Artykuł w kategoriach: Początkujący, Wije – Artykuły

Skolopendry – najczęściej zadawane pytania


Oceń 1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek [1]
Loading...

1. Jaka skolopendra najlepsza jest dla początkującego?

Poleca się skolopendry o słabym jadzie takie jak:


Scolopendra cingulata oraz Scolopendra dalmatica z czego pierwsza jest o wiele bardziej dostępna oraz tańsza. Inne gatunki łatwo osiągalne na naszym rynku – Scolopendra subspinipes oraz Ethmositmus spp., Ich jad jest mocniejszy i nadają się tylko dla doświadczonych hodowców zwierząt jadowitych, którzy chcieliby rozpocząć swoją przygodę z parecznikami. W wersji ekonomicznej możemy złapać pospolitego drewniaka, warunki utrzymania, temperament jak młodziutkiej skolopendry.
[Do góry]

2. Jakie terrarium – wielkość, podłoże, wystrój?

Wielkość terrarium powinna być przystosowana do wielkości naszego podopiecznego – dla młodego osobnika bezproblemowo wystarczy popularny moczbox lub niewielki pojemnik po sałatce, po uprzednim wykonaniu wentylacji (kupujemy sałatkę w hipermarkecie, wyjadamy zawartość i pudełeczko sobie zatrzymujemy), dla większych osobników stosuje się ogólnie przyjęty standard długości ścianek 2x długość osobnika na 1x długość osobnika, czyli dla skolopendry o 15cm długości komfortowy pojemnik ma 2×15=30cm długości na 15cm szerokości. Wysokość w gruncie rzeczy dowolna, pamiętać należy iż pareczniki potrafią postawić prawie całe swoje ciało w pozycji pionowej oraz wspinać się po silikonie w rogu terrarium, także zdecydowanie odradza się pojemniki odkryte. Przy robieniu wentylacji należy uwzględnić grubość naszego podopiecznego, zdarzają się przypadki, że przez ~1mm szerokości dziurkę uciekła na oko 2x grubsza skolopendra.

Jako podłoże idealnie sprawdza się włókno kokosowe (lub torf odkwaszony) wymieszany z piaskiem, w stosunku od 3:1 do 1:1 w zależności od biotopu z którego pochodzi skolopendra. W celu polepszenia warunków możemy dodać wermikulit, wpływa on ujemnie na rozwój pleśni i grzybów.
Przy wykańczaniu ogranicza nas jedynie nasza wyobraźnia, pamiętać należy tylko o obowiązkowej kryjówce (zdarzają się przypadki śmierci skolopendry prawdopodobnie spowodowane stresem) – np.: kawałek suchej kory, kamień, itp.
[Do góry]

3. Kiedy skolopendra się zaaklimatyzuje w nowym terrarium?

Po przeprowadzeniu osobnika do nowego lokum najlepiej go zostawić na jakiś czas w spokoju, aby bezstresowo poznał nowe środowisko. Skolopendra w tym czasie będzie szukać kryjówki lub sobie takową zrobi/wykopie.

Aklimatyzacja zdrowych osobników nie trwa długo i nawet po jednym dniu skolopendra swobodnie porusza sie po nowym pojemniku i bez problemu przyjmuję pożywienie.
[Do góry]

4. Jak często karmić? / Skolopendra nie chce jeść!

Może być to zależne od: kaprysu zwierzaka, zbliżającej się wylinki lub tego iż jest po prostu najedzony. Dorosłe osobniki karmimy średnio raz/dwa razy w tygodniu, młode częściej, naprawdę dużym osobnikom możemy podawać martwą mysz raz na miesiąc. Szczególnie uważać należy, aby skolopendry nie przekarmić, przekarmiona może stracić apetyt na kilka miesięcy! Mimo wszystko powinno się przyjąć zasadę mniejszych porcji częściej niż dużych porcji rzadziej. Zdarzają się przypadki postu nawet pół rocznego po obfitym nakarmieniu oraz w okresie przedwylinkowym. Bardzo istotne po obfitym nakarmieniu jest utrzymanie temperatury powyżej 15°C. Najedzona skolopendra trawi pokarm w szybkości zależnej od temperatury otoczenia. Gdy temperatura jest zbyt niska pokarm w jelitach skolopendry nie jest trawiony i zaczyna gnić co zazwyczaj doprowadza do śmierci zwierzaka.
[Do góry]

