Infekcje bakteryjne
Jaszczurki
| Choroba | Informacje | Objawy | Leczenie | Zapobieganie | | Ropnie mnogie | Ropnie skóry i podskórza pojawiają się u jaszczurek stosunkowo często. Badania laboratoryjne prób pobranych z miejsc chorobowo zmienionych wykazują najczęściej obecność bakterii aerofilnych Pseudomonas sp i Aeromonas sp. oraz anaerofilnych Bacterioides sp., Fusobacterium sp., Clostridium sp. Peptostreptococcus sp. Najczęściej ropnie skóry powstają na skutek zakażenia przyrannego. (pogryzienia, otarcia itp.) Szczególnie często ropnie skóry pojawiają się w okolicy kloaki, pazurów, brzusznej stronie ogona. | Ropnie uwidaczniają się jako mniej lub bardziej rozległe wyniosłości ("podminowanie łusek") na skórze. Centrum ropni wypełnia płynna zawartość powstała z rozpadającej się tkanki, która w miarę upływu czasu zmienia konsystencję na bardziej gęstą do serowatej. Umiejscowienie ropni na palcach czy ogonie kończyn może doprowadzić do autoamputacji dystalnych części palców czy końcówki ogona. | Zaleca się chirurgiczne otwarcie ropni (w znieczuleniu ogólnym i/lub miejscowym) i usunięcie martwych, rozpadających się tkanek. Po zabiegu należy bezwzględnie zastosować antybiotykoterapię po uprzednim dobraniu leku w badaniach antybiotykooporności drobnoustrojów wywołujących chorobę. Chore zwierzęta należy przenieść na okres leczenia do "terrarium sterylnego". Leczenie wspomagające to podawanie witamin, aminokwasów, elektrolitów. | Dbałość o optymalne parametry środowiskowe i higienę w terrarium. Nie powinno się doprowadzać do sytuacji pojawienia się walk terytorialnych między zwierzętami np. nie powinno się łączyć dwóch samców legwanów zielonych w jednym zbiorniku. | | Streptokokkoza skóry | Najczęściej notowano u jaszczurek z rodzaju Pityuseneidechse gatunku P. pityuisensis. W charakterystycznie zmienionych chorobowo miejscach skóry identyfikowano bakterie Streptococcus sp. Choroba rozwija się dość powoli z zakażenia miejscowego może przechodzić w zakażenie ogólne - posocznicę atakując narządy wewnętrzne np. wątrobę. | Miejscami gdzie zmiany chorobowe pojawiają się najczęściej to granica skóry i błony śluzowej pyska, kloaka oraz gruczoły udowe (zapachowe). Pojawiają się tam szaro-białe strupy (silne krwawienia przy próbach mechanicznego usunięcia) powoli poszerzające swoją powierzchnię. | Polega na długotrwałym podawaniu odpowiednio dobranych antybiotyków (np. syntetyczne penicyliny). Zmiany można "wysuszać" poprzez systematyczne pędzlowanie środkami przeciwbakteryjnymi np. jodyną. Należy zapewnić zwiększoną podaż witamin. | Profilaktyka polega na likwidacji pasożytów zewnętrznych i optymalizacji warunków utrzymania. | | Mykobakterioza (gruźlica) | Prątki gruźlicy wykrywa się j jaszczurek niezmiernie rzadko. (1.1% z badanej populacji 4000 zwierząt). Najczęściej izolowano Mycobacterium ulcerans, Mycobacterium marinom, Mycobacterium thamnopheos. Zwierzęta najczęściej zakażają się drogą doustną a choroba rozwija się stosunkowo długo. Pierwsze symptomy choroby pojawić się mogą dopiero po trzech miesiącach od zakażenia. | Niespecyficzne, u kameleonów mogą np. w jamach ciała (w narządach miąższowych, na błonach surowiczych) rozwijać się mogą liczne i dość duże guzy gruźliczopochodne mogące utrudniać krążenie krwi, obrzęki kończyn. | Nieznane | Kwarantanna nowych zwierząt (szczególnie odławianych z natury). Higiena w terrarium. | | Salmoneloza | Bakterie Salmonella sp. stwierdza się często w badaniach laboratoryjnych wymazów z kloaki lub próbek kału pobranych od zwierząt nie ujawniających objawów klinicznych choroby. Zjawisko bezobjawowego nosicielstwa może stanowić niebezpieczeństwo zakażenia ludzi (szcz. Z grupy "zwiększonego ryzyka" tzn z defektem układu immunologicznego - np. z HIV). Jaszczurki najczęściej zakażają się drogą pokarmową ale możliwe jest też zakażenie transowarialne (składanie zakażonych jaj). | U jaszczurek możliwe jest rozwinięcie się posocznicy . Zwierzęta tracą apetyt. Może pojawić się biegunka, silne odwodnienie i wyniszczenie. Mogą też pojawić się obrzęki stawów (zapalenie stawów). Na dwanaście zwierząt statystycznie umiera dziesięć w ciągu trzech do sześciu tygodni. | Należy podjąć terapię szybko - przed wystąpieniem odwodnienia i wyniszczenia organizmu zwierzęcia. Podaje się antybiotyki po określeniu antybiotykooporności bakterii oraz leki wspomagające: elektrolity, witaminy, aminokwasy. | Należy przeprowadzić badania bakteriologiczne wymazów kałowych nowo pozyskanych zwierząt podczas sześciotygodniowej kwarantanny. Wrazie zarobaczenia podać leki przeciwpasożytnicze. Szybko reagować na wszelkie zmiany w zachowaniu jaszczurek. |
Węże
| Choroba | Charakterystyka | Objawy | Leczenie | Zapobieganie | | Lokalne infekcje bakteryjne | Są często związane z innymi chorobami jako zakażenia wtórne komplikując postawienie prawidłowej diagnozy. Lokalne zmiany skórne w postaci mniej lub bardziej licznych ropni pojawić się mogą przy zakażeniach wirusowych (Her pes, Paramyxo itp.) jako następstwo immunosupresyjnego działania wirusów oraz wyniszczenia chorobą organizmu zwierzęcia. Mogą pojawić się również jako następstwo zakażenia przyrannego.Z ropni skóry najczęściej izoluje się bakterie aerofilne z rodziny Enterobacteriaceae : Aeromonas.sp, Citrobacter freundii, Enterobacter sp., Escherichia coli, Proteus sp., Pseudomonas sp. Z beztlenowców (po zastosowaniu specjalnych metod hodowlanych) stosunkowo często izoluje się Clostridium caudaveris, Bacterioides ovatus, Bacterioides uniformis, Fusobacterium nucleatum. Powstawaniu ropni podskórnych sprzyja brak higieny w terrarium oraz obecność pasożytów zewnętrznych (egzoparazytozy). | W miejscu tworzenia się ropnia skóra twardnieje i blednie. Tworzy się wyraźna wyniosłość, która po pewnym czasie zostaje wyraźnie oddzielona od zdrowych tkanek. Starsze ropnie wypełniają z najczęściej biało-szare lub zielonkawe serowate masy martwej i zdegenerowanej tkanki. Podobne zmiany można stwierdzić przy wystąpieniu tasiemczycy lub zarażeniu przywarami - wędrujące podskórne larwy (plerocerkoid). Poza tym podobny obraz choroby może powstać w przypadku ziarniniaków i skórnych guzów nowotworowych. | Poleca się chirurgiczne opracowanie ropni w narkozie ogólnej oraz lokalnej (chlorek etylu). Ropnie otwiera się i usuwa chorą tkankę wraz z wąskim pasmem tkanek sąsiednich (jeśli sytuacja na to pozwala). Po zabiegu niezbędne jest podawanie antybiotyków (po antybiotykogramie). W przypadku nawrotów choroby skuteczne jest podawanie autoszczepionki. W wielu przypadkach przebieg leczenia jest pozytywny rokowanie pomyślne. | Utrzymanie higieny w terrarium, szybka reakcja na skaleczenia i inne zmiany skórne (pomoc