Mysz domowa należy do rodziny gryzoni. Do basenu Morza śródziemnego przybyły z Azji około 8 tysiecy lat przed nasza erą. Resztę Europy zasiedliły około 1000 lat przed nasza erą. Odmiany barwne myszy domowej hodowano w Chinach już około 1100 roku przed nasza erą.
Hodowla która nadała wyglad dzisiejszym odmiana barwnym rozpoczeła się popnad 100 lat temu w Angli. Myszy odmian bawnych pochodzace z hodowli różnią się od myszy dostepnych w wiekszości sklepów zoologicznych. Zwykle są wieksze, maja wieksze uszy i cechuja sie zwiekszona łagodnościa dzieki wytęzonej pracy hodowlanej i selekcji osobniczej. W 1895 roku powstało pierwsze stowarzyszenie zrzeszajace hodowców myszy The National Mouse Club (NMC).
Wystepowanie:
Mysz domowa jest szeroko rozprzestrzeniona po świecie. Swoją ekspansję zawdzięcza ludziom, dlatego tam gdzie można spotkać ludzi mogą też spokojnie żyć myszy. W naturze żyją w różnych środowiskach, tworzą kolonie o wyspecjalizowanej strukturze społecznej. Poza zabudowaniami ludzkimi budują nory, w budynkach adaptują wytwory ludzkiej architektury, żyją w piwnicach, podłogach, ścianach, na strychach itp. Sprzyjającym czynnikiem w rozprzestrzenianiu jest również wysokie tępo rozrodu oraz zdolności do przystosowania się do różnych warunków. Są wszystkożerne, a dzięki bardzo mocnym siekaczom nie mają problemów w dostawaniu się do magazynów żywności itp.
Rasy:
W przypadku myszy mamy do czynienia raczej z odmianami niż wyszczególnionymi rasami, jednak dla hodowców jest to umowne stwierdzenie. Samych odmian istaieje bardzo wiele. NMC wyróznia około 40 typowych odmian oraz ponad 200 ich możliwych wariantów. Najpospolitszą odmianą jest mysz całkowicie biała o czarnych bądz czerwonych oczach. U myszy domowej można wyróznić pięc odmian tzw. myszy fantazyjnych. Pierwszą z nich stanowią myszy o jednolitej maści futerka na całym ciele. Kolejną stanowią myszy podpalane o jednolitym zabarwieniu na grzbiecie i głebokim podpalanym odcieniu na brzuchu. Myszy łaciate to te które na białym tle posiadaja latki w conajmniej jednym ze standardowych odcieni rozmieszczone w rożnych wariantach na ciele. Myszy satynowe posiadaja specyficzny metaliczny połysk sierści. Do ostatniej grupy zaliczamy odmiany których nie da się zaklasyfikowac do grup wczesniejszych.
Dostępność:
Myszy odmian barwnych można nabyć u hodowców jako tzw. rasówki. Jedyną zaleta jest to że w takim przypadku mamy udokumentowane pochodzenie danej myszy. Ale również w wielu sklepach zoologicznych i giełdach można znaleźć takie myszy.
Społeczność:
Kupując myszy należy pamiętać, że w stanie dzikim żyją one w dużych grupach rodzinnych składających się z jednego samca i kilku samic. Są one bardzo towarzyskie i źle znoszą samotność, zwłaszcza samice. Najlepiej trzymać razem co najmniej dwie myszki tej samej płci. Przy czym samce mogą być względem siebie agresywne, jednak można tego uniknąć, gdy są trzymane razem od młodego wieku, zwłaszcza gdy pochodzą z jednego miotu. Należy im także zapewnić odpowiednio dużą przestrzeń. Samice bez problemu można trzymać razem, jednak także najlepiej gdy są one razem od młodego wieku.
Rozmnażanie i odchów:
Mysz domowa jest bardzo płodnym ssakiem. Ciąża trwa około 19-21 dni. W miocie wystepuje zwykle od 4-12 młodych. Średnio 8. Jeśli mamy jedną samicę to samca umieszczamy w jej pojemniku, w wypadku trzymania wiekszej ilości samic razem to samicę umieszczamy w pojemniku samca na czas kopulacji, zapobiegnie to niechcianym ciążom innych samiczek. Parkę najlepiej trzymać razem ok. 2 tygodni, po tym czasie niemal na pewno samiczka zaszła w ciąże która może stawać się już widoczna. U myszy wystepuje tzw. ruja poporodowa i jeśli nie chcemy aby samiczka od razu zaszła w kolejną ciążę nie należy pozostawiać samca dłużej z samicą. Poród następuje zwykle ok. 21 dnia od zapłodnienia. Samica rodzi młode w wcześniej przygotowanym gnieździe. Dobrze jest jej zapewnić do jego budowy materiały takie jak siano lub kawałki papierowych ręczników itp. Młode rodzą się całkowicie niesamodzielne. Są pozbawione sierści i ślepe. Matka karmi młode ok. 3 tygodni. Należy w tym czasie zapewnić jej obfitość pożywienia aby zaspokojić potrzeby organizmu. Młode myszki otwierają oczy w 2 tygodniu życia. Około 3 tygodnia zaczynają pobierać stały pokarm. Odsadzać je od matki można po skończeniu 3-4 tygodni kiedy ma sie pewność że jedzą już same. Ok. 4 tygodnia życia należy również określic płeć maluszków i rodzielić je aby zapobiec kopulacji pomiedzy rodzeństwem.