5. Czym karmić skolopendry?

Przede wszystkim owadami (świerszcze, szarańcza, karaczany, mączniki, itp) odpowiednio dobrane do wielkości naszego podopiecznego. Dorosłym możemy od czasu do czasu zafundować uprzednio ubitego noworodka mysiego bądź dorosłą mysz. Również można im podawać owady łąkowe oraz pajęczaki i mięczaki, lecz wtedy zawsze istnieje ryzyko przeniesienia pasożytów. Od czasu do czasu możemy trochę poeksperymentować z jedzeniem, niektóre osobniki (gatunki?) chętnie jedzą rośliny, a niektóre maja ochotę nawet na chorizo – salami czy serek pleśniowy brie!
[Do góry]

6. Skolopendra się zakopała pod ziemią! Co robić?

Nic. To u skolopendr jak najbardziej normalne. Są to z natury zwierzęta nokturalne, w dzień chowają się (na przykład w podłożu), aby na wieczór wyjść trochę sobie pozwiedzać. Jak wszystkie zwierzęta nocne, uciekają przed ostrym światłem i jest ono dla nich stresujące. Jeśli jednak przez dłuższy czas nie wychodzi spod ziemi może to być objaw zbliżającej się wylinki.
[Do góry]

7. Po ilu wylinkach moja skolopendra jest już dojrzała płciowo?

Skolopendry rosną przez całe życie, także dokładnie nie jest ustalony wiek dojrzałości płciowej. Zależnie od gatunku i temperatury otoczenia następuje to pomiędzy 2 a 4 rokiem życia skolopendry.


Kiedy nie znamy wieku a mamy osobnika który osiągnął połowę swojej maksymalnej długości możemy założyć że jest już dojrzały płciowo.
[Do góry]

8. Jak rozpoznać płeć u skolopendry?

Nie ma prostego sposobu na rozpoznanie płci po wyglądzie zewnętrznym, niektórzy twierdzą iż jest to nawet niemożliwe. Nie istnieją obecnie żadne znane różnice w dymorfizmie okolicy płciowej

skolopendr. Najczęściej spotykaną metodą sekowania jest wpuszczenie dwóch osobników do jednego pojemnika i obserwacji, jeżeli się zaatakują, bądź będą miały delikatnie powiedziawszy chłodne

relacje to są najprawdopodobniej tej samej płci, natomiast jeśli wykazują spore zainteresowanie sobą; dotykają się czułkami, etc. to prawdopodobnie mamy parkę, oczywiście istnieje ryzyko, iż

jeden osobnik zabije drugiego.
Istnieją również poszlakowe dowody na przynależność do danej płci, mianowicie:
– samice mają krótszą ostatnią parę nóg, samce (nie u wszystkich gatunków) dłuższą
– samice są potężniej zbudowane
– samce są mniejsze od samic
– samce mają (nie u wszystkich gatunków) większe, grubsze szczęki
– samce mają węższą, mniejszą głowę i segmenty zagłowowe
– samce czasem pokazują swoje genitalia, więc wtedy sprawa jest oczywista
Jedynie u S. morsitans oraz S. dalmatica naukowo został opisany dymorfizm płciowy;

U Scolopendra morsitans samce posiadają grzebienie biegnące przez prefemur, femur, tibia oraz tarsus ostatniej pary nóg.


[foto=76784][/foto]

[foto=76783][/foto]

Natomiast u samców S. dalmatica występuje owłosiony tarsus na ostatniej parze nóg.