lekarska). | | Posocznica (septicaemia) | Najczęściej stwierdza się ogólne zakażenia z udziałem Pseudomonas sp., Aeromonas sp. Mogą chorować wszystkie zwierzęta w terrarium. W przypadku zakażenia Chlamydiami u Bitis arietans pierwszymi zaatakowanymi narządami są wątroba i mięsień sercowy. | Całkowite zaprzestanie pobierania pokarmu, apatia, zaburzenia koordynacji ruchów, nienormalne ułożenie ciała, krwotoki z jamy ustnej, nadżerki i wybroczyny błony śluzowej pyska, charakterystyczne wybroczyny i wylewy krwawe na krawędziach łusek (szcz. długich łusek brzusznych). brzusznych początkowym stadium choroby wybroczyny mają żywo czerwony kolor a następnie zmieniają barwę na brązowy. Postawienie prawidłowej diagnozy jest możliwe przez ocenę objawów klinicznych jednak niezbędne jest jej potwierdzenie w badaniach bakteriologicznych. | Skuteczne przy początkowych stadiach rozwoju choroby. Koniecznym jest podawanie antybiotyków po uprzednim określeniu antybiotykooporności bakterii odpowiedzialnych odpowiedzialnych za powstanie choroby. Istotnym jest relacja między częstotliwością podawania antybiotyków antybiotyków temperaturą. Jeśli w terrarium utrzymywana jest temperatura powyżej 25°C należy podawać lek codziennie a jeśli temperatura spada poniżej 25°C - co drugi dzień. Poza antybiotykami antybiotykami terapii stosuje się witaminy A, E, B-complex i aminokwasy (i.m, i.p). Nie jedzące węże należy karmić na siłę z zachowaniem koniecznych środków ostrożności - sondą bezpośredniio do żołądka płynny pokarm (jajko zmieszane z płynem wieloelektrolitowym) Zwierzęta należy utrzymywać w "sterylnym" terrarium, w temp. około 30°C na koniecznie suchym podłożu - gazety, papierowe ręczniki. Prognoza ostrożna. | Odpowiednia higiena i optymalizacja warunków chowu i hodowli. Systematyczna wymiana wody w basenach, dezynfekcja. Chore zwierzęta należy jak najszybciej izolować i poddać leczeniu. Pozostałym (zdrowym) należy podnieść temperaturę w terrarium, podawać więcej jedzenia oraz preparatów witaminowych. Podać preparaty przecie pasożytom żołądkowo-jelitowym. | | Mykobakterioza (gruźlica) | Gruźlicę węży wywołuje przede wszystkim Mycobacterium thamnopheos, Mycobacterium marinum i Mycobacterium chelonei. Choroba ma przebieg przewlekłego ogólnego zakażenia organizmu. | Są mało wyraźne i niespecyficzne. U niektórych węży może pojawiać się niechęć do jedzenia a u innych wzrost apetytu. W diagnostyce stosuje się badanie endoskopowe (wątroba, jelita itp.) | Nieznane - uwaga niektóre typy Mycobacterium sp. Są niebezpieczne dla dla zdrowia człowieka (zoonoza). | Nieznane | | Salmoneloza | W badaniach bakteriologicznych wymazów kałowych pobranych od węży stwierdzono wystąpienie bezobjawowego nosicielstwa różnych serowarów Salmonella sp. u 50 % badanych zwierząt. Węże mogą być też nosicielami typów Salmonelli niebezpiecznych dla zdrowia człowieka. Zwierzęta zarażają się poprzez zanieczyszczoną karmę (np. produkowane na bazie mączek mięsno-kostnych brykiety - karma dla gryzoni) pozostając bezobjawowymi nosicielami. Objawy kliniczne pojawiają się jedynie przy doświadczalnym zakażeniu - podanie zawiesiny bakterii do jam ciała. | Pojawiają się jedynie przy zaburzeniach odporności zwierząt w następstwie np. długotrwałego transportu, nieodpowiednich warunków utrzymania w terrarium itp. Może pojawić się biegunka, objawy