Artykuł w kategoriach: Jaszczurki – Artykuły

Oswajanie jaszczurek


Oceń 1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek [9]
Loading...

Oswajanie jaszczurek

Oswajanie jaszczurek jest dość złożonym procesem. O Twoim powodzeniu decyduje gatunek jaszczurki oraz cechy osobnicze. Często okazuje się jednak, że gatunek, który powinien być usposobieniem spokoju, takim nie jest, a jego temperamentu nie jesteśmy w stanie opanować. Istnieje jednak kilka wskazówek, które pomogą Ci w oswojeniu Twoich podopiecznych.


Na początku należy się jednak zastanowić nad samą istotą oswajania gadów. Słowo „oswoić” w tym wypadku jest nie do końca trafne. Słownikowa definicja tego słowa brzmi: „osobniczy proces polegający na wygasaniu lęku przed człowiekiem dzikich, WYŻSZYCH ZWIERZĄT; objawia się zanikiem reakcji obronnych […]”. Teraz, gdy znamy już definicje słowa mogę wykazać nietrafność w używaniu stwierdzenia „oswoić jaszczurkę”.

Pierwszą niezgodnością jest to, że według definicji, proces oswajania występuje u „wyższych zwierząt”, Gadów nie zaliczamy do tej grupy. Niezgodność ta na wstępie wyklucza możliwość OSWAJANIA JASZCZUREK.
Najlepszym określeniem wydaje się być „przyzwyczajenie do obecności człowieka”. Jaszczurki nie widzą przyjemności w bliskim kontakcie z człowiekiem, jedne to po prostu lepiej znoszą, inne gorzej. Twoim zadaniem jest sprawić, by jaszczurka czuła się przy Tobie pewniej i bezpieczniej, by przyzwyczaiła się do Twojej obecności i nie kojarzyła Ciebie z zagrożeniem, czy tylko i wyłącznie pożywieniem. W tym celu, należy wykonać kilka czynności, które mam zamiar przedstawić.

Pierwszym, najważniejszym krokiem jest uświadomienie sobie tego, że „oswojenie jaszczurki” jest procesem złożonym i wymaga od nas cierpliwości. Jaszczurki, tak jak ludzie, mają różne temperamenty, dlatego nie jesteśmy w stanie jednoznacznie stwierdzić ile czasu potrzeba na oswojenie danego osobnika. W przypadku niepowodzeń, nie należy się zniechęcać, tylko próbować dalej i szukać ewentualnych błędów, które popełniliśmy do tej pory.

Etapy oswajania

  • Pierwszy etap

    Powinien on trwać do momentu, gdy jaszczurka przestanie uciekać w popłochu na Twój widok, zacznie regularnie przyjmować pokarm, jak i będzie wykazywać typowe dla swojego gatunku zachowanie (np. wygrzewanie się, korzystanie z basenu). W tym czasie jaszczurka poznaje nowe otoczenie i przyzwyczaja się do niego. Unikaj wtedy przebywania w pobliżu terrarium, a otwieranie zbiornika ogranicz do niezbędnego minimum (np. wymiana wody, usuwanie odchodów czy podanie pokarmu). Żywy pokarm podawaj po ok. 3 dniach od momentu zamieszkania jaszczurki w nowym terrarium i podawaj go w niedużych ilościach. Bardzo dobrym pomysłem jest zasłonięcie szyby ciemnym materiałem.

  • Drugi etap

    Jeśli jaszczurka zacznie regularnie przyjmować pokarm, a Twój widok nie będzie powodował panicznej ucieczki, kolejnym krokiem będzie przyzwyczajenie gada do Twojej obecności w jej pobliżu. W tym celu najlepiej jest umieścić terrarium w miejscu, gdzie w ciągu dnia spędzasz najwięcej czasu (np. biurko). Pamiętaj o tym, by w pobliżu terrarium nie wykonywać żadnych gwałtownych ruchów. W tym okresie manipulacje w terrarium, także ogranicz do niezbędnego minimum. Kiedy zauważysz, że jaszczurka nie reaguje ucieczką czy widocznym zdenerwowaniem na Twój widok, możesz przejść do kolejnego etapu.

  • Trzeci etap

    Kolejnym etapem jest przyzwyczajenie jaszczurki do Twoich rąk, czyli do Twojego zapachu. W tym celu, kilka razy dziennie wkładaj ręce do terrarium (w żadnym wypadku nie dotykaj jaszczurki). Nie wykonuj przy tym gwałtownych ruchów. Jeśli jaszczurka będzie ciekawska i sama zdecyduje się z bliska spojrzeć na Twoje dłonie – pozwól jej na to. Jeśli zdarzy się, że jaszczurka wejdzie na dłoń, to nie jest jeszcze dostateczny znak, by móc wyciągnąć ją z terrarium. Jeśli nie zdarzy się to jednorazowo, to może oznaczać, że przed Tobą łatwa droga do „oswojenia”. Jeśli zauważysz, że Twój gad jest znacznie spokojniejszy, kiedy manipulujesz w terrarium lub też całkiem nie zwraca na Ciebie uwagi, to znaczy, że jest gotowy na kolejny stopień procesu oswajania.