[foto=76785][/foto]
[Do góry]

9. Czy można hodować kilka skolopendr w jednym terrarium?

Zdecydowanie nie! Skolopendry wykazują ogromną agresję w stosunku do siebie i prędzej czy później (najczęściej ta pierwsza ewentualność) pozostaje jeden najsilniejszy osobnik. Są jednak wyjątki;

mianowicie Scolopendra subspinipes multilans oraz Alipes spp. wykazują tendencje do życia we wspólnocie. O tyle jest to ciekawe iż ten poziom tolerancji innych osobników tych

gatunków ma zupełnie różną genezę. S. s. multilans od tysięcy las była znana chińskiej medycynie ludowej. Była hodowana i przetrzymywana w ogromnych pojemnikach nieraz po kilkaset sztuk

jak nie więcej i po prostu komunalność jest niejako cechą przystosowawczą do w/w. warunków. Alipes spp. na szczęście nie miały tak dramatycznej historii.

Dodam tylko iż na ta tematykę trzeba patrzeć dość względnie, przez ponad rok hodowałem parkę Alipes grandidieri grandidieri w jednym terrarium, z kolei z 3 sztuk Scolopendra subspinipes multilans po stosunkowo niedługim czasie pozostała mi tylko 1. Prowadzone są również eksperymentalne hodowle m.in. Scolopendra gigantea oraz Ethmostigmus spp. ale te dane wymagają jeszcze potwierdzenia w przyszłości.

Scolopendra gigantea:

[foto=76788][/foto]
[Do góry]

10. Moja skolopendra ma roztocza! Co robić?!

Przede wszystkim nie panikować. Jeżeli roztocza biegają sobie po podłożu to żaden powód do strachu, bezpośrednio nie zagrażają one naszemu pupilowi. Z kolei, jeżeli chodzą po skolopendrze, są na niej to już sprawa ma się gorzej. Jeżeli stan infestacji nie jest jeszcze poważny wystarczy przenieść skolopendrę na pewien czas do suchego pojemnika z wilgotnym papierem / ligniną. Roztocza powinny systematycznie schodzić ze skolopendry na wilgotne podłoże w celu rozmnażania. Podłoże wymieniamy codziennie. Natomiast jeżeli sytuacja jest poważna musimy zastosować kwarantannę.

Wszystkie zarażone, bądź podejrzane o zarażenie osobniki przenosimy do pojemników z suchym, nieostrym piaskiem i miseczką wody. Pisząc wprost 0% wilgotności, przy takich warunkach roztocza nie mają jak się rozmnażać, a skolopendra uzupełnia niedobór wody z miseczki. Po upłynięcie całego okresu cyklu rozwojowego roztoczy powinny one zginąć, jest to okres około 10dni. Najlepiej pozostawić skolopendrę jeszcze na jakiś czas, abyśmy mieli pewność, że akcja zakończy się sukcesem. WAŻNE! Trzeba pilnować, aby zawsze w miseczce była woda! Nie wolno w tym czasie wyjechać (albo pozostawić zwierzaki pod opieką Syryjczyka!) gdyż skolopendra może po prostu wylać wodę miseczki, która natychmiast wsiąknie w piasek.
[Do góry]

11. Uciekła mi skolopendra! Co robić?

Po pierwsze – nie panikuj. Po drugie… nie daj się ugryźć. Ustal jak dawno mogła uciec? Oraz do jakiego obszaru domu/mieszkania miała dostęp. Jeżeli nie masz pod drzwiami od pokoju żadnej (nawet minimalnej) szczeliny i były zamknięte to można mówić o szczęściu – pozostaje nam tylko bardzo starannie przeszukać pokój; wszystkie zakamarki, szczeliny, dziury, dokładnie (!) przeszukać ubrania, itp. Jeżeli to nie odniesie skutku a wciąż jesteśmy pewni, że nie uciekła nigdzie dalej to najlepiej jest zostawić gdzieś w rogu / przy ścianie sporą wilgotną szmatę i zostawić w spokoju pokój na noc. Najprawdopodobniej parecznik zwabiony wilgocią i całkiem dobrą kryjówką postanowi się w niej ukryć. O wiele gorzej mają się sprawy gdy zwierzak miał większe pole do popisu i może być praktycznie wszędzie. Pozostaje nam przeszukanie wszystkich dostępnych mebli, zakamarków. Po dokładnym przeszukaniu danego pomieszczenia możemy je odciąć od reszty naklejając na drzwiach karteczkę „Czysty”. Jeżeli jeszcze nie grozi nam eksmisja z powodu spanikowanej mamy oraz (to bardzo ważne) wiemy iż naszym najbliższym nic nie zagraża pozostaje pozamykać wszystkie pokoje i w każdym z nich umieścić wilgotną szmatę. Środkiem ostatecznym jest użycie płytki Globol która skutecznie unieszkodliwi uciekiniera.