duszności. Mogą się także rozwinąć objawy zakażenia ogólnego - posocznicy. | Należy bezwzględnie rozpoznać czynnik zakaźny w badaniach bakteriologicznych (wymazy kałowe, krew) oraz określić antybiotykooporność bakterii. Dobre efekty terapeutyczne daje zastosowanie Biseptolu, ampicyliny i chloramfenikolu. Należy również prowadzić leczenie wspomagające: elektrolity, aminokwasy, witaminy. Nie ma możliwości całkowitej eliminacji bakterii z organizmu węża. Zwierzęta pozostają bezobjawowymi nosicielami Salmonella sp. | Utrzymanie higieny w terrarium, "żywa karma" musi być zdrowa, w dobrej kondycji. |
Żółwie
| Choroba | Charakterystyka | Objawy | Leczenie | Zapobieganie | | Posocznica | Postać uogólnionego zakażenia organizmu przyjmują najczęściej infekcje z udziałem Klebsiella oxytoca, Aeromonas sp., Pseudomonas sp. | Przede wszystkim pojawienie się czerwonych plam szczególnie na obszarze pancerza brzusznego (pod łuskami). Niekiedy zwierzęta wykazują duszność - oddychają otwartym dziobem. Możliwe są również przypadki śmiertelne nagłe - bez wcześniejszych objawów rozwoju choroby. | Podawanie (min 5 dni) antybiotyków po uprzednim wykonaniu antybiotykogramu. Dobre efekty terapeutyczne uzyskuje się poprzez podniesienie temperatury otoczenia zwierząt oraz zakwaszenie wody w basenie żółwi ( 6 ml 1 N HCl/ 1 litr wody w basenie). | Optymalizacja warunków utrzymania, higieniczne utrzymanie terrariów, zwalczanie pasożytów, dezynfekcja ran, 6-cioygodniowa kwarantanna nowych zwierząt, badanie kału, wymazów kałowych - natychmiastowe podanie leków przy stwierdzeniu Klebsiella oxytoca, Aeromonas sp., Pseudomonas sp. przez 10 dni. | | Salmoneloza | Jest najbardziej znaną wśród hodowców antropozoonozą żółwi. Z danych amerykańskich wynika że 14% klinicznych zakażeń salmonelozowych ludzi powstało na skutek bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żółwiami (szczególnie wodno-lądowymi). U gadów stwierdzono bezobjawowe nosicielstwo ok. 200 serotypów Salmonella sp i Arizona sp. (29% populacji żółwi wodno-lądowych i 15-16% populacji żółwi lądowych). Zakażone żółwie mogą całymi latami zachowywać dobre zdrowie. Należy pamiętać, że żółwie wodno-lądowe oddając kał w wodzie w istotny sposób zanieczyszczają baseny (103-106 komórek bakterii / litr wody). | Pojawiają się u zwierząt (nosicieli) narażonych na długotrwałe i silne czynniki stresogenne (transport, złe warunki chowu) i są niespecyficzne - uzależnione od zaatakowanego układu. Może pojawić się biegunka (zapalenie jelit), objawy posocznicy, duszność (zapalenie płuc). | Nie jest proste i rzadko prowadzi do całkowitego wyleczenia (usunięcie nosicielstwa). Terapia polega na długotrwałym podawaniu odpowiednio dobranych (antybiotykogram) leków - chloramfenikol, ampicylina, enrofloksacyna itp. W leczeniu wspomagającym podwalne są przede wszystkim witaminy oraz elektrolity. W leczeniu zwierząt o wodno-lądowym trybie życia dobre efekty przynosi kąpiel w rozrworze antybiotyku. Leczenie przerywa się po kilkukrotnych badaniach kontrolnych wymazów kałowych. | - Ograniczenie kontaktu z dziećmi
- Dokładne mycie rąk
- Wodę z basenów wylewa się zawsze do toalety - nigdy do kuchennego zlewu
- Nie powinno się łączyć w jednym terrarium z żółwiami wodno-lądowymi innych gatunków zwierząt. |
|
Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu
