| « Partenogeneza u płazów i .. | Po co pająkom jedwabne ni.. »  Wiadomości » Ciekawostki » |
|
Pasożyty - władcy marionetek
„Marionetki!...Wszystko marionetki!...Zdaje im się, że robią, co chcą, a robią tylko, co im każe sprężyna…” (Prus B., Lalka). Pasożyty potrafią zmieniać behawior swoich żywicieli w zadziwiający sposób. Pasożytnicze grzyby (owadomorki - Entomophthorales) zasiedlają wnętrze ciał np. much (Diptera) (Fot.1 i 2.). Gdy strzępki grzyba osiągną dojrzałość muszą wystrzelić swoje zarodniki w kierunku innych much. W tym celu grzyb steruje zachowaniem gospodarza. Owad stara się usiąść jak najwyżej np. na ramie okna. Po pewnym czasie zastyga w bezruchu w pozycji przypominającej gotowość do kopulacji: opuszczone przednie nogi, uniesione skrzydła, przechylony odwłok. Wtedy inne muchy zbliżają się do zapasożyconego, martwego już owada. Strzępki, które przerosły ciało ofiary wyrzucają tysiące zarodników. Niektóre z nich są przenoszone przez wiatr na większe odległości, a niektóre opadają na latające w pobliżu muchy. W przypadku trafienia zarodnik przyczepia się do owada i szybko kiełkuje. Po kilku dniach trafione owady zamienią się w posłuszne marionetki. Zachowanie owada sterowanego przez owadomorki (pozycja i wysokość, na której się on znajduje), jak również warunki mikroklimatyczne (pora dnia, wilgotność) sprzyjają rozsiewaniu się grzyba. Fot.1. Diptera Fot.2. Diptera zapasożycona przez owadomorki. Entomophthorales posiadają liczne mechanizmy umożliwiające im pasożytnictwo na różnych owadach (szarańczaki – Fot.3., mszyce – Fot.4.). Wyróżniamy następujące przystosowania grzybów do zasiedlania ciał swoich ofiar: - produkują substancje neurohormonalne, które wpływają na układ nerwowy żywiciela zmieniając jego zachowanie - wytwarzają enzymy trawiące chitynowe pancerzyki owadów - posiadają mechanizm czynnego wystrzału zarodników, co umożliwia zarażanie kolejnych organizmów. Fot.3. Szarańczak Fot.4. Mszyce Opracowała Kornelia Orczyk na podstawie: http://serwisy.gazeta.pl/nauka/1,42547,2002712.html |
Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu
|