Z własnego doświadczenia dodam iż takie nieplanowane wyprawy moich podopiecznych trwały nawet do kilku miesięcy, a bardzo zdumiewającym był fakt iż przeszło od tygodnia na gigancie

Ethmostigmus sp. dosłownie wypłynęła mi ze zlewu w domu, piętro niżej niż uciekła! Świadczy to o ogromnej sile samozachowawczej i doskonałemu dopasowywaniu się do nowych warunków środowiska.

[Do góry]

12. Czy oraz dlaczego mogę hodować wraz ze skolopendrą stonogi?

Stonogi (Isopoda) stanowią coraz popularniejszą wśród hodowców grupę zwierząt. Ich niewątpliwym plusem i głównym celem hodowli jest ‘sprzątanie’. Isopoda wyjadają niezjedzone resztki posiłków naszej skolopendry, przy czym są na tyle małe, że nie stanowią celu ataku skolopendry (pomijam młodziki). Ich kolejnym niewątpliwym atutem jest to iż w żaden sposób nie są w stanie zagrozić skolopendrze, namnażają się tylko do poziomu wystarczającego pożywienia, kiedy pożywienia (odpadków) jest mniej ich liczebność się zmniejsza. Nie potrzebują żadnych specjalnych warunków, żyją w ściółce.
[Do góry]

13. Skąd wziąć stonogi?

Najpopularniejszy gatunek, zwany m.in. Stonogą piwniczną lub murową można znaleźć praktycznie wszędzie, gdzie jest wilgotno i jest miejsce na kryjówkę; pod kamieniami, deskami, przy murach, w piwnicach, naprawdę możliwości jest multum i ilości robactwa też praktycznie jest bez liku.
[Do góry]

14. Jak mierzymy długość skolopendry?

Prawidłowo powinno się podawać DC – długość ciała, choć często sprzedawcy ‘doliczają’ sobie długość czułek (anten) i nóg podając trochę zawyżoną wartość.
[Do góry]

15. Czy mogę wziąć do ręki moją skolopendrę?

Można śmiało napisać, że „handing” uprawiają tylko ludzie naprawdę wyjątkowo doświadczeni albo… idioci, z czego tych drugich jest zdecydowanie więcej. Jest to bardzo niebezpieczne, skolopendry są nieobliczalne i mogą zaatakować w każdej chwili bez wyraźnych przyczyn, do mitów również należy odłożyć przekonanie, że przecież nie ugryzie czegoś po czym chodzi…Błąd! Skolopendry mają na czułkach chemoreceptory, badając nimi podłoże doskonale wiedzą, że nie są już na gałęzi albo podłożu tylko na czymś innym… nowym… a skolopendry maja w zwyczaju testować podłoże kąsając je.

Skutki takiego zachowania są łatwe do przewidzenia.
[Do góry]

16. Ukąszenie skolopendry

W razie przypadku ukąszenia przede wszystkim zachowaj spokój, opóźni to rozprzestrzenianie się toksyn po organizmie. Jad skolopendr nie jest niebezpieczny dla człowieka (pomijając ryzyko wystąpienia szoku anafilaktycznego). Prawdopodobnie skończy się to jedynie miejscowym bólem, zaczerwienieniem i ewentualnie opuchlizną. Możesz wypić wapno. Jednak gdy Twój stan się pogorszy, nie wahaj się udać do lekarza po pomoc. Zainteresowanych odsyłam do temat z relacjami ukąszeń.
[Do góry]

17. Siła jadu skolopendry

Te wszystkie opinie, hasła, że skolopendry mają bardzo mocny, śmiertelny jad można śmiało włożyć między bajki, jest to typowy przesąd, mit…

Teraz trochę faktów naukowych:

Objawy po ukąszeniu:

Lokalny ból, swędzenie, rozdrażnienie, stan zapalny.
Ból może trwać od 1min do ponad 4godziń, swędzenie nawet 4dni.

