pazurów. W takich wypadkach podstawą jest utrzymanie wysokiej czystości wody, regularne dezynfekowanie miejsc infekcji oraz nierzadko antybiotykoterapia. Platemys jest także podatny na infekcje grzybicze, dlatego powinno się przykładać szczególną uwagę do czystości wody, którą najlepiej filtrować. Żółwie umieszczone w nowym zbiorniku nawet po długim transporcie zwykle od razu podejmują aktywność żerową. Chętnie i żywiołowo przyjmują różnego rodzaju pokarmy zwierzęce. W szczególnych przypadkach (specyfika osobnicza) mogą odmawiać przyjmowania pokarmu, jednak jest to dość rzadkie i nietypowe dla tego gatunku. Dymorfizm płciowy U dorosłych egzemplarzy jest bardzo mocno zaznaczony. U nieco młodszych rozróżnienie płci jest nieco trudniejsze. Samiec charakteryzuje się bardziej spłaszczonym pancerzem oraz niewielką wklęsłością plastronu znajdującą się po środku i ciągnącą się ku tylniej jego części. Samce posiadają także znacznie dłuższe ogony, które pływając trzymają zgięte na jeden z boków (samice najczęściej pływają z rozprostowanym ogonem). U żółwi których długośc plastronu wynosi mniej niż 10 cm dymorfizm jest słabo widoczny. Rozmnażanie Kopulacje u tego gatunku może być obserwowana przez cały rok, a dochodzi do niej najczęściej w trakcie podmian wody oraz karmienia. Również jaja składane są w ciągu całego roku, jednak przede wszystkim w początkowych i końcowych jego miesiącach. Ponieważ delikatna budowa kończyn żółwi nie pozwala im na zagrzebanie jaj, samice pozostawiają je bezpośrednio na podłożu lub pod fragmentami kory. Jaja te mają pokaźne rozmiary (40 – 50 x 25 mm), toteż ich liczba najczęściej wynosi 1, rzadziej 2 sztuki. Strategia ta pozwala gadom na produkowanie potomstwa o znacznych początkowych wymiarach co obniża presję drapieżniczą względem nich. Jaja należy inkubować w inkubatorze typu mokrego bez substratu, umieszczając je na plastikowej kratce (wytłaczance do jaj) odprowadzającej nadmiar wody. Zalecana jest fluktuacje temperatury między dniem a nocą (28 – 26°C). Inkubacja jaj trwa 150 – 200 dni. Młode powinny być utrzymywane w płytkim zbiorniku o poziomie wody 2 – 5 cm, stopniowo podnoszonym wraz z ich wzrostem. Chętnie przyjmują wszelkie pokarmy pochodzenia zwierzęcego, które najlepiej rozdrobnić przed podaniem. Jako podłoża w zbiorniku dla młodych żółwi nie stosujemy pisaku. Chów i hodowla Platemys platycephala (Schneider, 1792) Sébastien Métrailler, Ch. du Bosquet 6, Ch-1967Bramois, E-mail: s.metrailler@bluewin.ch Dane publikacji: Manouria 4(13), grudzień 2001 : 21-32. Tłumaczenie: Przemysław Szwajkowski i Agnieszka Graclik Abstrakt Dwa podgatunki Platemys platycephala (Platemys p. platycephala i Platemys p. melanota) skutecznie rozmnażano od 7 lat w akwaterrarium w Szwajcarii. Niniejszy artykuł opisuje metody prowadzące do kopulacji i składania jaj. Samice złożyły 35 jaj spośród których z 5 wylęgły się młode. Inkubacja trwała od 110 do 198 dni. Przetestowano różne typy inkubatorów w wyniku czego stwierdzono znaczne różnice w ich zdolności do utrzymania pożądanej temperatury i wilgotności. Słowa kluczowe: Chelidae, Platemys platycephala platycephala, P.p.melanota, urodzone w niewoli, rozród, inkubacja, Ameryka Południowa 1. Wprowadzenie Platemys platycephala jest przedstawicielem południowoamerykańskich żółwi bokoszyjnych, grupy w skład której wchodzą gatunki chowające głowę nie w poziomie lecz