Pomieszczenie:
Przy wyborze odpowiedniego pomieszczenia dla myszy można mieć kłopot gdyż sklepy oferują w tym zakresie olbrzymi asortyment przeróżnych klatek, akwariów czy faunaboxów. Więc tak naprawdę wybór zależy od nas i tego co tak naprawdę chcemy urządzić dla myszy. Jedną z rzeczy na jakie należy zwrócić uwagę jest łatwośc czyszczenia, ponieważ mocz myszy cechuje się nieprzyjemnym zapachem.
Przy wyborze klatki należy kierować się tym że myszy mogą przecisnąć się przez niewielkie szczeliny, więc mogą uciekać z wiekszości standardowych klatek. Należy więc wybrać taką o jak najmniejszym prześwicie między prętami. (3-4mm)
Myszy można też bez problemu trzymać w akwariach szczelnie przykrytych siatką, jedynym problemem może być gorsza niż w klatkach wentylacja, więc lepiej trzymać w nich jedną, dwie myszy.
Bardzo wygodne w utrzymaniu są faunaboxy które bardzo latwo się myje.
Jako ściółki dla myszy najcześciej używane są trociny. Muszą być one najwyższej jakości i nie być pyliste z powody wrażliwośći tych gryzoni do zapadania na infekcje dróg oddechowych oraz podrażnienia oczu. Można również stosować drewniany granulat który doskonale chłonie wilgoć jednak jest droższy niż standardowe trociny. W razie gdyby bardzo przeszkadzał nam zapach gryzoni to możemy używac ściólki z przetoworzonych kolb kukurydzy które nie są tanie, ale doskonale się na tym polu sprawdzają.
Wyposażenie:
Ze względu na to że myszy są bardzo aktywne i chętnie badają otoczenie, ważnym elementem jest dodatkowe wyposażenie klatki. Może być ono dowolne i zależy tak naprawdę od inwencji wlaściciela, co umieści w klatce. Zwrócić należy jednak uwagę na to, że każdy sprzęt powinien być trwały bo myszki uwielbiają gryźć wszystko, jak również łatwy do mycia. Prostym przykładem zabawek są rolki po papierze toaletowym/ręcznikach papierowych tworzące tunele, które łatwo można wymienić na nowe gdy się zniszczą bądź zabrudzą. Z gotowych zabawek możliwych do kupienia w sklepach zoologicznych na pewno nie należy wybierać kołowrotków z pretami w których to zwierze może sobie przyciąć np. ogonek. Na szczeście dostępne są kołowrotki z pelną powierzchnią do biegania zrobiną z plastiku lub metalowej siateczki o bardzo drobnych oczkach. Przy wyborze wyposażenia należy także pamiętać, że myszy są zwierzętami aktywnymi głównie wieczorem i w nocy, więc zabawki nie powinny byc hałaśliwe m.in. metalowe kołowrotki należy czasem nasmarować np. olejem roślinnym lub masłem, aby nie skrzypiały.
Żywienie:
Myszy są zwierzętami wszytskożernymi. Na rynku jest wiele rodzajów zbilansowanych karm dla gryzoni w tym i dla myszy. Mieszanka taka zapewnia pełne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. Może występować w postaci miszanki rozmaitych zbóż. Najcześciej uzywane są: owies, pszenica, ziarna kukurydzy, siemię lniane, proso, słonecznik. Na rynku jest też wiele granulatów, które są o tyle lepsze że zapobiegajż wyjadaniu smaczniejszych kąsków z mieszanki. Dietę myszy można urozmajcać owocami i warzywami, oczywiście dobrze wcześniej umytymi. Jednak taki rodzaj jedzenia musi być podawany z umiarem gdyż może powodowac wzdęcia. Niektórzy hodowcy wzbogacają diete myszy o larwy owadów lub świerszcze. Powinny mieć stały dostęp do świeżej wody.
Konrad Młodnicki 'Aven'
Bibliografia:
David Alderton „Małe zwierzęta domowe” Grupa wydawnicza Bertelsmann Media
Agnieszka Zas „Myszy” EGROS 2003
Agnieszka Radulska, Mirosław Gromek „Mysz i szczur w hodowli domowej” Mako Press 2003
własne doświadczenie i wiedza innych zaprzyjaźnionych hodowców