Jad skolopendr zawiera:

Serotoninę, histaminę, ponadto zawiera proteazy (cytolizyna).

LD50 (mg/kg) myszy:

Autor: Bettini

Skróty:
IM – intramuscularly – domięśniowo
IV – Intravenous – dożylnie

Dla porównania, osa ma LD50 (czysta toksyna) na poziomie 2,5.

W ciągu ostatnich 100 lat na świecie odnotowano tylko trzy przypadki śmierci człowieka po ukąszeniu przez skolopendrę (z czego 2 z nich budzą wątpliwości). Trzeci przypadek, miał miejsce w 2005 roku. 46-letni mężczyzna z Turcji, jest to pierwszy przypadek odnotowania śmierci spowodowanej ukąszeniem przez skolopendrę. (każdego roku ponad 5000 ukąszeń jest odnotowywanych na terenie samej Turcji, bez żadnych komplikacji).

Ręka po ukąszeniu przez dużego osobnika Scolopendra subspinipes:

[foto=43841][/foto]

Opuchlizna

[foto=43840][/foto]

Ukąszenie

Ręka Mauera po ukąszeniu przez małego osobnika S. subspinipes

[foto=76753][/foto]

Opuchlizna

[Do góry]

18. Moja skolopendra złożyła jaja! Co mam robić?

Na początek przyjąć gratulacje znajomych – masz samiczkę. Ale nie przejmuj się, w 50% przypadków jaja są zjadane bez żadnego powodu, a w pozostałych, 30-40% zjadane z powodu stresu. Najlepiej samicy nie przeszkadzać, ograniczyć manipulację w jej pojemniku do minimum, a najlepiej przenieść w jakieś ciepłe, ciemne i ustronne miejsce, aby nikt jej nie niepokoił. Powinno się zaglądać do niej raz lub dwa razy w tygodniu kontrolując wilgotność (nigdy nie pryskać bezpośrednio na skolopendrę wodą!) oraz karmiąc ją. Karmić należy martwym pokarmem, podawanym pod same szczęki pęsetą.

Jeżeli nie chce jeść, nie zostawiamy pokarmu w pojemniku.
[Do góry]

19. Kiedy i jak mogę oddzielić młode skolopendry od matki?

Młode kiedy nabiorą już barw i przejdą pierwszą wylinkę uznawane są za samodzielne skolopendry, możemy je jednak trochę dłużej razem potrzymać. Dla każdego malucha należy przygotować oddzielny pojemnik wraz z wykonaną wentylacją (świetnie nadają się pojemniczki po sałatkach z marketów). W pojemniku trochę wilgotnego podłoża, które również będzie służyło za tymczasową kryjówkę. Po oddzieleniu przechodzimy do karmienia – kawałkami mączników, wylęgiem świerszcza, małymi karaczanami, etc. Odpadki usuwamy regularnie następnego dnia i nie zapominamy o kontroli wilgotności.
[Do góry]

20. Kiedy moja młoda skolopendra sie wybarwi?

Skolopendry wybarwiają sie po ok. 5-7 wylinkach, wtedy zaczynają bardziej przypominać swoich rodziców.
[Do góry]

 

Autorzy: @Grzegorz Pełka @Adam Kowalczewski

Poprawki: @Maikardaaion oraz @kurimu

Zdjęcia Stevena Lenaerts
www.scolopendra.be

Jedno przemyślenie na temat Skolopendry – najczęściej zadawane pytania

Dodaj swoje przemyślenie na temat artykułu