  • Czwarty etap

    W tym etapie jaszczurka zacznie kojarzyć Ciebie nie, tylko jako potencjalne zagrożenie, a wręcz odwrotnie, zacznie kojarzyć Twoją osobę z jedzeniem. W pierwszej kolejności należy próbować podawać jedzenie z pęsety (tutaj najlepsze będą żywe świerszcze lub karaczany, bo są najbardziej ruchliwe). Następnie staraj się nakłonić jaszczurkę do zjedzenia mączników z Twojej dłoni: w tym celu nasypujemy niewielka ilość ruchliwych larw na dłoń i podsuwamy ją pod pyszczek gada. Pamiętaj, nie rób nic na siłę – jeśli jaszczurka zacznie uciekać przed dłonią, bądź zastosuje jedną ze swoich technik obronnych, znaczy to, że musisz się tym razem wycofać. Próbuj do skutku. Jeśli jaszczurka zacznie wreszcie jeść z dłoni możemy zacząć próbować brać ją na ręce.Niektórzy hodowcy negują przyzwyczajanie jaszczurek do karmienia z ręki twierdząc, że w ten sposób zatraca się instynkt drapieżnika – gad przyzwyczaja się do takiego sposobu pobierania pokarmu, co w konsekwencji doprowadza do zaprzestania samodzielnego pobierania pokarmu. Istnieje także niebezpieczeństwo, że po pewnym czasie będziesz kojarzony tylko i wyłącznie z jedzeniem. Przy dużych, niebezpiecznych jaszczurkach (takich jak waran stepowy czy legwan zielony) odradza się stałego karmienie z ręki, ponieważ tak silna jaszczurka, która skojarzy Twoje dłonie z jedzeniem lub, gdy poczuje na Twoich rękach zapach np. gryzonia, którymi zwykle jest karmiona, w szale polowania może Cię dotkliwie pogryźć. Przy „oswajaniu” takich jaszczurek należy zachować szczególna ostrożność, najlepiej zacząć od małego, kiedy to jaszczurka jest najmniej groźna.

  • Piąty etap

    Teraz przechodzimy do etapu brania jaszczurki na ręce. Tyczy się on tylko właścicieli większych jaszczurek. Przy braniu na ręce małych, delikatnych gatunków istnieje duże ryzyko urazu mechanicznego jaszczurki oraz jej szybkiej ucieczki z naszych rąk.By nakłonić jaszczurkę do wejścia na dłoń najlepiej zwabić ją do siebie pożywieniem. Kiedy jaszczurka podejdzie do niej blisko, to podłóż rękę pod jej brzuch i delikatnie unieś ją do góry, pamiętając jednocześnie o tym, żeby łapki miały cały czas oparcie. Dobrym sposobem jest także nasypanie na przedramię mączników (można tez położyć owada, bądź kawałek rośliny jeśli dana jaszczurka przyjmuje taki pokarm). Przy braniu jaszczurki unikaj wszelkich ruchów z góry, które mogą zostać odebrane przez gada jako atak drapieżnika. Staraj się to robić delikatnie, lecz pewnie, by jaszczurka nie wypadła Ci z rąk. Unikaj mocnego ściskania czy chwytania za ogon (niektóre jaszczurki odrzucają ogon – proces ten nazywamy autotomią) Odkładając gada, kładziemy dłoń z jaszczurka na podłożu i delikatnie nakłaniamy go, przez pochylenie dłoni, do zejścia na podłoże.Niektóre gatunki jaszczurek dają oswoić się na tyle, że można wypuszczać je po pokoju (np. agama brodata, legwan zielony), by mogła sobie pobiegać po dużej przestrzeni. Pamiętaj jednak o tym, że w pokoju nie panują warunki, które zapewnia im terrarium (temperatura, wilgotność, brak przeciągów), więc takie wypady nie mogą trwać zbyt długo (do 20 min).Jako ciekawostkę powiem, że zdarzają się przypadki oswojenia agam brodatych na tyle, że jaszczurki zasypiają przyczepione do bluzy właściciela, czy wspinają się na ramię i siedzą na nim jak papuga. Niektórzy hodowcy zaś twierdzą, że warany stepowe potrafią bawić z człowiekiem, a legwany zielone przywiązują się i akceptują jedną tylko osobę. Należy jednak wziąć pod uwagę to, że są to tylko wypowiedzi pojedynczych hodowców, a całość zachowań nie jest opisana naukowo.

 

Kiedy już przejdziemy przez wszystkie etapy „oswajania” z powodzeniem, warto pamiętać o tym, żeby jaszczurkę wyciągać z terrarium systematycznie, bo po pewnym czasie gad może zdziczeć i wszystko trzeba będzie robić od początku.

Należy pamiętać także, iż zaufanie jaszczurki jest kruche i bardzo łatwo może je stracić – jeśli będziesz się z nią źle obchodzić, jeśli spadnie Ci z ręki lub zbyt mocno ją przytrzymasz czy przestraszysz.

Najważniejsza rzeczą w procesie przyzwyczajania jaszczurek do siebie jest to, by nie robić nic na siłę. Istnieją „szkoły”, które mówią by brać jaszczurki właśnie na siłę, a te po pewnym czasie przyzwyczają się do tego. Moim zdaniem jest to metoda bezsensowna i mijająca się z celem hodowli gadów. Jaszczurka będzie mocno zestresowana i wystraszona, a w hodowli nie chodzi przecież o to, aby jaszczurka siedziała cały czas na naszych rękach.

Musisz także pamiętać o tym, że nie wszystkie jaszczurki dadzą się całkowicie przyzwyczaić do ludzi. Niekiedy będzie musiało Ci wystarczyć karmienie jaszczurki z ręki, albo tylko (a może nawet!) obserwowanie spokojnego gada w terrarium. Innymi słowy, finalny etap przyzwyczajania do nas jaszczurki zależy od gatunku i cech osobniczych. Pamiętaj także o tym, że jaszczurka to nie maskotka, tylko dzikie zwierze i jej miejsce jest w terrarium.

autor: Theo
Na podstawie własnych doświadczeń.


Drobne poprawki Paweł Kaczmarek ‚jaszczur’

Post Comment