bocznie. Rodzaj Platemys Wagler 1830 reprezentowany jest przez jeden gatunek podzielony na dwa podgatunki: Platemys plataycephala platycephala (Schneider, 1792) oraz Platemys platycephala melanota Ernst 1983. Ostatni z nich charakteryzuje się ogólnie jaśniejszym zabarwieniem pancerza oraz ciemnym pasmem obejmującym więcej niż 80% powierzchni mostu. Gatunek zasiedla bardzo rozległy obszar od Płaskowyżu Gujańskiego do Ekwadoru, Peru oraz Północnej Boliwii. Podgatunek nominalny zamieszkuje zlewnię Karaibów (Wenezuelę, Gujanę, Surinam, oraz Gujanę Francuską) jak i w dorzeczu Amazonki w górę biegu aż po rzeki Purus, Jurua, Yavari i Putumayo. Platemys platycephala melanota zasiedla tereny położone bardziej na zachód, w regionach górnego dorzecza Amazonki wzdłuż biegu rzek Santiago i Cenepa w Peru, jak i rzek Napa i Curaray w Ekwadorze. Żółwie zasiedlające obszary pomiędzy tymi dwiema strefami – w systemie rzecznym Mamore (w Boliwii) oraz Madre de Dios, Purus i Ucayali (Peru) są hybrydami obu podgatunków (Ernst 1983). Platemys platycephala jest skrytym gatunkiem, który żyje w poszyciu lasów tropikalnych, regularnie zalewanych w porze deszczowej. Po obfitych deszczach można obserwować tego żółwia żerującego na jajach płazów. Także w na ten okres przypada kopulacja. Poza porą deszczową żółwie zakopują się na dnie lasu co znacznie utrudnia ich obserwację. Z uwagi na swoje nieznaczne rozmiary (zazwyczaj mniej niż 160 mm długości pancerza), żółw ten nie jest poszukiwany przez ludzi jako źródło pożywienia. Presja ze strony handlu dzikimi zwierzętami jest słaba, ponieważ gatunek ten nie jest zbyt popularny pośród entuzjastów terrarystyki. Żadne międzynarodowe regulacje nie chronią tego gatunku, a jego populacja wydaje się być liczna. Jednak podobnie jak wiele innych gatunków, jego przetrwanie jest uzależnione od tropikalnych lasów deszczowych, które to są siedliskiem zagrożonym. 2. Metody 2.1 Badane okazy Pierwsza grupa P.p.platycephala składała się z 8 dorosłych egzemplarzy (4 samców i 4 samic), które trzymano od 1993 roku. Zwierzęta pochodziły z obszaru Wyżyny Gujańskiej, prawdopodobnie z Surinamu, który regularnie eksportuje ten gatunek. Druga grupa złożona jest z 10 osobników P.p.melanota, utrzymywanych od 1997, pierwotnie pochodzących z Iquitos (Peru). Jest kilka różnic w ubarwieniu tych okazów. Dokładna lokalizacja z której pochodziły zwierzęta pozostała nieznana i niektóre z pochwyconych okazów mogą być hybrydami, pochodzącymi ze strefy pośredniej między zasięgiem obu podgatunków. 2.2 Warunki hodowli Obie populacje utrzymywane w warunkach sztucznych podzielono na dwie podgrupy, z których każda złożona była z 2 samców i 2 samic w przypadku P.p.platycephala oraz 3 samic i 2 samców przy P.p.melanota. Grupy w tym samym składzie nigdy później nie były rozłączane. Każda grupa została umieszczona w akwaterrarium z utwardzonego szkła o wymiarach 100 x 115 cm i głębokości wody na poziomie 13 cm. Część lądową stanowiła wystająca z wody platforma o powierzchni 0,5 m2. Jako substrat umieszczono trzycentymetrową warstwę torfu. Całość terrarium można było zamykać przesuwnymi szybami co pozwoliło na utrzymanie wysokiej wilgotności. Torf na części lądowej był stale nawadniany, posadzono tam także rośliny (Epipremnum aureum). Fragment kory umożliwia zwierzętom ukrycie się. Część wodną udekorowano pływającymi plastikowymi roślinami, z warstwą 3-4 cm torfu stanowiącego swojego rodzaju muł na dnie zbiornika. Żółwie regularnie się w nim chowają. Wówczas widoczne są jedynie szczyt głowy, nozdrza oraz oczy. Takie zachowanie zostało już wcześniej zaobserwowane w naturze. Wodę ogrzewa zanurzalna grzałka regulowana termostatem ustawionym na 25°C w nocy oraz 27°C w ciągu dnia. Powietrze dogrzewano w dzień systemem świetlnym składającym się z 60W lampy halogenowej działającą przez 10 h. Nie stosowano systemu filtracyjnego. Wodę częściowo wymieniano, jeden lub dwa razy na dzień, wykorzystując automatyczny system nawadniający oraz cyrkulację przez przelew. Wodę dostarczano sponad części wodnej w formie deszczu. Do końca 1996 roku stosowano obniżanie poziomu wody oraz rzadsze jej podmiany w trakcie miesięcy zimowych w celu zasymulowania pory suchej. Metodę w końcu zarzucono dla uproszczenia obsługi. 2.3 Żywienie Do roku 1999 żółwie karmiono co 4 – 5 dni świeżymi, zróżnicowanymi pokarmami (rybami, owocami morza, mysimi oseskami oraz suchymi pokarmami dla żółwi). Od początku 2000 roku, ten schemat żywienia zastąpiono samodzielnie przygotowaną mieszanką na bazie żelatyny według receptury zawartej w numerze 2(9) Manouria. Pokarm ten, podawany tylko raz w tygodniu złożony jest głównie z mięsa, ryb i owoców morza. To menu sporadycznie uzupełniano suchym pokarmem dla żółwi, który jednak nie był przyjmowany przez wszystkie osobniki. Ryby (Poecilia reticulata) żyły i rozmnażały się w zbiorniku. Żółwie pozostawały obojętne na ich obecność i nie jest jasne czy kiedykolwiek się nimi odżywiały. Fragment sepii był zawsze obecny w zbiorniku i nierzadko zdarzało się obserwować żółwie obgryzające go z determinacją. W zbiorniku szybko rozmnażały się ślimaki wodne (Melanoides tuberculata) i żółwie z pewnością je pożerały. 2.4 Inkubacja Przetestowano trzy metody inkubacji: Typ 1: Z wykorzystaniem komercyjnego inkubatora (marki „Jaeger”). Jest to okrągły inkubator wykonany z polistyrenu, a ciepło dostarczane jest przez spiralę grzejną z przezroczystą pokrywą. Temperatura wewnątrz jest utrzymywana na poziomie 29 – 30°C. Brak fluktuacji temperatur pomiędzy dniem a nocą. Wilgotność pozostaje na poziomie 60 – 70%. Jaja umieszczane są na różnego rodzaju substratach (wermikulicie, torfie, syntetycznym mchu). Typ 2: Drugi inkubator wykonano na zasadzie metody „podwójnego zbiornika” z wykorzystaniem akwarium wypełnionego wodą do poziomu 10 cm. Temperatura regulowana jest dzięki elektronicznemu termostatowi połączonemu z grzałką akwarystyczną zanurzoną w wodzie. Temperatura jest utrzymywana na poziomie 29 – 30oC przy poziomie wilgotności ok. 90%. Jaja układane są na podłożu złożonym z wermikulitu bądź torfu lub mieszanki obu tych składników. Typ 3: Późniejszy sposób inkubacji została zainspirowana przez metodę używaną przez znajomego, który hoduje pytony zielone (Morelia viridis). Inkubator oparty jest na metodzie podwójnego zbiornika, ale jaja umieszczono na plastikowej kratce/wytłaczance do jaj. Temperaturę inkubacji ustalono na poziomie 28°C za dnia oraz na 26°C w nocy. Wilgotność wynosiła ok. 90%. 3. Wyniki 3.1 Utrzymanie Wszystkie żółwie przeszły kwarantannę. W tym czasie, niektóre okazy osłabione bardziej niż inne z odłowionych i transportowanych do Europy odmawiały jedzenia przez okres 2 lub 3 tygodni. Dwa samce pochodzące z Peru miały przewiercone dziurki w jednej z marginalnych płytek. Po schwytaniu, okazy te niewątpliwie były trzymane na uwięzi poprzez mocowanie za płytkę karapaksu. Po okresie kwarantanny wszystkie zwierzęta okazały się łatwe w utrzymaniu. Nie ujawniła się u nich żadna choroba. Zwierzęta zwykle pozostawały w części wodzie, jednak często wspinały się poza nią. Za dnia pozostawały ukryte pod fragmentami kory, w nocy podejmowały aktywność pośród roślin na części lądowej. 3.2 Gody Gody odbywaj się w wodzie i były obserwowane na przestrzeni całego roku. Dochodzi do niej najczęściej po wymianie wody lub w trakcie karmienia. W trakcie kopulacji samiec mocno chwyta z tyłu partnerkę z pomocą swoich tylnych kończyn. Aby samica w trakcie kopulacji nie poruszała się, samiec zmusza ją do trzymania szyi zgiętej po przez uderzanie głową w jej przednie kończyny. W trakcie godów można obserwować znaczne poruszenie. Aktywność ta głównie przybiera formę zastraszania poprzez „dumne kroczenie” lub gryzienie przednich kończyn, rzadko powodujące rany. Czasami szczególnie prześladowane osobniki mogą szukać schronienia na części lądowej na kilka tygodni. 3.3 Składanie jaj Przez pierwsze 3 lata nie zaobserwowano składania jaj w grupie P.p.platycephala. W 1996 roku, gdy system symulujący porę suchą i wilgotną był nadal stosowany wszystkie jaja zostały złożone od września do października, czyli na początku pory suchej. W 1997 roku zarzucono system sezonowej symulacji i wówczas doszło tylko do jednego lęgu, prawdopodobnie ze względu na zmianę warunków. Od 1998 roku składanie jaj było obserwowane bardziej regularnie, niemal przez cały rok, ale zawsze najczęściej na początku i końcu roku. W grupie P.p.melanota składanie jaj obserwowano w przeciągu pierwszych kilku tygodni 1997 roku. Z pewnością jaja złożyła już ciężarna samica. Następnych lęgów nie obserwowano przez kolejnych 12 miesięcy, aż do stycznia 1999. Pośród 35 złożów, które miały miejsce w obu populacjach, tylko w dwóch pojawiły się 2 jaja, reszta liczyła sobie po jednaj sztuce. Samice mogą składać jaja jedno bądź dwukrotnie w ciągu roku. W 1996 roku zaobserwowano 22 dniową przerwę w składaniu jaj (4 września i powtórnie 26 września). Składanie jaj ma miejsce z końcem dnia, od 18.00 aż do godzin nocnych. Jaja nigdy nie są zakopywane, lecz składane bezpośrednio na wilgotnym podłożu. Dość często jaja pozostawiane są pod kawałkami kory. Małe rozmiary kończyn żółwi nie pozwalają im na wykopanie jamy dostatecznie dużej do schowania w niej ich jaj o mocnej budowie, które często zamakają. Tak też musi to wyglądać w warunkach naturalnych. Jaja mają twardą skorupę i mierzą 45 do 51 mm długości oraz 25 do 26 mm szerokości (N= 35). Aby złożyć tak duże jajo samice korzystają z plastyczności w obrębie bocznego „szwu” łączącego most z karapaksem. Obszar ten, często o białawym zabarwieniu i normalnie około 1 – 2 mm szerokości może rozciągnąć się do 3 do 4 mm by umożliwić rozwój jaja. „Szew” ten nie występuje u osobników młodocianych, a u samców generalnie kostnieje. Tuż przed złożeniem jaja plastron lub nawet most samicy może przyjąć wypukły kształt. Zjawisko to zaobserwowano u Pseudemydura umbrina, Clemmys guttata, Heosemys spinosa i Rhinoclemmys areolata (M. Ewert, pers. comm). Poprzez składanie jednego, bądź dwóch bardzo dużych jaj Platemys obrał strategię produkowania kilku młodych na sezon, których znaczne rozmiary umożliwiają im szybkie osiągnięcie wymiarów plasujących je poza zasięg drapieżników. Dzięki temu młode z rodzaju Platemys mają większe szanse na przeżycie niż młode gatunków takich jak Emys orbicularis -przy produkowaniu od 5 do 9 jaj prze pojedynczą samicę w ciągu sezonu, gatunek ten stawia na liczbę młodych. Strategia, która faworyzuje rozmiar potomstwa względem jego ilości (liczbyi młodych) jest wykorzystywana tylko przez kilka gatunków wodnych i wodno-lądowych, wśród których znajduje się (Platysternon megacephalum). 3.4 Inkubacja Spośród 38 uzyskanych jaj z 5 wylęgły się młode. Młode uzyskano w piątym roku utrzymywania żółwi w obu grupach. Typ 3 inkubatora okazał się najbardziej efektywny, uzyskano z niego 4 młode. Pojedynczego młodego uzyskano z tradycyjnego inkubatora typu „podwójnego pojemnika”, żadnego z inkubatora typu 1 . Wydaje się, że wilgotność i temperatura były utrzymywane na zbyt wysokim poziomie w inkubatorze typu 2: 6 z 19 umieszczonych w nim jaj eksplodowało. Z drugiej strony w inkubatorze typu 1 wilgotność była zbyt niska, żadne z jaj nie eksplodowało. W inkubatorze typu 3 stopień wilgotności otoczenia nigdy nie różni się znacznie od tego w typie 2. Powodem jest prawdopodobnie brak kontaktu jaj z substratem. Zaobserwowano następujące czasy inkubacji jaj: 110 dni (n = 1) w stałej temperaturze 29°C do 30°C (typ 2); pomiędzy 148 a 198 dni (n = 4) w niższej temperaturze wahającej się między dniem a nocą (typ 3 inkubatora). 3.5 Utrzymanie i wzrost młodych Dwa młode padły kilka dni po wykluciu. Pierwszy młody (wykluty 19 września 1997 roku) padł niespodziewanie po 48 godzinach. Nie zaczął jeszcze przyjmować pokarmu, jego woreczek żółtkowy był resorbowany i nie miał żadnych widocznych zniekształceń. Drugi egzemplarz wykluty 4 września 2000 roku, wykazywał wiele fizycznych deformacji pancerza, kończyn i oczu. Jajo z którego się wykluł zostało wcześniej wyłowione z wody. Osobnik padł po 5 dniach, nie zacząwszy pobierać pokarmu. Pozostałe trzy młode nie sprawiały żadnych problemów. Od samego początku pobierały pokarm, który bym im oferowany (ochotkę, filety rybne a nawet suchy pokarm dla żółwi). W trakcie pierwszych trzech tygodni żółwie były trzymane w małym akwarium o głębokości wody na poziomie 2 cm. Później zwierzęta umieszczono w akwaterrarium podobnym jak w przypadku okazów dorosłych. Młode rosły szybko. Okaz wykluty 27 września 2000 roku potroił swoje rozmiary w pierwszym roku życia. Żółwik wykluty 27 lipca 2001 zwiększył swoje rozmiary o 50% w ciągu 50 dni. Opracowano: Przemysław Szwajkowski przemyslaw.szwajkowski@up.poznan.pl Zakład Agroturystyki Agnieszka Graclik Instytut Zoologii, Zakład Zoologii Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu na podstawie doświadczeń własnych i literatury:
 Copyright by Przemysław Szwajkowski & Agnieszka Graclik 2011
Wszystkie prawa zastrzeżone. Zgodnie z prawem o ochronie praw autorskich do własności intelektualnej [Dz.U.1994r.Nr24poz.83; Dz.U.2000r.Nr80poz.904] zabrania się, bez zgody obu autorów, modyfikowania, kopiowania i rozpowszechniania całości bądź też fragmentów niniejszej pracy. Zastrzeżono nienaruszalność treści i formy artykułu. |
Stan prawny §
Nie wymaga rejestracji
Załącznik CITES: Nie Aneks UE: Nie Dostępność
Trudność hodowli
Informacje o artykule
Data utworzenia: 13.05.2011
Data modyfikacji: 22.06.2011
Narzędzia użytkownika
REKLAMA 
|
||||||||||||||||||||||||||
)
)
)
)
)
)
)
