Artykuł w kategoriach: Jaszczurki – Opisy, Waranowate

Varanus giganteus – waran wielki


Oceń 1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek [49]
Loading...

Varanus giganteus – waran wielki

Varanus giganteus (Gray, 1845) to największy przedstawiciel spośród wszystkich gatunków waranów występujących na kontynencie australijskim. Mimo swoich rozmiarów jest ostrożnym i z rzadka tylko widywanym jaszczurem.


Przez autochtoniczną ludność warany te uważane są za święte i wykorzystywane w tradycyjnych obrzędach (a wytapiany tłuszcz używany do celów leczniczych); powiązane z mitologią aborygeńską („czas snu”) mają w niej swe poczesne miejsce – częstym motywem malowideł były właśnie warany. Były też źródłem pokarmu dla aborygeńskich plemion zamieszkujących tereny pustynne. Większość badań i obserwacji poczynionych nad tym gatunkiem miało i ma miejsce na wyspie Barrow u wybrzeży Zachodniej Australii, skąd zresztą pochodzą dwa rekordowe okazy o długości 213 cm (z 1840 r.), z których jeden był holotypem (wzorem) do opisania gatunku przez J.E.Gray’a. Obecnie uważa się, że samce tego gatunku osiągają średnią długość ok.160 cm, a długość w granicach 2 metrów lub ją przekraczająca jest raczej wyjątkiem niż regułą. Ze średnią wagą 15 kg, najcięższe osobniki mogą ważyć ponad 20 kg. To imponujące i piękne warany – mocnej budowy ciała, z długim zwężającym się przy końcu ogonie. Pysk ozdobiony charakterystycznym wzorem siatki w czarnym kolorze. Głowa i szyja kremowobiała ze wzorem czarnych linii i plamek. Wzór w części grzbietowej składa się z brązowych rozet o ciemniejszych brzegach. O ciemnobrązowych kończynach z kremowymi lub żółtawymi cętkami. Mimo swego pozornie ociężałego wyglądu są doskonałymi i szybkimi biegaczami, dobrze wspinają się i skaczą.

 

 

Wygląd samca warana wielkiego Varanus giganteus

Samce są zazwyczaj masywniej zbudowane i większe od samic, z długością tułowia (SVL) 75-90 cm. Ponadto posiadają widoczne wybrzuszenia u podstawy ogona wskazujące na obecność hemipenisów.

 

Wygląd samca warana wielkiego Varanus giganteus

Samice mniejsze – dorastają do 130-140 cm długości całkowitej, przy długości tułowia (SVL) 55-70 cm.

 

Długość życia warana wielkiego Varanus giganteus

Co najmniej kilkanaście lat.

 


Aktywność warana wielkiego Varanus giganteus

Dzienna.

 

Występowanie warana wielkiego Varanus giganteus

Australia

 

Biotop warana wielkiego Varanus giganteus

Preferują suche i pustynne tereny, również te z rozproszonymi formacjami skalnymi, widywane na terenach zdominowanych przez roślinność krzewiastą (tzw.”scrub”), rzadko porośniętymi drzewami czy też na użytkach zielonych. Na swe kryjówki adaptują jaskinie, rozpadliny skalne, nory i jamy, w przypadku ich braku chętnie wspinają się na drzewa wylegując się na ich gałęziach. Występują od zachodniego Queenslandu, przez centralną część kontynentu aż po wybrzeże Zachodniej Australii.

 


Żywienie warana wielkiego Varanus giganteus

W warunkach naturalnych na ich dietę składają się bezkręgowce, ryby, gady (znane są z pożerania innych mniejszych waranów w tym przedstawicieli własnego gatunku), ptaki i ich jaja oraz ssaki, w tym nawet tak duże jak torbacze (walabie). Populacja z wybrzeża sezonowo żywi się świeżo wyklutymi żółwiami. Jeden posiłek może stanowić 20-30% masy samego warana.
Wszystkie gatunki dziko żyjących, australijskich waranów poddawane są badaniom treści pokarmowej jak i identyfikacji śladów z ich odchodów, dzięki temu coraz lepiej poznajemy ich preferencje pokarmowe – identyfikację często przeprowadza się w oparciu o metodę Brunnera i Comana. Wysoki odsetek przebadanych osobników nie zawiera w ogóle treści pokarmowej co może oznaczać, że warany stosunkowo rzadko mają możliwość odżywiania się.

 

Rozmnażanie warana wielkiego Varanus giganteus

W środowisku naturalnym sezon rozrodczy poprzedzony jest rytualnymi walkami samców o możliwość zapłodnienia samicy. Samym kopulacjom towarzyszą również agresywne zachowania ze strony pobudzonego samca, samica jest ganiana, drapana i gryziona. W kilka tygodni od kopulacji samica składa najczęściej od 6 do 11 jaj w wykopanych przez siebie głębokich norach i tylko raz w ciągu sezonu. Klucie następuje dopiero wiosną, w następnym roku.
Jak do tej pory przypadki rozmnożenia tego gatunku w warunkach terraryjnych znane są jedynie z Australii, gdzie warany trzymane były na zewnętrznych wybiegach. W 2006 r. w SWW (Sydney Wildlife World) po raz pierwszy w warunkach niewoli zaobserwowano dwukrotne złożenie jaj w ciągu jednego sezonu rozrodczego – pierwszy składał się z 11 jaj, drugi tylko z 7 sztuk, inkubacja w temperaturze 30-32°C trwała ok. 8 miesięcy. Wyklute warany mierzyły prawie 40 cm przy wadze 30-50 gramów i były znacznie bardziej jaskrawo ubarwione niż osobniki dorosłe.

 
Opracowanie i źródła informacji
Opracował Piotr Prokulewicz

Post Comment